Eerst een dag van rouw en verdriet; waarbij we de doden herdenken van de Tweede Wereldoorlog. En sinds een aantal jaar ook iedereen die zijn omgekomen of vermoord tijdens oorlogssituaties of vredesmissies. In heel veel gemeentes wordt er een lokale herdenking georganiseerd. En op de tv wordt de nationale dodenherdenking in Amsterdam uitgezonden.

Dodenherdenking

2 Minuten stilte, voor de oorlog, zolang geleden, gelukkig herdenken we het nog.
2 Minuten stilte, voor de tv, of bij een herdenking. Doe je ook mee?
2 Minuten stilte, het hele jaar doorleven, maar op vier mei, herdenken we even.
Het hele jaar in je hart, maar op 4 mei, herdenken we samen, de oorlog voor ons voorbij.

Bron onbekend

Als kind liepen we met de basisschool mee in de herdenkingstocht, en heb ik een keer de krans mogen leggen. Later toen ik lid was van scouting vormden we een erehaag bij het monument. Zo indrukwekkend om dat mee te mogen maken! Weet niet goed hoe ik het moet omschrijven. De sfeer die er hangt. De gelatenheid van iedereen. De ingetogen muziek. De statigheid waarmee de kransen worden gelegd. Heel bijzonder. Al jong was ik geïntrigeerd door de Tweede Wereldoorlog. Waarom, geen idee.

Misschien vanwege het verhaal van Anne Frank nadat ik als jong meisje bij het Achterhuis en Madame Tussauds was geweest. Of vanwege de verhalen van mijn opa, over de Tweede Wereldoorlog die hij in Nederlands Indië had meegemaakt. Hij heeft me zelfs nog leren tellen in Bahasa Indonesia.

En  nog steeds vind ik het heel bijzonder. Al beleef ik hem tegenwoordig voor het beeldscherm. Maar de beelden die je dan voorbij ziet komen, van de Dam, of de Waalsdorpervlakte. Maar ook de snelwegen met chauffeurs die twee minuten stil staan langs de weg. Twee minuten waarin de tijd even stil staat. We de doden herdenken.

Nu zullen de meeste kinderen op dit moment al op bed liggen. Toch kan je er bijvoorbeeld die dag bij stil staan. Door bijvoorbeeld samen de vlag uit te hangen. En uit te leggen waarom deze halfstok hangt. Dat dit een teken is van rouw. Of als ze ouder zijn ze uit te dagen om mee te doen aan de dichtwedstrijd. Of zelf mee te lopen in de optocht.

Kinderen voelen verdriet haarfijn aan. Al vanaf het moment dat een baby zeven / acht maanden oud is, en de eerste verlatingsangst voor kan komen. Het besef dat mama of papa er even niet meer zijn. Je een eigen identiteit hebt. Tot een jaar of drie is het besef van dood ‘gelukkig’ nog niet aanwezig. De ander is er dan ‘niet meer’. Het is daarom ook goed om dit gewoon bespreekbaar te maken. En daarna samen even stil te zijn. Of een kaarsje te branden. Ter nagedachtenis.

Dodenherdenking voor kinderen

De Nationale Kinderherdenking 4 mei wordt voor en door kinderen georganiseerd en biedt daarmee een gelegenheid voor kinderen om meer te leren over oorlog en vrijheid. Zo was de 13-jarige Erin-Noëlle de ceremoniemeester tijdens de herdenking, vertelde de 12-jarige Syrische vluchteling Rand over wat het betekent om niet te kunnen leven in vrijheid en speelde de 16-jarige trompettist Luca de taptoe.

Normaal mogen alleen militairen dit doen, maar voor de Nationale Kinderherdenking kreeg Luca toestemming van de hoogste generaal van Defensie. De jongste artiest was Melodi (8 jaar), die om stipt 20.00 uur achtmaal op de buisklok sloeg, waarna het – ondanks de duizenden kinderen – twee minuten lang muisstil was.

De avond werd voorzien van muziek door The Voice Kids winnares Yosina Roemajauw en door 200 basisschoolleerlingen, die samen met de kinderkoren van de Academy of Vocal Arts twee nummers uit de musical Soldaat van Oranje zongen. Daarnaast speelden 12 kinderen in de theatervoorstelling over “75 jaar vrijheid” en vertelde burgemeester van Madurodam, Ties Brink (17 jaar), het verhaal van George Maduro, naamgever van Madurodam en verzetsheld tijdens de Tweede Wereldoorlog én over zijn bezoek aan concentratiekamp Dachau, de sterfplaats van Maduro.

Samen met de locoburgemeester van Den Haag, Saskia Bruines (wethouder van Onderwijs, Kenniseconomie, Internationaal), legde Ties een krans bij het gedenkteken van George Maduro in het hart van Madurodam. Hiermee werd het kinderdefilé ingeluid, een eerbetoon aan alle slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesmissies nadien.

Madurodam is als vrolijkste oorlogsmonument van Nederland een logische plek om een speciale herdenking voor kinderen te houden. Het park is opgericht als levende herinnering aan verzetsheld George Maduro. Hij gaf zijn leven voor de vrijheid. Door de kinderherdenking in Madurodam te organiseren wordt de boodschap dat leven in vrijheid niet vanzelfsprekend is, doorgegeven aan de jongste generaties van nu.

Naast de organisatie van de herdenking in Madurodam ontwikkelde de stichting Nationale Kinderherdenking 4 mei diverse schoolprogramma’s die docenten hielpen om deze onderwerpen in aanloop naar 4 mei klassikaal te behandelen. Ruim 15.000 basisschoolleerlingen uit heel Nederland waren actief betrokken bij de Nationale Kinderherdenking 4 mei. De kinderherdenking wordt ieder jaar georganiseerd in samenspraak met het Nationaal Comité 4 en 5 mei en gemeente Den Haag.

Meer informatie vind je hier.

Lees ook

Linda van Aken