De citotoets. Een toets waar veel van afhangt. Althans dat denken nog veel ouders. Maar dat is altijd het geval. Het middelbare schooladvies wat het meest meetelt is dat van de leerkracht. Een citotoets is slechts een momentopname en inzage in hoever het kind de lesstof tot zich heeft genomen. Daarnaast maakt je kind ook al in eerdere groepen toetsen om te peilen hoe het zit met de ontwikkeling van je kind en waar er eventueel meer ondersteuning bij nodig is, of waarin je kind juist vooruit loopt. Moeten we onze kinderen dan voorbereiden als het alleen maar een middel is om te kijken hoever ze zijn? Het antwoord daarop is: Ja. Waarom? 

Haal de druk van hun schouders af

De citotoets is simpel alleen een methode om te kijken hoeveel ze de afgelopen acht jaar geleerd hebben en waar ze nu staan. Je hoeft niet het hoogste van de klas te halen. Daar gaat het niet om. Ze testen alleen welke kennis je op dat moment bezit. En toch kan er een druk op de schouders van de kinderen liggen. Dit kan gevoed zijn door de ouders, leerlingen of door zichzelf. En juist deze druk moeten we zien weg te halen. Wat kun je daaraan doen?

Spreek je vertrouwen uit

Allereerst is het belangrijk om je vertrouwen uit te spreken. Het is belangrijk voor een kind om vertrouwen te krijgen van de mensen die dichtbij ze staan. Dit voelen ze en toch is het belangrijk om het zo af en toe uit te spreken. Bijvoorbeeld: “We weten dat je je best doet, meer hoef je niet te doen.” Of “Het gaat niet om de cijfers, maar om de ontwikkeling die je doormaakt wat betreft het leren.”

Wat past het beste bij jouw kind?

De citotoets helpt inzicht te krijgen welk type voortgezet onderwijs bij jouw kind past. Als jouw kind enorm gaat leren voor die ene citotoets dan kan er ook een vertekend beeld worden geschetst. Stel dat hij op het moment van toetsen opeens veel hoger scoort, dat gemiddeld genomen niet zijn niveau was. Dan zou het zomaar kunnen dat hij een niveau te hoog komt te zitten op de middelbare school en telkens op zijn tenen moet lopen. En mogelijk het zelfs niet haalt, waardoor er demotivatie, faalangst en onzekerheid kan ontstaan. En dat is wel het laatste wat je wilt voor je kind.

Het is veiliger om op het niveau te gaan starten wat de leerkracht van groep 8 aangeeft. Na het eerste jaar op de middelbare school zal het uitwijzen of dit de plek is waar jouw kind tot zijn recht komt. Zo niet, dan kan je met zijn mentor om de tafel wat wijsheid is voor jouw kind. Nu is het zo dat er steeds meer ouders zijn die rekening houden met de uitstroom van de kinderen naar het onderwijs en dus ook leerkrachten zich onder druk gezet voelen om ze maar zo hoog mogelijk door te laten stromen. Daarom is het goed om niet alleen te kijken naar cijfers waarin staat weergegeven wat de uitstroom is maar ook waar ze een paar jaar later zich bevinden.

Er zijn meer vaardigheden nodig op de middelbare school

De maatschappij is gericht op cijfers. Wat erg jammer is, want welke boodschap geef je dan eigenlijk mee? Het maakt me niet uit hoe je het doet, als je maar een hoog cijfer scoort. En we weten allemaal dat de ontwikkeling die we doormaken vele malen belangrijker is, dan de eindbestemming. Welke vaardigheden zijn dan van invloed op het niveau van de leerling? Welke zijn waardevol om te komen tot een advies van het niveau.

Doorzettingsvermogen

Kan jouw kind doorzetten wanneer het even tegenzit? Het niveau op de middelbare school is dusdanig hoger dan op de basisschool. Het is dus belangrijk wanneer jouw kind de lesstof van ‘Geschiedenis’ moeilijk te onthouden vindt, dat hij dan de tools heeft om toch door te zetten.

Plannen

Kan jouw kind plannen? Op de middelbare school is het ontzettend belangrijk om het huiswerk (zowel maak- als leerwerk) te kunnen plannen. Heeft hij voldoende inzicht in hoe lang en hoe vaak hij zijn huiswerk in moet plannen?

Leren

Met het doorlezen van een tekst haal je het niet meer. Echt leren is van een heel ander kaliber. Er zijn verschillende leerstrategieën om voor een toets te gebruiken. Zoals het maken van een mindmap of inzichtvragen stellen aan jezelf.

Motivatie

Motivatie is wel degelijk belangrijk, misschien wel het belangrijkst. Want zonder motivatie is het heel lastig om te leren. Motivatie wordt onder andere beïnvloed door zelfvertrouwen en zelfstandigheid. Twee vaardigheden die nodig zijn tijdens het maken van de citotoets en je verdere carrière op de middelbare school.

Zelfvertrouwen

Je hebt positieve gedachtes nodig over je eigen kunnen. Kinderen krijgen dit onder andere door positieve ervaringen/overwinningen. Daarnaast is het voor een kind belangrijk om het ook te horen van de mensen om zich heen.

Zelfstandigheid

Je kan dan wel een prachtige planning hebben gemaakt. Het is nog belangrijker om je ook aan die planning te houden. Kan je kind zelfstandig aan de slag wanneer het thuiskomt van een lange schooldag of gaat hij liever gamen?

Concentratie

Zit jouw kind alleen maar om zich heen te kijken? En kijkt hij op wanneer er een vrachtwagen langs de school rijdt? Dan is het lastig om je voor een langere tijd te concentreren. Je kunt jouw kind ondersteunen in het leren concentreren. Doe een paar kleine oefeningetjes en bouw de minuten dat hij zich moet kunnen concentreren op.

Vraagstelling

Je kunt oefenen met de vraagstelling van de citotoets. Zo weet je kind op welke manier ze tijdens de toets bevraagd worden. Dit kun je oefenen met ‘oude’ toetsen.

Voldoende slaap

Het is belangrijk om goed te slapen. Zorg er dus voor dat jouw kind op tijd naar bed gaat en het liefst een half uur voor zijn bedtijd geen beeldscherm meer voor zijn ogen heeft.

Gezonde voeding

Lekker en gezond eten helpt mee aan een fit gevoel. En als je je fit voelt, dan presteer je beter. Dit geldt natuurlijk ook voor de citotoets. Geef hem dus lekkere druiven, tomaten en een beker water mee. En geniet in de ochtend samen van een broodje met kipfilet of yoghurt met havermout. En natuurlijk is af en toe een lekker snoepje of koekje ook heel belangrijk. Want als je kind daar blij van wordt, betekent dit ook dat hij goed in zijn vel zit.

Aan de slag dan maar. Op jacht naar het niveau wat bij jouw kind past.

Lees ook

Anita Schokker