Wie kent het niet? De typische broers-en-zussenruzies.
“Mama! Ik had deze auto eerder!”, roept Bram.
– “Neehee, ik speelde er net mee en jij hebt hem afgepakt!” schreeuwt Tijl.
“Laat mijn auto los, Tijl! Anders ga ik nooit meer met je spelen!”, schreeuwt Bram.
En zo gaat dit eventjes door. Kinderen hebben nou eenmaal ruzie met elkaar. Dat is iets wat we moeten accepteren. Het is alleen aan ons als ouder om dat in goede banen te leiden. We moeten zorgen dat het niet escaleert, dat de ruzie wordt opgelost en dat ze er bovendien ook nog iets van leren. Poeh. Dat zijn een aantal taken op een rij voor ons als ouder. Gelukkig voor ons mogen wij als ouder ook blijven leren en hoeft het niet allemaal in één keer goed te gaan. Deze tips gaan je meer inzicht geven in het: waarom ruzie maken juist heel waardevol is. En hoe houd je het gezellig in huis?

Kinderruzies met broertjes en zusjes zijn waardevol

Het klinkt misschien tegenstrijdig, maar het is wel zo. Kinderruzies zijn waardevol. Tijdens een ruzie laten kinderen een hele hoop competenties zien. Bovendien zijn ze ook aan het leren om die competenties te vergroten. Ruzie hebben met je zus, dat betekent namelijk dat jij je in een veilige situatie begeeft (het eigen gezin). Kinderen weten dat ze daar fouten mogen maken, want de liefde blijft toch bestaan.

Competenties

Aan welke competenties wordt er dan gewerkt, hoor ik je denken?

Opkomen voor jezelf

Het is belangrijk in het leven als je voor jezelf kunt opkomen. Dit zal niet meteen op een vriendelijke manier gebeuren tegenover zijn broer. Het fijne is, is dat jij er bij bent als ouder. Jij kunt tijdens en naderhand bijsturen. Bespreek de situatie na en geef aan wat er goed ging tijdens het opkomen voor zichzelf en ook wat er de volgende keer beter kan. Benoem daarbij ook altijd de voordelen voor hem. Bijvoorbeeld: zo begrijpt Bram beter wat hij anders moet doen en luistert hij eerder naar jou.

Herkennen van zijn gevoelens

Tijdens een ruzie kunnen gevoelens door elkaar lopen. Boosheid, teleurstelling of verdriet. Het is goed om dit te benoemen, want kinderen herkennen voornamelijk hun boosheid. Terwijl ze eigenlijk teleurgesteld waren in hun broertje die de auto afpakte en het niet teruggaf.

Herkennen van de eigen grenzen

Wanneer er ruzie ontstaat is een kind bij de ander de grens over gegaan. Vandaar de heftige reactie van het kind. Kinderen zien niet direct dat dit gebeurt, want het overkomt hen vaak. Daarom is het goed als jij als ouder dit benoemt. En concreet probeert te maken wat de grens van het kind is. “Tijl, jij vond het niet leuk dat Bram de auto van jou afpakte. Daarom reageerde je net zo boos. Goed dat je dit zegt. Het is ook niet leuk als iemand jouw speelgoed afpakt.”

Omgaan met teleurstelling

Uiteindelijk speelt Tijl met de auto verder en is Bram teleurgesteld dat hij niet met het autootje mag spelen. Bram zal eerst primair reageren. Misschien loopt hij boos weg, gooit hij met spullen of gaat hij huilen. Aan jou als ouder de taak om Bram op te vangen. Door zijn teleurstelling te benoemen, te zeggen dat het er mag zijn. Hierna bespreek je wat Bram kan doen om het goed te maken (zie: hoe kan een kind de ruzie oplossen). Daarna kun je aangeven welke mogelijkheden er zijn om het de volgende keer anders aan te pakken. Om vervolgens te bespreken wat hij nu kan gaan doen om zijn teleurstelling (als deze emotie er nog is) de baas te worden.

Inleven in de ander

Tijdens het ruzie maken denk je niet altijd aan de ander. Tenslotte wil jij namelijk dat autootje hebben. Dat is het belangrijkst! Gedurende de ruzie merkt Bram natuurlijk ook dat Tijl de auto wil. Hij ziet dus letterlijk dat de ander hetzelfde wil. Door later te bespreken met je kind dat Bram dezelfde gevoelens had, leert hij inzien dat de ander niet zo heel veel anders is dan hijzelf en de auto ook heel graag wilde.

Goedmaken

Fouten maken mag. Of eigenlijk moet. Want door fouten leer je ontzettend veel. Ruzie maken mag ook of eigenlijk moet. Want je leert er heel veel van. Zo ook het goedmaken. Dat is het belangrijkste. Als je het maar weer goed maakt met elkaar.

Hoe kan een kind de ruzie oplossen

Probeer zo lang mogelijk als ouder je niet te bemoeien met de ruzie. Zo lang kinderen nog niet naar jou toekomen zijn ze nog aan het uitzoeken of ze er zelf uit kunnen komen. En misschien niet op jouw manier, maar laat ze maar even gaan. Hier leren ze het meest van.

Hulp

En dan komt het moment dat één van de twee kinderen naar jou toekomt of jou van een afstand roept. Je kunt het dan niet negeren. Wat kun je doen:

  • Vertel hen: “Probeer het eerst zelf op te lossen, jongens. Ik weet dat jullie dat kunnen.”
  • Als dit niet volstaat. Dan kun je erbij zitten terwijl ze het oplossen. En je probeert niets te zeggen.
  • Werkt stap 2 ook niet? Geef dan de jongens om en om de beurt om hun zegje te doen. Wat het ook is, ze mogen het zeggen. Mits het op een rustige en nette manier gaat. Geef aan dat je beide kanten van het verhaal begrijpt.
  • Vraag of de ander een idee heeft hoe dit netjes op te lossen is. Het is belangrijk dat te vragen, want dat zorgt ervoor dat de volgende keer stap 3 helemaal niet gezet hoeft te worden.
  • Zelf kun je aardig goed inschatten hoe de situatie is verlopen en hoe je daar op kunt reageren. Gebruik je moederinstinct als het gaat om oplossingen. In dit geval kun je ervoor kiezen om Bram en Tijl na elkaar 10 minuten met de auto te laten spelen. Wil je het helemaal inzichtelijk krijgen, dan kun je een wekker zetten.

Fysiek

Uiteraard is slaan of schoppen een grens waarbij je meteen moet ingrijpen. Bij ons gaan de kinderen direct naar de gang om daar te zitten en na te denken over hun gedrag. Ze mogen pas weer terugkomen als wij ze ophalen.

Excuses maken

Soms gaat er één echt over de schreef en moet er een excuus volgen. Dit kan een ‘sorry’ zijn. Maar dat kan ook door middel van een knuffel, kusje, high five of een boks.

Ruzies voorkomen

Ruzies zijn niet altijd te voorkomen en dat hoeft niet. De onderstaande voorbeelden dragen wel bij aan een gezellige sfeer in huis. Dus wie weet zit er wat bij voor jullie gezin.

  • Speel met het hele gezin een gezelschapsspel.
  • Maak wekelijks een wandeling in het bos.
  • Laat elk gezinslid tijdens het avondeten een compliment geven aan iemand naar keuze.
  • Erken je eigen fouten. En biedt ook zelf je excuses aan, wanneer je een fout maakt.
  • Maak tijd voor je gezin.
  • Kom maar op met die leerruziemomenten 😊.
Latest posts by Anita Schokker (see all)