Sint Maarten is de dag dat kinderen volgens de Nederlandse traditie langs de deuren mogen gaan met hun zelfgemaakte lampionnen en een liedje zingen in de hoop zoveel mogelijk snoepgoed op te halen. Leuk al die tradities en feestdagen maar wat vieren we nu eigenlijk? Veel feestdagen hebben een religieuze of politieke oorsprong.

Dat geldt ook voor Sint Maarten, 11 november is de naamdag van Martinus van Tours (oftewel Sint Maarten). Die zoals de naam Sint al zegt een heilige was en een Christelijke oorsprong heeft. Sint Maarten is trouwens ook bekend in Vlaanderen, Noord-Frankrijk, Duitsland, Hongarije en Sint Maarten.

Wie is Sint Maarten?

De legende van Martinus van Tours vertelt over een Romeinse soldaat die in Frankrijk gelegerd is. Daar komt hij een arme man tegen die het koud heeft omdat hij vrijwel geen beschermende kleding draagt. Hij vraagt Martinus om een gift, hij had echter geen buidel met geld bij zich. Wel had hij zijn warme cape die onderdeel is van het uniform. Omdat de man het zo koud had sneed hij een stuk stof van zijn cape zodat de man zich daarmee warm kon houden.

Maar waarom is dat dan een feest geworden?

Daar zijn verschillende meningen over. Van een oorsprong van een heidens feest dat overgenomen is door het Christelijke geloof, tot een vroeg reinigingsritueel binnen de kerk. Aangezien vuur een symbolische reinigende werking heeft. Nog een mogelijkheid is dat het een moment was voor arme mensen om langs de deuren te gaan om te bedelen en te vragen om voeding en spullen om de winter door te komen. Een bedeloptocht.

Pas sinds de jaren twintig van de vorige eeuw wordt dit feest door iedereen gevierd (dus niet alleen armlastige kinderen). Ook zijn er lokale verhalen die zeggen dat Martinus was verdwaald en de mensen hem gingen zoeken met fakkels en daarom riepen ‘Sint Maarten, Sint Maarten’ en er met lampionnen word rondgelopen.

Sint Maarten vandaag de dag

Met name in Noord-Holland en omliggende streken, en natuurlijk het eiland Sint Maarten wordt deze naamdag uitgebreid gevierd. Vaak gaat dit met lampionnenoptochten waarbij de kinderen een optocht mogen lopen of langs de deuren gaan. In andere streken worden er vreugdevuren aangestoken zodat er gezamenlijk genoten kan worden van het vuur.

Op andere plekken neemt dat heel sterk af en wint Sint Maarten aan populariteit. Van de relatie met het geloof is weinig meer over en Sint Maarten wordt natuurlijk een stuk commerciëler opgezet en is er veel meer aandacht voor.

Toch zijn er nog genoeg scholen die lampionnen maken zodat de kinderen langs de deuren kunnen gaan. En worden er liedjes geoefend. Als de kinderen welkom zijn kan je een lichtje in het raamkozijn zetten zodat ze weten dat ze mogen aanbellen.

Meer inspiratie vind je hier.

Sint Maarten in België

In (een deel van) België wordt ook Sint Maarten gevierd, maar dat gaat anders dan hier in Nederland. Daar is Sint Maarten namelijk het equivalent van Sint Nicolaas die cadeautjes voor de kinderen meeneemt. Hier zijn wel variaties in, zo is er een stad waar Sint Maarten als romeinse ridder op een paard rondrijdt en snoepjes rondstrooit en de kinderen natuurlijk zoveel mogelijk proberen te bemachtigen. Dit wordt ook wel grienen genoemd, hier worden cadeautjes wel bewaard tot Sinterklaas.

In andere steden komt hij op de avond voor 11 november aan met de boot, al dan niet vergezeld met een ‘zwarte piet’ en laat cadeautjes achter voor kinderen om mee te spelen.

Sint Maarten in Duitsland

Ook in Duitsland wordt op sommige plaatsen Sint Maarten gevierd; dit gaat dan gepaard met een parade waarbij Sint Maarten voorbij komt en snoep uitdeelt en kinderen met een lampion in de hand langs de weg van de kant staan.

Vieren jullie kinderen Sint Maarten?

Lees ook

Linda van Aken