Vanaf heel jonge leeftijd is een kind gevoelig voor muziek; een baby gaat al uit zichzelf bewegen op muziek en reageert op liedjes. Een peuter vult teksten van liedjes aan en zingt op zijn of haar eigen manier liedjes mee en maakt geluid met alles waar geluid uitkomt. Op de basisschool wordt hier op voortgeborduurd met muziekonderwijs, maar hoe gebeurt dit en waar moet een school op muzikaal gebied aan voldoen?

Kerndoelen basisonderwijs en kerndoelen voor muziek:

Een basisschool moet voldoen aan een kleine 60 kerndoelen. Hierin staan door de overheid bepaalde richtlijnen waaraan een school voor de verschillende vakken moet voldoen. In de kerndoelen staan de hoofdlijnen beschreven; de scholen mogen zelf, al dan niet geholpen door educatieve uitgeverijen, deze richtlijnen invullen.

Voor kunstzinnige oriëntatie, waar het muziekonderwijs dus onder valt, zijn de volgende kerndoelen te zien: (bron SLO)

  • De leerlingen leren muziek te gebruiken om er hun gevoel en ervaringen mee uit te drukken en daarmee te communiceren
  • De leerlingen leren op hun eigen werk en dat van anderen te reflecteren.
  • De leerlingen leren over ons cultureel erfgoed en gaan dit waarderen.

Als we dit nu even alleen toespitsen op het vak muziek leren de kinderen liedjes zingen en ritme-instrumenten gebruiken, bewegen en luisteren naar muziek, in al zijn vormen.

Het KVB-model

In verschillende muziekmethodes was het KVB -model het uitgangspunt: de afkorting KVB staat voor Klank, Vorm en Betekenis. Helaas konden leerkrachten die weinig muzikaal onderlegd waren, hier moeilijk mee uit de voeten. Het hing dus heel erg van de leerkracht af of, en hoeverre hoe basisschoolleerlingen op een goede manier muziekles kregen.

Verandering van methodes

De huidige muziekmethodes spelen in op de kerndoelen en realiseren een gevarieerd muziekaanbod dat gegeven kan worden door iedere leerkracht. De muzikale ontwikkeling wordt gevormd door middel van lezen, luisteren, noten zingen, bewegen en ervaren. Vaak wordt het muziekonderwijs geïntegreerd in andere vakken, maar soms is echter tijdgebrek in het weekrooster een reden dat het muziekonderwijs niet echt van de grond komt en wordt een muziek activiteit hapsnap gegeven. Gelukkig zijn hier ook oplossingen voor:

Inzet leerkrachten, gedegen methodes en internet

Op veel scholen wordt gebruik gemaakt van de kennis en kunde van de verschillende leerkrachten: De muzikaal onderlegde leerkracht geeft niet alleen in de eigen groep muziekonderwijs, maar in verschillende groepen. De leerkrachten ruilen dan van groep. Op deze manier wordt het beste uit iedere leerkracht gehaald en komen de muzieklessen goed tot hun recht. Ook worden er extra leerkrachten ingezet om muziekonderwijs te geven. Op deze manier kost het de groepsleerkracht geen extra voorbereidingstijd en inspanning. Vlak tegenwoordig het nut van internet niet uit: Online is er een groot aanbod van kant-en-klare muzieklessen. Ten slotte zijn de muziekmethodes (zie boven) tegenwoordig zeer volledig en voorzien van al het naslag- en kopieerwerk wat de leerkracht nodig heeft.

Workshops muziek

Regelmatig krijgen scholen aanbiedingen van organisaties om op school workshops voor kinderen te geven. Dit is een ideale manier om kinderen kennis te laten met een bepaalde richting in de muziek. Dit geldt zeker voor de kinderen die van huis uit weinig ervaring opdoen met muziek. Ook gaan de scholen regelmatig naar een muziekvoorstelling; dit gebeurt vaak in een echte muziekzaal en is een hele belevenis.

Conclusie

Tegenwoordig moeten de scholen vanuit de overheid voldoen aan de kerndoelen van muziekonderwijs, de manier waarop moet beschreven door de school. De scholen worden geholpen met het geven van gedegen en goed opgebouwd muziekonderwijs door extra inzet van leerkrachten, methodes en lessen vanuit organisaties. Het muziekonderwijs is niet meer een ondergeschoven kindje, maar voldoet aan de tegenwoordige eisen.

Dit artikel is geschreven in samenwerking met Grote Broer.

Lees ook

Linda van Aken