Het is belangrijk om goed bij te houden hoeveel geld er maandelijks binnenkomt en hoeveel er wordt uitgegeven. Als je namelijk meer uitgeeft dan dat er binnenkomt, kunnen er schulden ontstaan en kun je daardoor diep in de financiële problemen komen. Aan de andere kant kun je misschien meer geld op de spaarrekening zetten als blijkt dat je elke maand eigenlijk geld overhoudt. Misschien doe je dagelijks wel wat kleine uitgaven: bijvoorbeeld een koffie to-go onderweg naar je werk, nog even snel een broodje halen voor de lunch en op de terugweg bij de benzinepomp nog wat lekkers pakken. Al die kleine uitgaven zijn bij elkaar opgeteld soms een flink bedrag, en niet iedereen kan zich dat eigenlijk veroorloven. Door inzicht te krijgen in de hoogte van de inkomsten en uitgaven, kun je gemakkelijk zien hoe jij er maandelijks financieel voorstaat en waarop je eventueel kunt besparen.

Het Nibud

Het Nibud is een onafhankelijk voorlichtingsinstituut dat onderzoek doet en voorlichting geeft over de huishoudportemonnee. Op de website van het Nibud kun je allerlei informatie vinden over onderwerpen als sparen, rondkomen en lenen. Alles wat met geld te maken heeft, kun je hier vinden. Ben je bijvoorbeeld benieuwd hoeveel zakgeld gemiddeld is voor een kind van 10 jaar? Of hoeveel geld je aan je 16-jarige buurmeisje moet geven voor een avondje oppassen op jouw kinderen? Op de website van het Nibud kun je dit soort zaken eenvoudig opzoeken en als richtlijn gebruiken in de praktijk. Op deze manier helpt het Nibud mensen omgaan met geld en grip krijgen op hun eigen financiële situatie.

Het Nibud stimuleert mensen bovendien om zelf een kasboek bij te houden, want dat geeft grip op de financiële situatie. Een kant-en-klaar kasboek is eenvoudig via de webwinkel van het Nibud te bestellen, zodat je alleen nog maar de getallen op de juiste plek in hoeft te vullen. Maar een kasboek kan ook gewoon in een papieren schriftje of digitaal met bijvoorbeeld Excel.

Hoe maak je een kasboek?

Het bijhouden van een kasboek werkt in twee stappen:

Kies de uitgaven die je wilt bijhouden.

Zorg ervoor dat je categorieën maakt van de uitgaven die je hebt. Denk aan eten en drinken, kleding, vrijetijdsuitgaven, huisdieren, ziektekosten en cadeautjes. Je kunt de categorieën natuurlijk ook nog verder uitsplitsen om nóg meer inzicht te krijgen in waar het geld precies aan uitgegeven wordt; de categorie ‘eten en drinken’ kun je bijvoorbeeld nog onderverdelen in boodschappen, tussendoortjes en to-go-maaltijden buitenshuis, avondeten afhalen of thuis laten bezorgen, en buiten de deur eten.

Ga aan de slag met het verzamelen van gegevens van al deze uitgaven. Je kunt bijvoorbeeld via de bank eenvoudig inzicht krijgen in je pinuitgaven. Wanneer je regelmatig iets contant betaalt, is het goed om daarvan de bonnetjes te bewaren. Kies een vast moment per week om alle uitgaven te verzamelen en in het kasboek te noteren. Door het opschrijven van de uitgaven in een kasboek, ga je waarschijnlijk vanzelf al bewuster om met je geld door het alleen te besteden aan dingen die je belangrijk vindt, en je bijvoorbeeld besluit vaker die koffie voor onderweg te laten staan.

Zorg voor een goede indeling.

Als je een papieren kasboek bijhoudt, gebruik je daarvoor een leeg schrift of notitieboek. Op de linkerpagina noteer je alle inkomsten. Dat is het nettoloon of de uitkering die je ontvangt, plus eventuele toeslagen (zorgtoeslag, huurtoeslag, kinderopvangtoeslag en/of kindergebonden budget) en andere inkomsten. Denk ook aan eventuele kinderbijslag (maar let op dat dit niet per maand maar per kwartaal wordt uitbetaald) of alimentatie.

Op de rechterpagina komen juist alle uitgaven te staan. Deze pagina verdeel je in kolommen die staan voor de categorieën die je in stap 1 hebt gemaakt. Bijvoorbeeld woonlasten, boodschappen, verzekeringen, vervoer, kleding en schoenen, etc. Alle uitgaven die je hebt gedaan, noteer je met datum in het kasboek in de juiste kolom. Je kunt onderaan de pagina de bedragen bij elkaar optellen, zodat je per kolom weet hoeveel je er die dag, week of maand aan hebt uitgegeven.

Digitaal kasboek online

Voor het maken van een digitaal kasboek kun je het beste een programma als Excel gebruiken. Je hoeft dan de rijen en kolommen niet zelf te maken, alleen maar een naam te geven voor de categorie en de bedragen in te vullen. Je kunt in Excel de optie gebruiken om cellen en kolommen automatisch de ingevulde bedragen te laten optellen; zo hoef je niet zelf alles uit te rekenen en is de kans ook kleiner dat je fouten maakt.

Het is te allen tijde belangrijk dat jij je uitgaven eerlijk in het kasboek invult. Misschien denk je bij veel kleine uitgaven wel ‘ach, dit is niet belangrijk om te vermelden’, maar juist als je vaak die gedachte hebt, geeft je kasboek uiteindelijk een onrealistisch beeld van je daadwerkelijke gedrag.

Het bijhouden van een kasboek op papier of in Excel hebben allebei voor- en nadelen:

  • Op papier heb je het kasboekje altijd makkelijk bij de hand en kun je dus snel je uitgaven invullen. Het is dan ook gemakkelijker om het dagelijks in te vullen en zo ben je hier niet één dag per week langer mee bezig.
  • Op papier duurt het langer om alle berekeningen te maken, omdat je dit handmatig met een rekenmachine erbij moet doen. De kans is groter om fouten te maken door bijvoorbeeld een verkeerd getal in te toetsen of een komma te vergeten.
  • Digitaal kun je alle berekeningen juist erg makkelijk uitvoeren, omdat je in Excel bepaalde opties hebt om automatisch alle getallen in een bepaalde kolom bij elkaar op te tellen, of een gemiddelde of percentage te berekenen.
  • Een digitaal kasboek heb je niet snel bij de hand, want je moet toegang hebben tot een computer en zorgen dat je het bestand daar hebt opgeslagen. Ook kan het bestand kwijtraken als je computer crasht. Het is daarom handig om altijd een back-up te maken, bijvoorbeeld via Dropbox of op een USB-stick.
Jisca