Wat de puberteit is weten we allemaal wel. Dat dit niet stipt in te delen is, maar dat ieder kind hier op een andere leeftijd in rolt is natuurlijk ook wel bekend. Het allereerste begin van de puberteit wordt aangeduid met prepuberteit en kan al op een leeftijd van 10 jaar beginnen. Wat gebeurt er in deze tijd en welke leeftijd kun je hier toch ongeveer voor plaatsen?

Verschil jongens en meisjes

Gemiddeld genomen zullen meisjes jonger zijn als ze in de prepuberteit komen dan jongens. Meisjes kunnen met een jaar of 10 al echt ontwikkelingen doormaken die alles te maken hebben met het ‘omturnen’ van meisje naar vrouw. Een jongen zal gemiddeld een jaar ouder zijn. De meeste kinderen zullen in ieder geval in de prepuberteit komen tussen de 9 en 12 jaar.

Veranderingen maken onzeker

Niet alleen de veranderingen die te maken hebben met hun specifieke geslachtskenmerken zullen nu gaan beginnen, maar ook de hersenen ontwikkelen zich op meerdere manieren. Je kind kan onder invloed van hormonen zich onzeker gaan voelen, maar ook de veranderingen op zich aan het lichaam kunnen een kind helemaal niet bevallen. Ze willen bijvoorbeeld nog helemaal geen borsten hebben en zijn bang om hierdoor gepest te worden. Onzekerheid is dan ook geen onbekende voor deze prepubers. Tel daarbij op dat juist in deze periode kinderen overstappen van de basisschool naar de middelbare school en je snapt dat de vertrouwde wereld van je kind zowel buiten zichzelf als in zichzelf verandert en dus voor de nodige stress kan zorgen.

Snel boos of de slappe lach

Jantje lacht en Jantje huilt: in de puberteit zeker geen onbekende. Als je bovenstaande leest is het ook gewoon te begrijpen. Naast alle veranderingen die een kind onzeker kan maken, zijn er ook gewoon die hormonen die op hol slaan. Als vrouw weet je vast wel wat dat met je kan doen…

Hoe herken je de prepuberteit?

Uiteraard zal ieder kind op een andere manier zich uiten en de ontwikkelingen doormaken. Maar natuurlijk zullen ze allemaal er een keer aan moeten geloven:

  • Borstvorming bij meisjes, groeien van de penis bij de jongens
  • Schaamhaar krijgen
  • Een groeispurt doormaken
  • Ander gedrag krijgen door de hormonen
  • Wisselende stemmingen hebben
  • Brutaal worden
  • Meer zelf willen doen, zelfstandiger worden
  • Jongens krijgen een zwaardere stem
  • Jongens ontwikkelen spiermassa
  • Meisjes krijgen juist rondere vormen
  • Onzekerheid
  • Vrienden worden belangrijker voor het kind
  • Zweten
  • Vetter haar

Wat doe je als ouder van een prepuber?

Je kind is niet opstandig of opeens anders dan eerst om jou te pesten! Het overkomt hem of haar gewoon en het hoort er allemaal bij. Probeer dit goed in je oren te knopen zodat je niet iedere keer als je kind even uit zijn hum is loopt te roepen dat hij eens gezellig moet doen. Toon begrip! Uiteraard zijn er grenzen, maar dat is een ander verhaal. Je kind wordt groot en iets anders is het niet. Leg de nadruk op de dingen die goed gaan en bijvoorbeeld gezellig zijn. Ook op deze leeftijd werkt dat veel beter dan straffen bij ongewenst gedrag.

Geef jij altijd commentaar of wil je werkelijk alles controleren en in bedwang houden? Waarschijnlijk bereik je het tegenovergestelde. Je kind is toe aan meer zelfstandigheid én is zich steeds verder aan het losmaken. Mag het niet van jou? Dan doen we het toch lekker stiekem? Waarmee jij dus helemaal niet meer weet wat er gebeurt én je kind jou ook niet meer om raad zal vragen. Blijf dan ook op een fijne manier met hem of haar in contact. Stel echte interesse in wat hij/zij doet en laat ook weten dat je er voor hem of haar bent. Maar ook hierin geldt: leg je kind geen dwang op om alles te vertellen met hetzelfde idee…

En die zelfstandigheid van je kind? Uiteraard help je je kind door hem steeds meer toe te laten wat hij wel mag of alleen mag doen. Niet alleen fijn omdat hij zo meer zijn vleugels kan uitslaan, maar minstens net zo belangrijk voor zijn zelfvertrouwen. En ja, jij bepaalt nog altijd in hoeverre dingen passen bij zijn leeftijd en daarmee ook verantwoord zijn.

Niet alles is puberteit

Uiteraard kunnen er ook op deze leeftijd andere dingen spelen. Pestgedrag komt immers net zo goed voor onder prepubers/pubers. Of je kind kan ziek zijn. Of misschien erg verdrietig of zelfs depressief zijn. Is je kind humeurig? Let dan dus ook op andere signalen! Raadpleeg eventueel leerkrachten, bijvoorbeeld, of zij denken dat er iets op school aan de hand is. Vertrouw je het niet? Probeer met je kind te praten of overleg zelf eens met de huisarts of met het Centrum voor Jeugd en Gezin wat je nu het beste kunt doen.

Wees open over lichamelijke ontwikkelingen

Voorkom dat je kind niet weet wat er met hem of haar gebeurt, door alles wat met seks en lichamelijke veranderingen te maken heeft voor je kind weg te houden. Juist door er open over te praten zal je kind niet voor verrassingen komen te staan. Wat een onnodige angst bij bijvoorbeeld een eerste menstruatie of onzekerheid bij een natte droom voorkomen kan.

Hierover praten doe je dus al jong, want je weet nooit hoe oud je kind is als het bijvoorbeeld voor de eerste keer menstrueert. Dit hoeft helemaal niet zwaar te zijn, maar pak dingen aan die er mee te maken hebben om ertussen neus en lippen door iets over te vertellen, bijvoorbeeld. En heeft je kind een vraag? Geef eerlijk antwoord!

Te vroeg puberen

Het komt voor dat kinderen te vroeg in de puberteit belanden. Deze ontwikkelingsstoornis wordt ook wel Pubertas Praecox genoemd. In deze gevallen zou een meisje al heel jong borsten kunnen krijgen of al heel vroeg gaan menstrueren. Ook jongens kunnen deze ontwikkelingsstoornis hebben. Waarom dit gebeurt is niet altijd te achterhalen, maar het is wel goed om hiernaar te laten kijken. Het kan namelijk een gevolg zijn van een infectie, een hersentumor of een trauma. Je zult begrijpen dat hier dus goed naar gekeken moet worden. Komt je kind voor zijn negende al in de puberteit: vraag je huisarts om raad!

Lees ook

Wil Cats
Volg me via:
Laatste berichten van Wil Cats (alles zien)