Een grote fabel rondom vruchtbaarheid en borstvoeding is dat je niet zwanger kunt raken als je nog borstvoeding geeft. Dit is absoluut niet waar! Dus als jij en je partner niet zitten te wachten op een tweede kindje terwijl de eerste nog geen jaar oud is, dan is het toch wel heel verstandig om enige vorm van anticonceptie te gebruiken. De kans op een nieuwe zwangerschap als je pas bent bevallen is niet erg groot, maar het kan zomaar gebeuren. Je merkt het namelijk vaak niet wanneer je weer vruchtbaar bent na de bevalling. Hoe lang duurt het gemiddeld voordat je weer vruchtbaar bent? Wat is de invloed van het geven van borstvoeding op de vruchtbaarheid? Welke vormen van anticonceptie kun je gebruiken, ook in combinatie met borstvoeding? Dit is een greep uit de vragen die je misschien zult hebben na je bevalling. Lees verder om de antwoorden op deze vragen te vinden!

Vruchtbaar na je bevalling

Je hebt er vast wel van gehoord: negen maanden op, en negen maanden af. Dit houdt in dat je lichaam na een zwangerschap van ongeveer negen maanden, er ook een maand of negen over doet om weer te ontzwangeren. Door de zwangerschap zijn je hormonen nogal ontregeld geraakt, en na de bevalling vindt er een periode plaats waarin je lichaam dit weer probeert te herstellen. Ondanks dat je lichaam de eerste negen maanden na je zwangerschap nog niet is ontzwangerd, kun je al vier weken na de bevalling opnieuw zwanger worden. Naast het feit dat je waarschijnlijk niet zo snel op een volgend kindje zit te wachten, is het voor je lichaam ook niet erg goed om weer zwanger te zijn terwijl het lichaam nog niet eens hersteld is van de eerste zwangerschap. Bovendien wordt aangeraden de eerste zes weken na de bevalling überhaupt geen seks te hebben, omdat de baarmoeder eerst moet herstellen en het bloedverlies gestopt moet zijn.

Je menstruatie kan na de bevalling snel weer op gang komen en ook weer even regelmatig zijn als vóór je zwangerschap, maar het kan ook anders verlopen. Sowieso duurt het vaak minstens zes weken tot de eerste menstruatie na de bevalling. Omdat de ovulatie zo’n twee weken eerder al plaatsvindt, kun je dus al weer vruchtbaar zijn vanaf vier weken na de bevalling. Je menstruatie kan ook langer op zich laten wachten; in dat geval weet je dus ook niet of je wel of niet al weer vruchtbaar bent. Je kunt altijd beter het zekere voor het onzekere nemen en gebruikmaken van een voorbehoedsmiddel.

Borstvoeding en vruchtbaarheid

Het proces van ontzwangeren duurt vaak langer bij vrouwen die borstvoeding geven dan bij vrouwen die dat niet doen. Dat heeft te maken met de aanwezige hormonen in het lichaam die dit proces vertragen. Vaak komt de menstruatie ook vrij laat pas weer op gang, soms kan dit echt maanden of zelfs meer dan een jaar duren. Sommige vrouwen worden pas weer voor het eerst ongesteld nadat ze gestopt zijn met borstvoeding; het komt echter ook voor dat de eerste menstruatie een paar weken na de bevalling al plaatsvindt. De kans op een nieuwe zwangerschap is vaak klein bij een vrouw die volledig borstvoeding geeft, maar het is absoluut niet uit te sluiten. Er zijn genoeg vrouwen die volledig borstvoeding geven en wél kort na de zwangerschap opnieuw zwanger raken, al dan niet gepland.

Bij vrouwen die kunstvoeding geven, duurt het meestal zo’n zes tot acht weken voordat ze weer menstrueren na de bevalling.

Vormen van anticonceptie

Kunstvoeding

Vrouwen die kunstvoeding geven, hoeven niet bang te zijn dat er bepaalde homonen van hun anticonceptie in de moedermelk terechtkomen die hun kindje vervolgens binnen kan krijgen. Betrouwbare manieren van hormonale anticonceptie zijn dan bijvoorbeeld de reguliere anticonceptiepil met oestrogenen en progestagenen, de anticonceptiering, het anticonceptiestaafje en het spiraaltje.

Borstvoeding

Voor vrouwen die borstvoeding geven, is het belangrijk dat er niet teveel hormonen in de anticonceptie zitten, omdat deze in kleine hoeveelheden in de moedermelk terechtkomen. De reguliere anticonceptiepil is daarom niet mogelijk, omdat deze zowel oestrogeen als progestageen bevat.

De minipil

Er bestaat echter ook een anticonceptiepil zonder oestrogeen, welke wel geschikt is voor vrouwen die borstvoeding geven. Het verschil met de reguliere anticonceptiepil is dat de pil zonder oestrogeen (ook wel de minipil genoemd) doorgeslikt moet worden. Er is dus geen stopweek. Je moet dus zelf goed bijhouden wanneer je voor het laatst ongesteld bent geweest, om te voorspellen wanneer de volgende menstruatie zal plaatsvinden. Maar door het hormoon kan je menstruatie wat ontregeld worden, waardoor het erg slecht te voorspellen valt. Sommige vrouwen die de minipil slikken, worden zelfs voor langere tijd helemaal niet meer ongesteld. Na het stoppen met de borstvoeding, kun je het beste weer overstappen op de reguliere anticonceptiepil.

Anticonceptiestaafje

Het anticonceptiestaafje is ook een mogelijkheid voor vrouwen die borstvoeding geven, omdat deze net als de minipil alleen progestagenen bevat. Een groot voordeel van deze manier van anticonceptie is dat het staafje tot wel drie jaar kan blijven zitten en je er niet aan hoeft te denken om dagelijks een pil in te nemen. Voor het plaatsen van het anticonceptiestaafje is echter wel een locale verdoving nodig, en ik kan me goed voorstellen dat veel vrouwen het idee nogal eng vinden dat er een staafje in hun arm wordt ingebracht.

Anticonceptie zonder hormonen

Uiteraard is een condoom ook een prima voorbehoedsmiddel, ongeacht of de vrouw wel of geen borstvoeding geeft. Dit heeft veelal de voorkeur bij vrouwen die liever geen hormonen willen slikken. Een andere manier van anticonceptie zonder hormonen, is het koperen spiraaltje. Het nadeel van een koperen spiraaltje is echter dat het laten inbrengen wat pijnlijk kan zijn, of dat er buikkrampen ontstaan. Een groot voordeel is dat het spiraaltje minstens vijf jaar kan blijven zitten.

Jisca