Het is niet meer zoals vroeger dat personeel op school bestaat uit onderwijzers en een directeur. Tegenwoordig zijn er veel verschillende mensen en functies op een basisschool te vinden. Eén daarvan is die van de intern begeleider.

Het takenpakket van een intern begeleider in een notendop

Zelf ben ik nu een aantal jaren werkzaam als intern begeleider op een basisschool. Na bijna 10 jaar als leerkracht gewerkt te hebben merkte ik dat ik graag meer voor individuele leerlingen en hun ouders wilde doen. Dat ik een juf was die de uitgebreide administratie wél leuk vond om te doen en meer specifieke kennis wilde opdoen rond onderwerpen zoals hoogbegaafdheid, autisme, ADHD, faalangst, gedragsproblemen en het creëren van een prettig groepsklimaat. Samen met ouders, de groepsleerkracht en andere zorgverleners zoeken naar het beste voor het kind, dat is het werk van een intern begeleider.

Taak 1: toetsen inplannen en de resultaten volgen

Een intern begeleider coördineert op school alles rond de leerlingenzorg. Daarbij kun je als ouders altijd de intern begeleider als vraagbaak raadplegen. Een eerste voorbeeld van de taak van de intern begeleider is het plannen van CITO-toetsen. Op school wordt er gewerkt met een toetskalender, deze stelt de intern begeleider samen. Zo weten de leerkrachten welke CITO-toets en welk CITO-boekje er in welke week afgenomen moet worden.

Daarnaast houdt de intern begeleider de invoer van de toetsresultaten in de gaten. Ouders kunnen vaak op afstand meekijken, mits de school deze optie openstelt. Het is belangrijk dat alle toetsen goed klaar staan in het systeem zodat de leerkracht de resultaten ook kan invoeren en opslaan. Als het invoeren gelukt is, bekijkt de intern begeleider de resultaten per groep en in sommige gevallen per individuele leerling. Samen met de groepsleerkracht wordt dit in een aparte bespreking doorgenomen. Daarbij wordt er gekeken of er aanpassingen nodig zijn. Als groep 3 laag scoort op de rekentoets wordt er gekeken op welke onderdelen dit is. Een groep die zwak scoort op automatiseren kan zo gaan oefenen met bijvoorbeeld sommendictee’s, het automatiseren van sommen tot 10 en daarna tot 20, tempotoetsjes om aan te vullen tot tien of twintig. Na een aantal weken wordt dit plannetje geëvalueerd en zo nodig aangepast.

Taak 2: Observaties van de groep of een individuele leerling

Een tweede taak van de intern begeleider is observeren. Dit kan een observatie zijn van de leerkracht, de groep of een individuele leerling. Een leerkracht kan vragen of de intern begeleider eens kan komen om zo advies te geven over het houden van orde in de klas of over het bevorderen van zelfstandig werken bij leerlingen. Of als de sfeer in de groep niet optimaal is.

Ook zijn er veel observaties als blijkt dat een leerling een steuntje in de rug kan gebruiken door het geven van extra zorg en hulp. Bijvoorbeeld:

  • Het kind dat vol energie zit en daardoor de rekeninstructie mist omdat het zoveel van de omgeving voorbij ziet komen.
  • De leerling die stil en teruggetrokken lijkt en niet voor zichzelf op durft te komen.
  • De jongen die het lastig vindt om goede zinnen te maken en daardoor de aansluiting met leeftijdsgenootjes mist.
  • Het meisje wat extra oefentijd bij lezen goed kan gebruiken.
  • Naast het observeren en coachen van leerkrachten onderhoudt de intern begeleider ook de externe contacten van de school.

Taak 3: onderhouden van externe contacten

Wat dit zijn? Alle hulpverleners die extra zorg aan een kind bieden. De fysiotherapeut die helpt met de grove of fijne motoriek. Een logopediste die aan de slag gaat met de spraakontwikkeling en de orthopedagoog die advies geeft over de leer- of gedragsproblemen die een kind ondervindt.

Het kan zijn dat een kind meer nodig heeft dan wat het gemiddelde lesprogramma biedt. Voor deze leerlingen kan een arrangement aangevraagd worden. Dit is een ‘zakje geld’ waardoor een kind meer instructie en begeleiding krijgt bij rekenen op eigen niveau of andere zorg die het kind nodig heeft. Interne begeleiders vragen dit arrangement aan en leiden gesprekken tussen jou als ouder, de leerkracht en betrokken hulpverleners.

Taak 4: leerlingbespreking, zorgbespreking, besprekingen op gemeente niveau

Verder zijn er allerlei besprekingen die de intern begeleider voeren mag:

  • Groepsbespreking: hierin worden de resultaten en het sociaal-emotionele klimaat van de groep besproken
  • Leerlingbespreking: individuele leerlingen die extra zorg nodig hebben worden hierin besproken
  • Zorgbespreking: samen met ouders, de groepsleerkracht, een orthopedagoog en betrokken hulpverleners wordt een gedrag- of leerprobleem ingebracht en samen gezocht naar de beste manier om dit te begeleiden
  • Overleg op gemeente niveau: hier sluiten andere instanties zoals jeugdzorg, huisarts, interne begeleiders van andere scholen, de peuterspeelzaal en dergelijke bij aan. Casussen worden hier besproken maar ook de aanvraag van een dyslexieverklaring gebeurt op gemeentelijk niveau.
  • Doublure bespreking: dit is een voorbespreking tussen leerkracht en intern begeleider. De leerkracht twijfelt of het kind voldoende basis heeft om over te gaan. In deze bespreking worden alle do’s en don’ts besproken en daarna worden ouders uitgenodigd om met elkaar deze informatie te delen en te overdenken.

Aarzel niet en schakel de intern begeleider in!

Als blijkt dat jouw kind niet met plezier naar school gaat of vastloopt in zijn of haar ontwikkeling door gedrag, leerproblemen of de thuissituatie aarzel dan niet en vraag een gesprek met de intern begeleider aan. Deze heeft een vertrouwenspositie en kan samen met jou als ouders, de groepsleerkracht en eventueel andere experts zoeken naar een weg die zorgt dat obstakels weggewerkt worden.

Opleiding intern begeleider

In veel gevallen heeft de intern begeleider eerst de PABO afgerond, net als de groepsleerkracht en daarna een aanvullende opleiding of minor behaald om intern begeleider te worden. Veel intern begeleiders hebben eerst zelf een poos voor de klas gestaan en daarna besloten om de specialisatie te gaan volgen. Maar ook mensen die pedagogiek of orthopedagogie hebben gestudeerd zie je vaak intern begeleider worden.

Redactie Mamaliefde