Als ouder zijnde is het natuurlijk eventjes schrikken als je kind begint te schelden. Grote kans dat je kind de scheldwoorden opgepikt heeft op school of op straat. Kinderen staan er om bekend dat ze snel dingen leren en gevoelig zijn voor de invloeden van leeftijdsgenootjes en dat geldt ook voor schelden. Want een creatief scheldwoord vinden kinderen uiteraard geweldig om te horen. Niet alleen de kinderen zelf zullen er om lachen, maar de kinderen in hun omgeving ook. Dat is natuurlijk iets wat ze geweldig vinden, en daardoor worden ze aangemoedigd om door te blijven gaan. Ze willen vaak ook een beetje rebbeleren tegen volwassenen zoals de ouders of de leraren. 

Wat is de reden dat kinderen beginnen met schelden?

Kinderen pikken alles op wat ze horen. Of het nou op tv of internet is, of dat het op het schoolplein is met andere kinderen. Kinderen leren snel en veel op die leeftijd, dus de scheldwoorden zullen snel aangeleerd worden. Alle kinderen doorlopen deze fase zodra ze wat meer met andere kinderen en leraren omgaan. Op jonge leeftijd zijn kinderen natuurlijk supernieuwsgierig, waardoor ze met zoveel mogelijk andere kinderen om zullen gaan. Waardoor ze ook weer superveel nieuwe dingen zullen leren.

Meestal begint het schelden en het gebruik van vieze woorden rond de leeftijd van 5 jaar. De reden daarvoor is dat de kinderen meestal de wat oudere kinderen, bijvoorbeeld op school, de scheldwoorden horen gebruiken. Je kan dit echter je kind niet kwalijk nemen, want ze weten rond die leeftijd meestal de ernst niet van het scheldwoord dat ze gebruiken. Naarmate ze ouder worden, zullen ze begrijpen dat het niet netjes is om te schelden. Maar als je het ze niet snel afleert zal het er in blijven zitten, en dat moet je natuurlijk niet hebben.

Een peuter zal al snel zien, dat de scheldwoorden niet positief worden opgevat door de volwassenen. Waardoor de peuter al snel de grenzen op probeert te zoeken, en kijkt hoever hij of zij kan gaan. In de peuterfase zal er vooral plas en poep gebruikt woorden. De peuter zal dan ook een beetje verward zijn als het woord ook een slechte betekenis kan hebben. Dus het is belangrijk om uit te leggen wanneer zulke woorden wel en niet gebruikt kunnen worden. Als het duidelijk uitgelegd wordt, zal de peuter al snel schrikken van wat hij of zij nou eigenlijk echt zegt. Maar vaak zullen de kinderen de woorden onderling nog wel gebruiken, zonder de volwassenen.

Zodra je kind echter naar school gaat en in de kleuterklas of groep 3/4 zit, gaat het heel hard en zal je opeens heel bijzondere woorden voorbij horen komen. Zeker als ze vriendjes of vriendinnetjes hebben met oudere broers of zussen en daar het taalgebruik van overnemen. Ze proberen hun grenzen te verleggen en willen graag ‘stoer’ doen en vooral in het bijzijn van die vriendjes taalgebruik bezigen die jij wellicht liever niet hoort.

Waarom gaan kinderen schelden?

Het is eigenlijk simpelweg een fase die kinderen ondergaan, het uitproberen van grenzen is onderdeel van het opgroeien. Kijken hoever ze de volwassenen kunnen krijgen. Maar het is uiteraard zeker niet goed dat het kind scheldwoorden gaat gebruiken. Want de ontwikkeling van het kind gaat dan aanzienlijk achteruit. De kinderen gebruiken scheldwoorden eigenlijk gewoon voor de lol, zodat ze lekker kunnen lachen met hun vriendjes en vriendinnetjes. Volwassenen zullen vaak schelden om frustraties mee te kunnen uiten, maar de kinderen doen het juist voor het tegenovergestelde.

Voorbeelden van scheldwoorden

Er zijn diverse soorten scheldwoorden. Zo heb je scheldwoorden die populair zijn voor mannen zoals klootzak, lul, eikel, sukkel, homo, flikker, aso etc. Voor vrouwen zul je snel woorden als hoer, bitch, slet, trut, doos, kutwijf voorbij horen komen. Woorden als idioot of mongool kunnen voor beide geslachten gebruikt worden.

Daarnaast hoor je ook regelmatig scheldwoorden met ziektes; denk bijvoorbeeld aan woorden zoals kanker. Of op basis van van beroepen zoals del of sloerie. Of wat dacht je van geslachtsdelen zoals lul en eikel. Vroeger hoorde je ook veel religieuze zoekwoorden zoals GVD voorbij komen. Naar mate er meer nationaliteiten in Nederland wonen, worden er ook steeds meer scheldwoorden geïmporteerd zoals kech.

Wat kan je er tegen doen?

Elke ouder is verschillend uiteraard, dus niet elk ouder vindt het even erg als hun kind een scheldwoord zal gebruiken. Of de grenzen van de scheldwoorden liggen op een ander niveau. Maar geen enkele ouder, wil zijn of haar kind ‘fuck’ of dergelijke horen zeggen uiteraard. Het is dus belangrijk dat je kijkt, naar hoe je reageert op het gedrag van je kinderen. Daarom is het belangrijk om als ouder zijnde grenzen op te stellen en die onderling af te spreken, want het is zonde als iets van mama niet mag en van papa wel.

Natuurlijk is het allerbelangrijkste om zelf ook naar dat voorbeeld te leven; wil je niet dat de kinderen gaan vloeken dan moet je dat zelf ook niet doen! De mond wassen met zeep zoals vroeger gebruikelijk was is in ieder geval geen slimme optie.

Als je kind een scheldwoord gebruikt kun je in eerste instantie eens vragen of hij of zij weet wat het betekent; wat is bijvoorbeeld een homo? En waarom noemt hij een ander zo? Is het waar? En wat zou de ander er van vinden? Door het gesprek aan te gaan laat je het kind zelf tot besef komen waarom het toch niet zo handig is om een ander uit te schelden.

Het is echter belangrijk dat je er niet om gaat lachen, en de kinderen dus verder aanspoort om de scheldwoorden te gaan gebruiken. Want op deze manier spoor je de kinderen juist aan om het in de omgeving te gaan gebruiken, als ze buiten gaan spelen of dergelijke. Het tegenovergestelde is juist ook weer niet goed. Als je boos wordt, vinden de kinderen het juist weer geweldig dat ze de ouders op de kast kunnen jagen.

Dus het is een aanrader om het gedrag in het begin gewoon te negeren. Op deze manier krijgen de kinderen geen reactie, en stimuleert het ze niet om het dus vaker te gaan gebruiken. En als dat echt niet helpt, kun je er gewoon rustig over praten. Zodat je de kinderen rustig kan uitleggen waarom het niet wenselijk is, om de scheldwoorden te gebruiken. Vaak zullen ze hier een beetje van schrikken, en gebruiken ze de scheldwoorden niet meer.

Tot slot kun je natuurlijk je kind ook alternatieven aangeven; want het is best te begrijpen dat hij of zij soms heel erg baalt als iets tegenzit of niet gaat zoals hij het wil. Door alternatieve uitdrukkingen aan te reiken zoals ‘Chips’ ipv ‘Shit’ geef je aan dat jij je kind begrijpt, maar ook wat betere woorden zijn om te gebruiken.

Lees ook

Linda van Aken