Opvoeden, ik vind het een prachtige taak en ben echt dankbaar dat ik moeder mocht worden. Maar het is ook een taak die ik graag goed wil doen en me bij tijden flink onzeker kan maken. Hoe pak ik brutaal gedrag en niet luisteren het beste aan bijvoorbeeld? Of de fase dat de oudste niet moe te krijgen is ’s avonds en tot 22 uur nog vrolijk naar beneden blijft komen? Deze vragen durf ik gerust te stellen aan anderen, waarbij ik vertrouwen heb in hun opvoedkundige benadering.

Lastiger is het, als ik ongevraagd advies krijg over een heel ander onderwerp. Zo stond ik, apetrots en net bevallen van onze oudste, bij het voetgangers stoplicht te wachten. Een oudere vrouw kwam er naast staan en zei: ‘Hoe heet hij?’ En ik vol trots: ‘Noud’ Waarop de vrouw zei: ‘Ik vind het meer een Pietertje’ En daarop volgend meteen: ‘Kleed jij hem niet te warm aan? In mijn tijd hadden we altijd een kruik en echt geen twee dekentjes, maar ja toen hadden we ook geen tijd om een beetje te wandelen. Er werd hard gewerkt’ Eh..oké..

Ik voel me zelfs nu nog verontwaardigd als ik eraan denk. Wat maakt dat ongevraagd advies over je opvoeding je zo kan raken? Dat je er het liefste tegenin gaat? Of je overvallen voelt erdoor? En wat zou je kunnen doen en zeggen als iemand ongevraagd advies geeft over je opvoeding?

Weet wie het zegt

Het maakt nogal uit wie iets zegt als je ongevraagd advies krijgt. Als je partner of moeder iets zegt, zul je je er waarschijnlijk meer van aantrekken als de buurvrouw die altijd wel advies wil geven.

Je kunt drie verschillende typen adviesgevers onderscheiden.

  • De eerste is te vergelijken met een buurvrouw. Dit hoeft dus niet je echte buurvrouw te zijn, maar het type dat alles ziet en alles in de gaten houdt. Die graag een praatje maakt met wie dan ook en altijd met adviezen strooit. Meestal zijn dit soort mensen ook wel bekend in het dorp of de wijk. Je kunt dit type gaan mijden als je het in de supermarkt tegenkomt, maar een andere strategie kan zijn: aanhoren en vriendelijk en snel het gesprek afkappen. En ook weten dat het meer een sociale vorm van contact zoeken is. Waarschijnlijk is dit type eenzaam en houdt het van sociaal contact. Door je grenzen aan te geven en vriendelijk maar vastberaden er een kort gesprek van te maken voldoe je zowel aan haar behoefte als die van jezelf.
  • Een ander type is de goede vriendin, die werkelijk alles van opvoeden weet. Deze vriendin heeft haar opvoedkundige zaken uitstekend op orde en geeft daarom graag ongevraagd advies, over je struggles met het ouderschap. Denk aan opmerkingen als:
    ‘Als je deze speen probeert, lukt het drinken gegarandeerd wel’
    ‘Ik zou je kind nooit in je bed laten slapen, na een nacht huilen is het probleem wel opgelost’
    Of: ‘Je moet je kind juist veiligheid bieden, weet je dan niet dat je van die co-sleepers hebt?’
    Oftewel: deze vriendin heeft gouden tips die altijd werken in haar geval en dus ook voor anderen. En er zitten vast goede tips tussen. Maar als er tips tussen zitten die niet werken of niet passen bij hoe je de opvoeding voor je zit, dan is het je recht om die tip stilzwijgend naast je neer te leggen. Je kunt zeggen dat je het fijn vindt dat ze haar ervaring met je deelt, maar dat je er liever zelf mee komt of om vraagt als je ergens een vraag over hebt. Dat dit zorgt voor een gelijkwaardige relatie, iets waar deze vriendin alleen maar blij mee zal zijn.
  • Een derde type is de oma. Mensen van de oudere generatie. Dit ongevraagde advies is vaak een eenzijdig gesprek. Degene vertelt haar raad, zonder in te spelen op wat jij zegt of vraagt. Meer een toespraak dus waarbij je geacht wordt om te luisteren. Denk aan opmerkingen als: ‘Wij smeerden ze vroeger in met…’ ‘Dat deden wij in onze tijd wel / niet’ ‘Wij bleven vroeger thuis om voor de kinderen te zorgen’

Psychologisch effect waarom ongevraagd advies zo raakt

Weinig ouders zullen ongevraagd advies over de opvoeding van hun kind toejuichen. Dit komt omdat het ten eerste onverwacht en ongevraagd gegeven wordt. Net als bij welke feedback dan ook, is ongevraagde feedback lastiger te plaatsen dan als je van tevoren weet dat dit komt. Ook de manier waarop het gegeven wordt, maakt verschil. Is het opbouwend? Dan kun je van ongevraagd advies wel blij worden. Ongevraagd advies wat enkel het ventileren van een eigen mening is, maakt minder gelukkig.

Ten tweede betreft dit ongevraagde advies wel je kostbaarste bezit: je kinderen. Niemand die een kind zo goed kent als de eigen moeder. Een algemeen advies wat totaal niet op je kind slaat, kan daarom flink in het verkeerde keelgat schieten. Waar bemoeit diegene zich mee?! kun je dan denken.

Hoe wel op een prettige wijze advies geven?

We hebben het gehad over wat ongevraagd advies zo naar en bij tijden irritant kan maken. Wat helpt wel, als je ongevraagd advies wilt geven?

Het is belangrijk om de regel te onthouden: positief-boodschap-positief. Begin altijd met iets positiefs. Aan de hand van het volgende voorbeeld, schetsen we deze regel uit. Denk aan een goede vriendin die haar kind veel suikerrijke drankjes geeft, waardoor haar kind een stuiterbal wordt en erna juist heel moe is.

‘Ik zie dat je heel veel van ( naam kind ) houdt. Ik vind het mooi om te zien hoe goed je voor haar zorgt. Laatst las ik een artikel over suikerrijke voeding. Dat er in een blikje frisdrank vaak al 5 suikerklontjes zitten. Dit kan ervoor zorgen dat een kind eerst heel actief wordt en na de suiker rush vermoeid raakt. Heb jij dit wel eens bij ( naam kind ) gezien? Is er iets wat jij aan voeding doet om de energie bij je ( naam kind ) te sturen? Wat fijn dat we zo over voeding en gewoonte over en weer kunnen praten samen’

Ongevraagd advies, dat raakt je als ouders

Krijg je ongevraagd advies over je opvoeding en merk je dat wat er gezegd is je erg raakt? Dan kan het je helpen om dit terug te geven. Als de buurvrouw of een andere bekende advies geeft waar je niet op zit te wachten, probeer dan even in je hoofd tot 10 te tellen. Ook hierin helpt het als je begint met iets positiefs, dan de boodschap in ik-vorm en afsluit met iets positiefs.

Bijvoorbeeld: ‘Hoi buurvrouw, fijn dat ik je tref. Ik hoor je zeggen dat…. en ik merk dat ik er onrustig van word. Of ik merk dat ik er anders over denk en dat ik me er boos of verdrietig door voel. Ik zou het fijn vinden als.. ( we een algemeen praatje hebben bij een bakje koffie of als we positief met elkaar omgaan) Bedankt voor je luisterende oor’

Bedenk ook maar dat er soms geen eer aan te behalen is, vriendelijk blijven en oefenen in het van je af laten glijden is dan de beste methode. En proberen om zelf niet te strooien met ongevraagd advies ;)

Meer tips hoe om te gaan met ongevraagd advies vind je hier.

Lees ook

Mirjam