Als je een aantal blogs hebt gelezen, of kijkt naar de tags kan je zien dat ik sensopatisch spel erg belangrijk vind. Anderhalf jaar geleden kwam ik dit begrip tegen op pinterest en was compleet nieuw voor mij. Althans de benaming, het spel op zich niet. Sensopatisch spelen wil eigenlijk niets meer zeggen dan je zintuigen gebruiken bij het spel. Dus lekker voelen, proeven, ruiken, zien en horen. Als je in de zorg werkt heb je misschien wel eens gehoord van het begrip ‘snoozelen’ dit is een onderdeel er van. Snoozelen is trouwens een nederlandse ‘uitvinden’ en is een contaminatie van snuffelen en doezelen. En wordt vaak gebruikt als soort van therapie voor ouderen, gehandicapten en jonge kinderen. Welke materialen heb je eigenlijk nodig om er thuis mee aan de slag te gaan?

Wat is het doel van sensopatisch spel?

Sensopatisch is een woord dat uit twee delen bestaat; senso dat zintuigen betekend en pathisch voor beleven. Sensopatisch spel draait dus om het spelen en ervaren met zintuigen. Zonder dat er direct een doel aan vast zit zoals met schilderen, koken of tuinieren. Het lijkt vooral tijdverdrijf, maar stiekem leren kinderen hier heel erg veel van. Ze leren niet alleen het materiaal kennen, en vies worden maar ook bijvoorbeeld fijne motoriek als ze met kleine onderdelen spelen. Sensopatisch spel is een rustgevende activiteit die kinderen ook helpt om emoties en gebeurtenissen te verwerken. Daarom wordt het ook veel gebruikt tijdens therapie.

Het doel van sensopatisch spel is het prikkelen van de zintuigen en daagt je uit te ontdekken. Vooral baby’s is dit helemaal fantastisch zijn omdat zij nog alle zintuigen gebruiken om te ontdekken. Met name de mond helpt hun hierbij. Kindjes die dus veel in hun mond stoppen ontdekken dus heel veel. Dan is het fijn om met eetbare materialen te werken, of grotere onderdelen zoals ballenbadballen die ze niet in hun mond kunnen stoppen. Als je gaat spelen met slijm of zoutdeeg is het ook heel geschikt voor oudere kinderen, ze kunnen sensopatisch spelen met het materiaal maar toch ook (indien gewenst) doelgericht bezig zijn. Sensopatische activiteiten worden ook regelmatig gebruikt voor gehandicapte kinderen in bijvoorbeeld een snoozelkamer. Het sensopatisch spel kan je met heel veel andere materialen combineren en uitbreiden. Het spel is dus eigenlijk heel breed en voor iedereen geschikt. Speel dus vooral gezellig mee met je kind!

Het fijne is dat je het niet gelijk heel groot hoeft aan te pakken of heel duur hoeft te zijn. Juist de aandacht voor het kleine en normale is waar het om draait. Door goed naar je kind te kijken zie je dat hij de wereld om zich heen ontdekt door te onderzoeken. Hij kijkt, pakt en bekijkt een speeltje van alle kanten. Dat is dus precies de kern van sensopatisch spelen. Je kind een stimulans geven om met zijn zintuigen de wereld om zich heen te ontdekken.

Sensopatisch spel, materiaal, speelgoed en activiteiten

Er zijn diverse sensopatische activiteiten die je kan doen met je kind, in bepaalde thema’s, of activiteiten.

Lees ook: Sensopatisch spel voor baby’s; 10 activiteiten & spelletjes

Baby Sensory

Hoe jong ze ook zijn, ook met baby’s kan je prima sensopatische activiteiten ontplooien. Juist op deze leeftijd zijn ze nog heel erg aan het ontdekken met hun zintuigen en is dit dus zeer geschikt. Daarom ook dat er speciale baby sensory lessen en workshops worden georganiseerd.

Lees ook: Baby sensory cursus

Sensory bin (voelbak)

Bij een sensory bin vul je een bak met een bepaald materiaal. Dit komt heel veel voor, het leuke van deze bins is echter dat je ze vervolgens in een bepaald thema inricht. Denk bijvoorbeeld aan droge mais met boerderijdieren en een boerderij, of zand met een zeemeermin en een bootje en een palmboom. Zo krijg je een thematisch spel, dat ook geschikt is als rollenspel.

Sensory bord

Voor kinderen kan je een sensory bord maken; hiervoor haal je het glas uit een schilderijtje en vervangt dat door diverse materialen waar de kinderen aan kunnen trekken, voelen, aaien, plukken en meer. Je kan kiezen voor verschillende materialen om te voelen, of ook waar interactie mee mogelijk is zoals sloten of een loep.

Lees ook: DIY: Sensory bord

Sensory Bottles

Sensory bottles kom je op heel veel pinterest pagina’s tegen. Eigenlijk is het te eenvoudig; je vult plastic flessen met een bepaald materiaal. Afhankelijk van wat je hebt liggen; kralen, veren, knikkers, rijst. Zowel groot als klein, licht en zwaar, vloeibaar of droog, hard of zacht. Ideaal voor baby’s en kleine kinderen. Die kunnen daar volop mee spelen en ontdekken zonder het gevaar van spullen in de mond. Wel is het verstandig om de flesjes goed te lijmen. Ik heb ze ooit gemaakt en na vier jaar zag het er nog precies hetzelfde uit, al was de fles iets meer gedeukt. Ze gaan dus heel lang mee en zijn geschikt voor binnen en buiten!

Lees ook: Diy Sensory bottles

Bloemetjes planten

In het voorjaar zaadjes planten in een potje of in het najaar lekker buiten aan de slag met bloembollen is niet alleen een leuk ‘klusje’ maar ook een heerlijk spel. Geef ze dus ook die ruimte om te ontdekken, op zoek te gaan naar mieren en wormen of maak een gieter van een leeg melkpak.

Herfst / thematafel

Voor de herfst heb ik een thematafel gemaakt, een variant op de sensory bin. Waarin ik diverse herfstige materialen heb verzameld aangevuld met ander speelgoed. Deze stond op tafel zodat ze er vrij mee konden spelen. In de herfst is het ook een absolute aanrader om naar buiten te gaan en heerlijk met de blaadjes te spelen.

Kerst

Voor kerst heb ik deze sensopatische kerstballen gemaakt; een variant op de sensory bins, maar dan in kerstballen. Leuk voor in een kinder kerstboom of in een mandje.

Koekjes bakken

Ook koekjes bakken is een vorm van sensopatisch bezig zijn, het kneden en mengen is een activiteit op zich. En dat je dan na afloop er lekkere koekjes mee krijgt is mooi meegenomen. Natuurlijk hoort het versieren van koekjes er ook bij, het spelen met glazuur en kleine decoratie is ook weer lekker spelen.

Knippen en plakken zonder stickers (en met spiegels)

De meeste kinderen vinden spiegels super interessant, met deze activiteit spelen ze op een spiegel. Over de spiegel wordt een vel transparant plakpapier gespannen, maar dan met de plakkerige kant aan de buitenkant (zo blijft de spiegel ook schoon). Zet daar een bak bij met diverse materialen en laat de kinderen heerlijk spelen.

Lees ook: Knippen en plakken zonder stickers en met spiegels

Magnetisch spel

Spelen met magneten blijft bijzonder, het lijkt wel magie. De ene magneet trekt de ander aan terwijl de andere juist afstoot. Er zijn diverse activiteiten met magnetisch spel of speelgoed.

Lees ook: Review smartmax
Lees ook: Magnetisch spelen aan tafel
Lees ook: Spelend leren magnetisme; magnetisch slijm maken, speelgoed magneten en spelletjes met ijzervijlsel

Pasen

Lees ook: Sensopatisch pasen

Pop-up speelplek

Een pop-up speelplek is een vorm van sensopatisch spel, maar dan wat groter en buiten. Weer eens wat anders dan aan de keukentafel of op de grond. Er wordt een ruimte ingericht waar diverse grote materialen worden klaargelegd waar kinderen op los kunnen gaan. Niet alleen sensopatisch maar ook creatief. Heel geschikt voor wat oudere kinderen.

Schatkistjes

Vul een kleine schoenendoos met allerlei prullaria; oude kettingen, grote kralen, autootjes of wat je ook maar kan vinden in en om huis. Vooral de spulletjes die normaal van mama of papa zijn, zullen het heel goed doen bij je kinderen.

Lees ook: Seizoens schatkistjes

Sinterklaas

Sinterklaas heeft natuurlijk en hele indrukwekkende baard, als je die plastificeert krijg je een hele mooie ondergrond om mee te spelen in Sinterklaas thema.

Valentijn

Met wat roze en rode materialen kan je een hele leuke sensory bin maken in het kader van Valentijn. In combinatie met wat kunst rozenblaadjes levert dat gegarandeerd heel veel plezier (en niet zoveel rommel) op.

Lees ook: Sensopatisch spelen voor valentijn

Verven

Verven kan je met een kwast, of je vingers maar er zijn ook heel veel alternatieven mogelijk. Waarbij het niet zozeer draait om het resultaat maar echt om de activiteit en de materiaal zelf. Denk bijvoorbeeld aan verven met thee, of bubbelplastic of zelfs met je hele lichaam. Ook baby’s kunnen prima verven, zelfs zonder vieze handjes.

Lees ook: Verven met baby’s; ook zonder vieze handjes
Lees ook: Verven maar dan met 15 andere ideeën
Lees ook: Verven met bij