Terwijl ik zit te tikken is het, dubbel genoeg, Moederdag. Een dag waarop ik ook altijd stil sta bij moeders die hadden willen of hadden moeten zijn. De blijdschap van vrouwen die dolgelukkig staren naar een positieve zwangerschapstest om een paar weken (of zelfs maanden) later de rauwe pijn voelen van het verlies. Want hoe klein je kindje (of officieel nog embryo/foetus) dan nog is, met hem of haar krijgt je diepgewortelde ouderschapswens een deuk. Zeker als het niet de eerste keer is.

Misschien dus niet de beste dag om een stuk over miskramen te tikken. Of juist wel: ook de moeders die nog nooit hun kindje mochten vasthouden doen er namelijk toe. Hoewel iedereen hoopt dat een zwangerschap eindigt in een gezond kindje, is dit niet altijd het geval. Een zwangerschap kan bijvoorbeeld ook in een miskraam eindigen. Als zoiets gebeurt kun je vele vragen hebben. Ik zet een aantal dingen op een rijtje en deel mijn persoonlijke ervaringen.

Wat is een miskraam?

We spreken over een miskraam als de zwangerschap in de eerste 16 weken spontaan eindigt. Het vruchtje is niet levensvatbaar en wordt afgestoten door jouw lichaam. Het vruchtje is vaak al eerder gestopt met groeien en het hartje klopt niet meer. 1 op de 10 zwangerschappen eindigt in een miskraam. Onder miskraam vallen in Nederland alle zwangerschappen die voor 16 weken door het lichaam zelf worden afgebroken. De Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) hanteert een termijn van 20 weken.

Je lichaam stoot dit vruchtje dus af. Het is een beetje afhankelijk van de duur van jouw zwangerschap hoe heftig dit lichamelijk is. Ben je nog vrij vroeg in de zwangerschap dan zal dit wat weghebben van een heftige menstruatie. Je verliest bloed en stolsels en hebt ook last van buikkrampen. Het kan zijn dat vlak voor de miskraam ook de zwangerschapsverschijnselen zoals misselijkheid en gespannen borsten al zijn afgenomen. Gemiddeld kun je nog een week lang bloedverlies hebben na een miskraam.

Heb je een miskraam dan mag je geen tampons gebruiken wegens infectiegevaar. Gebruik maandverband en houd er rekening mee dat je meer bloed verliest dan bij een normale menstruatie. In de dagen na je miskraam horen de buikkrampen minder te worden. Is dit niet het geval, neem dan contact op met je verloskundige. Het kan zijn dat er wat weefsel is achtergebleven en dat er een curettage nodig is.

Hoe ontstaat een miskraam?

Een miskraam kan worden veroorzaakt door verschillende factoren, zowel bij de moeder als het kindje. Zo kan het vruchtje zich ontwikkelen met een (chromosoom)afwijking, waardoor hij niet verder kan groeien. Een andere keer komt het doordat je een buitenbaarmoederlijke zwangerschap hebt, al iets ouder bent of een vleesboom. En dan is er natuurlijk nog de minieme kans dat het misgaat door een vruchtwaterpunctie of vlokkentest.

Wat is het verloop?

Vaak nemen de zwangerschapssymptomen al wat af voor je een miskraam krijgt. Je voelt je minder misselijk en je borsten zijn minder gespannen. Vervolgens verlies je (doorgaans kort en hevig) bloed, stolsels en weefsel en ervaar je een soort weeën.

Wat is het verschil met ‘gewoon’ bloedverlies tijdens de zwangerschap?

Als je bloed verliest tijdens de zwangerschap hoef je je niet altijd zorgen te maken. Tijdens je zwangerschap kun je last hebben van bloedverlies. Hoewel dit behoorlijk beangstigend kan zijn, hoeft dit niks te betekenen. 1 op de 5 vrouwen heeft bloedverlies tijdens de eerste maanden van de zwangerschap. Heb je eenmalig een beetje bloedverlies dan is er vaak niks aan de hand en zet de zwangerschap door.  Soms komt het door een geknapt bloedvaatje, ‘menstruatie’ die gewoon doorgaat of blaasontsteking.

Bij een miskraam is het heviger, verlies je als gezegd stolsels en weefsel en voel je echt krampen. Heb je langer last van bloedverlies of krijg je er buikkrampen bij, dan is de kans dat je een miskraam gaat krijgen helaas groter. Bij twijfel of onrust is het wel altijd raadzaam je verloskundige of gynaecoloog te raadplegen, maar het is dus niet altijd slecht nieuws.

Andere symptomen waaraan je een miskraam kan herkennen

Naast bloedverlies zijn er nog andere klachten waarvan je last kan hebben en een teken kunnen zijn van een miskraam.

  • Rugpijn
  • Pijn of krampen in de onderbuik
  • Naast bloed kan je ook kleine stolsels verliezen, dit is het baarmoederslijmvlies en vliezen
  • Verminderde symptomen zwangerschap (borsten zijn bijvoorbeeld vaak al minder gespannen)
  • Bloedverlies
  • Zie je het vruchtje? Dat is afhankelijk van het stadium waarin je zwangerschap zich bevindt. Naarmate je richting de 10 weken gaat, zal je ook bij een miskraam al een klein mensje kunnen zien (ter grootte van een boontje).

Op deze website hier vind je foto’s van een miskraam. (let op: kunnen schokkend zijn!)

Wat is een missed abortion?

Persoonlijk vind ik abortion een beetje naar klinken. Alsof je er bewust voor gekozen hebt de zwangerschap te beëindigen. Dit is echter niet zo. Bij een missed abortion kom je er bij de eerste echo vaak pas achter dat het hartje niet meer klopt. Je lichaam heeft het vruchtje dan nog niet afgestoten en je kunt nog last hebben van de zwangerschapsverschijnselen. Een gyneacoloog of verloskundige zal waarschijnlijk eerst afwachten of jouw lichaam het vruchtje zelf afstoot. Gebeurt dit niet, dan zal er besloten worden dat je naar het ziekenhuis moet om een curettage te ondergaan.

Bij mijn derde zwangerschap was dit het geval. Omdat ik dus eerder een miskraam had gehad mocht ik eerder naar het ziekenhuis voor een inwendige echo. Daaruit bleek dat het hartje niet klopte en dat het vruchtje ook al gestopt was met groeien. Het heeft nog een paar weken geduurd voordat het vruchtje uiteindelijk vanzelf afkwam.

Wat is een curettage?

In overleg met je arts of verloskundige beslis je of je een curettage krijgt. Bij een curettage moet je naar het ziekenhuis. Onder verdoving wordt je baarmoeder schoon gemaakt met behulp van een schrapertje of slangetje. Na de curettage heb je nog een aantal dagen last van bloedingen.

Verschillende soorten miskraam

Er zijn verschillende redenen waarom een zwangerschap kan eindigen in een miskraam, vaak vanwege medische redenen.

Buitenbaarmoederlijke zwangerschap

Bij een normale zwangerschap vindt na de eisprong een bevruchting plaats in de eileider, die het vruchtje vervolgens richting de baarmoeder transporteert. Maar soms gaat het mis: dan blijft het vruchtje steken of nestelt het zich op een andere plek in (op één van je eierstokken, in je baarmoederhals of buikholte). Klachten ont