Malta is een klein landje bestaande uit de drie eilanden Malta, Gozo en Comino en wat onbewoonde eilandjes ten zuiden van Sicilië, Italië. Het is een land met een zeer rijke en lange geschiedenis. Tot in de jaren ’60 hoorde het bij Groot-Brittanië, dus spreken ze hier prima Engels. Er is hier ontzettend veel te zien en te doen en toch gaat het overgrote gedeelte van de toeristen hier alleen maar heen voor zon, zee en feesten. Echte stranden zijn er niet veel. Linda en ik waren hier in de meivakantie van 2010 en voornamelijk voor de bezienswaardigheden en de geschiedenis, dus verwacht hier geen opsomming van de beste uitgaansgelegenheden, maar zoals je inmiddels van mij gewend bent: de mooiste dorpjes, musea en bezienswaardigheden.

Valletta

De “Stad, gebouwd door Heren voor Heren”, is een prachtige stad met vele bezienswaardigheden. Je begint op Freedom Square, bij de City Gate. Hier zijn de bushaltes, winkels, eettentjes, banken, post en een informatiepunt.

  • De City Gate is voor voetgangers, auto’s komen via andere wegen de stad binnen. Vanaf de brug voor de poort kijk je de diepe stadsgracht in. Recht in het verlengde van de doorgang van City Gate ligt Republic Street. Dit is de belangrijkste straat van de stad en over een kilometer afstand helemaal doorloopt naar het andere einde van de stad, waar Fort Elmo ligt. Langs deze straat liggen de belangrijkste regeringsgebouwen, musea, banken en winkels.
  • National Museum of Archaeology: Dit museum moet je bezoeken als je in Malta’s prehistorische tempels geïnteresseerd bent. De bovenverdieping is aan de Bronstijd en Punische, Romeinse en middeleeuwse perioden gewijd, en er is een tentoonstelling over de neolithische periode.
  • Voor en naast de kathedraal en voor de Nationale Bibliotheek liggen drie pleinen. Het plein voor de kathedraal: Saint John’s Square past zo goed bij de kerk dat het er al eeuwen lijkt te liggen. Great Siege Square wordt aan één kant begrensd door de zijkant van de kathedraal.  Aan de overkant staat het Gerechtshof. Even verderop ligt Republic Square, voorheen Queen’s Square, waar het beeld van koningin Victoria staat.
  • Saint George Square is het grootste plein van Valletta. Hier kun je de karozzin vinden, de koetsjes waarmee je een rondrit door de stad kunt maken.
  • Grand Master’s Palace: De overwinning op het Osmaanse Rijk waarin het Grote Beleg van 1565 eindigde, had tot gevolg dat de grootmeester van de orde van Sint-Jan even machtig werd als de Europese vorsten. Vanuit Europa stroomden de schatten binnen, de pracht en praal werd bijna vorstelijk. Via de hoofdingang aan Republic Street kom je op de Neptune’s Courtyard, een binnenplaats met palmen rond een bronzen beeld van koning Neptunus en een fontein. De staatsievertrekken zijn te bereiken via een wenteltrap.
  • Barakka tuinen: De upper Barrakka tuinen zijn Valletta’s meest bekende tuinen en waarom wordt al snel duidelijk. De tuinen hebben een prachtig panoramisch uitzicht over de Grand Harbour. Voor een rustiger toevluchtsoord kunnen bezoekers altijd terecht in de Lower Barrakka tuinen aan de oostelijke zijde van de stad.
  • St.-Pauluskathedraal: Tussen de Heilige Paulus en Malta bestaat een sterke band en dit is de mooiste van de vele kerken die zijn naam dragen. Bijna iedere vierkante centimeter is uitvoerig versierd met gekleurd marmer en verguld houtsnijwerk.
  • Manoel Theatre: Dit is één van de oudste theaters in Europa, gebouwd in 1732 en echt een aanrader om even van binnen te bekijken.
  • Fort St. Elmo; Op de punt van het schiereiland waarop Valletta ligt, oogt het stervormige fort van St.-Elmo nogal bescheiden, maar destijds in 1565 bestond Valletta nog niet en was dit het enige fort op het schiereiland. Hier is een belangrijke slag geweest tussen Turken en de Ridders.
  • Rechts van het fort zie je de Grand Harbour, de grootste haven van de Middellandse Zee, was tweemaal het brandpunt van een titanenstrijd, waarin Malta zich tegen een grote overmacht moest verdedigen. Vanuit verschillende steden is de Grand Harbour te zien: Valletta, Sliema, Senglea en Vittoriosa.

Three Cities

Rondom de Grand Harbour in het zuiden van Malta, bieden drie ommuurde steden, beter bekend als The Three Cities – Vittoriosa, Cospicua and Senglea – een fascinerende blik op de maritieme geschiedenis van Malta. Als thuisbasis van de Ridders van St. John, kerken, grootse paleizen en imposante bastions, is de geschiedenis van The Three Cities misschien wel net zo rijk als die van de hoofdstad van Malta.

  • Ieder stadje heeft zijn eigen specifieke aantrekkingskracht en zijn eigen karakter dat zich onderscheidt van andere plaatsen op het eiland. Vittoriosa is de thuisbasis van vele gerenommeerde ridders residenties, alsmede het Maritiem Museum, het folkloristisch museum en het Inquisitors Palace. Het huisvest ook verschillende artefacten en relikwieën van de ridders van St John.
  • Cospicua op zijn beurt is de thuisbasis van de indrukwekkende parochiekerk met een kapel vol met kunstwerken, terwijl Senglea gastheer is van twee verbazingwekkende kerken, namelijk St Philips en Onze Lieve Vrouw van de Overwinning.

Tarxien Tempels

De tempels liggen midden in een woonwijk. Ze zijn vooral interessant omdat ze vergeleken met de andere prehistorische tempels betrekkelijk laat (1914) ontdekt zijn en deskundig werden opgegraven. Het hele complex omvat een klein doolhof, bestaande uit maar liefst vier tempels, waarvan twee heel goed en de andere slecht bewaard zijn gebleven. Waarschijnlijk liggen er ook nog resten onder de omliggende huizen.

In het gebouwtje dat de toegang vormt tot het terrein, is een kleine tentoonstelling van voorwerpen die gevonden zijn toen de tempels werden opgegraven. De grotere en interessantere voorwerpen die te voorschijn kwamen, zijn echter naar het National Museum of Archeology in Valletta gebracht en vervangen door kopieën. In dat museum staat overigens ook een goede maquette van het tempelcomplex.

De oudste tempel, die Early Temple wordt genoemd, werd gebouwd in de vroege fase van Ggantija (3600 v. Chr.). Er is nauwelijks iets van over. Hij ligt het oostelijkst; als u voor de grote façade van de South Temple staat, helemaal rechts achter.

De andere tempels kwamen tot stand in de fase van Tarxien (3300/3000-2500 v. Chr.). helemaal vooraan ligt de South Temple. Hierin staat een kopie van een beeld van de vruchtbaarheidsgodin. Schuin achter deze tempel ligt de jongste tempel, Central Temple. Deze is, voor zover bekend, ook de laatste tempel die gebouwd werd in de Maltese prehistorie. Dit is de enige tempel met een plattegrond in een drievoudige niervorm. Rechts van Central Temple ligt de East Temple, met een plattegrond in een dubbele niervorm.

Meer informatie vind je hier.

Rabat

De oudste sporen van bewoning in het gebied van Mdina en Rabat dateren van de bronstijd. Uit die periode zijn muurresten en keramiek teruggevonden. In die tijd was er al sprake van een omwalling. De Romeinen maakten plaats tot hoofdstad van Malta en noemden het eiland en de stad Melita. Hier was het ook dat de apostel Paulus verbleef nadat hij was aangespoeld als schipbreukeling.

  • Sint-Pauluskerk: Deze barokke kerk verrees in 1683. Boven het altaar hangt een schitterend schilderij; Paulus werpt de adder in het vuur. Men bewaart in een gouden arm een relikwie van Paulus. Via de Publiuskapel bereik je de crypte van de kerk, die is uitgehouwen in de rotsen. De altaren in de crypte zijn gewijd aan Paulus, de evangelist Lucas en Trofimos. De Paulusgrot is een zijruimte waar een marmeren beeld van Paulus staat. De apostel Paulus is in 59 na Chr. hier een paar maanden geweest, voordat er een boot was gevonden die hem mee kon nemen naar Rome. In die tijd voer men ’s winters niet.
  • Pauluscatacomben: Links in Saint Agatha Street is de ingang naar de Pauluscatacomben. Al vanaf de 2de eeuw werden hier mensen begraven. Christenen en ook joden werden hier begraven. De uitgestrektheid van deze catacomben wijst erop dat er een grote christelijke gemeente was. Er zit geen plan achter de aanleg van de catacomben. Wanneer men ruimte nodig had, maakte men min of meer in het wilde weg een nieuwe gang erbij. De catacomben bleven in gebruik tot aan de komst van de Arabieren (870).
  • Agathacatacomben liggen onder het gelijknamige kerkje aan Saint Agatha Lane. (Saint Agatha Street aflopen en bij het wegkruis rechts de trap af.) Deze catacomben zijn kleiner en minder populair, maar interessanter. Er zijn nog eenvoudige schilderingen bewaard gebleven: duiven, palmbladeren en een pauw.

Meer informatie vind je hier.

Mdina

De Arabieren verdeelden de plaats Rabat in tweeën: de kleine citadel Mdina (“ommuurde plaats”) en het grotere Rabat (“voorstad”, letterlijk: “plaats waar men de paarden vastbindt”). Ze voorzagen Mdina van stadsmuren en een omgrachting. Ook na de nederlaag van de Arabieren (1090) bleef Mdina de hoofdstad van het eiland. In deze tijd ontstond grotendeels de huidige aanblik. De adellijke families die op het eiland de dienst uitmaakten, bouwden paleizen, waar sommigen van hun nakomelingen nu nog wonen. Mdina is een van de weinige onaangetaste middeleeuwse versterkte steden van Europa.

  • Main Gate: Bij deze poort begin je het best je wandeling. Aan de stadszijde is de poort versierd met afbeeldingen van de heiligen Publius, Paulus en Agatha.
  • Erachter ligt Saint Publius Square
  • Met links de Torre del Standardo, waar de wachters van de stad verbleven
  • En rechts het Vilhena Palace. Het imposante, barokke paleis was bedoeld als zomerresidentie van grootmeester Antonio Manoel de Vilhena. De zijvleugel werd in 1907 ingericht als hospitaal voor tuberculosepatiënten. Nu is er het Museum of Natural History.
  • Xara Palace: Aan dit pleintje ligt het Corte Capitanale, het oude gerechtsgebouw. Nu is het een hotel, maar het werd in de 15e eeuw gebouwd door een plaatselijke adellijke familie. In de hal staat een bronzen ruitergroep van Antonio Sciortino. Vanaf het grote balkon tussen Xara Palace en Corte Capitanale, de Herald’s Lodge, werden officiële aankondigingen gedaan door het stadsbestuur. Achter Saint Publius Square.
  • Tegenover Mdina Gate, ligt het benedictinessenklooster (1418). Bij verbouwingen zijn onder het gebouw muurresten van een Romeins amfitheater gevonden. De zusters leven een afgezonderd leven. Nog niet zo heel lang geleden kwamen ze zelfs als ze overleden waren nog niet buiten de kloostermuren. De zusters begroeven hun doden in het klooster. De enige man die het klooster mag betreden, is de dokter, maar alleen na toestemming van de bisschop.
  • Langs de linkerzijde van het klooster loopt Villegaignon Street, waarin rechts de Sint-Agathakerk (1417) staat. De heilige Agatha is de beschermheilige van Mdina.
  • Het oudste huis van Mdina is Norman House ofwel Palazzo Falzon. In zijn oorspronkelijke vorm had het 12de-eeuwse gebouw slechts een begane grond; de eerste verdieping is in de 15de eeuw toegevoegd. Het huis met de verzameling archeologische voorwerpen en kunst werd nagelaten aan de staat door de laatste eigenaar, op voorwaarde dat het gratis toegankelijk zou zijn voor publiek. De staat heeft zich daar niet aan gehouden: men vraagt een klein bedrag entree. De verzameling maakt een verwaarloosde indruk, maar het huis met zijn intieme binnenplaats en rommelige inboedel heeft meer sfeer dan een opgepoetst, modern museum.

Petrus-en-Pauluskathedraal

Dit is een prachtige barokke kathedraal, de voormalige hoofdkerk van het bisdom Malta. Voor de kathedraal staan twee kanonnen, waarvan er één het Latijnse opschrift draagt “Niepoort me fecit Hagae 1641”: Niepoort heeft me gemaakt te Den Haag 1641. De Nederlanders verkochten in die tijd aan iedereen kanonnen, zelfs aan aartsvijand Spanje, en kennelijk ook aan de johannieter ridders. Het eerste wat opvalt binnen in de kerk zijn de grafstenen samengesteld uit marmer in allerlei kleuren.

De Siciliaanse broers Antonio en Vincenzo Manno beschilderden de gewelven met voorstellingen uit het leven van de apostel Paulus. In het gewelf van de apsis zit De Schipbreuk van Paulus van Mattia Preti; deze schildering is bewaard gebleven uit de vorige kathedraal, die door de aardbeving werd verwoest. Het hoogaltaar is vervaardigd uit marmer en lapis lazuli. De koorbanken dateren deels van de 18e eeuw. De kerk bezit een schat aan zilveren beelden, die in beslag werden genomen door de Fransen. De Maltezen mochten ze terugkopen tegen een veelvoud van de oorspronkelijke waarde.

In een barok gebouw dat oorspronkelijk als priesterseminarie was gebouwd vind je nu het verrassend rijke museum dat bij de kathedraal hoort. Niet alleen zijn er de voor dit soort musea gebruikelijke stukken als priestergewaden, oude zangboeken en heiligenbeelden, maar ook en vooral een rijke collectie schilderijen en houtsneden. Wat dat laatste betreft: deze zijn voor het merendeel gemaakt door niemand minder dan Albrecht Dürer. Er is ook werk bij van zijn leerlingen en van tijdgenoten. Verder zijn er etsen van Rembrandt, Tiepolo, Goya, Rubens, Van Dyck en Van Leiden.

Marsaxlokk

De baai omvat de haven van Marsaxlokk, de Saint George’s Bay en de Pretty Bay. Dit plaatsje kun je ook wel het Volendam van Malta noemen. De belangrijkste vissersplaats van Malta is bijzonder geliefd bij toeristen. De fotogenieke haven wordt tot een kleurenfeest gemaakt door de luzzu’s, de Maltese vissersbootjes met hun felle tinten en de twee oogjes op de boeg. Op de kade is dagelijks een kleine markt met vooral verse vis, zoals murenen, inktvissen, octopussen, garnalen en zelfs kleine haaien.

De baai wordt beschermd door twee vestingen. Fort Delimara uit de Engelse tijd en de Saint Lucian’s Tower werd gebouwd in de Turkse tijd. In het fort huist het Nationale Centrum voor Maritieme Biologie. Geniet op één van de terrasjes en in de restaurantjes en wacht op een zonsondergang…

Mosta

De stad Mosta ligt op een plateau, 9 km ten noordwesten van Valletta. Het is een belangrijk verkeersknooppunt op het eiland.

  • Mosta is bekend vanwege zijn Rooms-katholieke kerk, de Rotunda Santa Marija Assunta.De kerk is gewijd aan de hemelvaart van Maria en werd ontworpen door de Maltese architect Giorgio Grognet de Vassé. Het ontwerp van de kerk is gebaseerd op het Pantheon te Rome; de kerk heeft een voorgevel met 6 zuilen en een grote koepel. De koepel heeft een diameter van 39,6 meter en is daarmee de op drie na grootste koepel van Europa; de andere staan in Londen, Rome en Xewkija (op Gozo).

Gozo

Wij gingen met een georganiseerde dagtocht naar Gozo, omdat we graag zoveel mogelijk wilden zien en de reis veel tijd in beslag neemt als je zelf met bus en boot gaat. Nu was het met een klein groepje in een klein busje die ons langs alle belangrijke bezienswaardigheden leidde. Maar uiteraard kun je met een huurauto of de bus en de veerboot zelf naar dit eilandje, of zelfs je gehele vakantie hier houden in plaats van op Malta.

Gozo laat zien hoe Malta er zo´n 50 jaar geleden uitzag. Het is er rustiger en groener dan Malta. Op een oppervlakte van 67 vierkante kilometer wonen ongeveer 26000 Gozitanen is dus veel dunner bevolkt dan Malta. Gozo had geen belangrijke haven, zoals Malta, maar is vooral voedselproducent voor het hoofdeiland.

Een van de grootste toeristentrekkers op Gozo was het ‘Azure Window’ een enorme rotsarm die een stuk van de zee overbrugde, daarom ook het blauwe naam. Al een tijdje was hij instabiel en daarom niet meer toegankelijk om te bezoeken. In maart 2017 werd hij echter door een woeste storm opgeslokt door de zee.

Comino

Tussen Malta en Gozo ligt het eiland Comino, een klein eiland van slechts 3,5 vierkante kilometer groot. Veel mensen gaan hier heen voor een dagtocht omdat het een paradijs is voor snorkelaars, duikers, windsurfers en wandelaars. Het eiland is autovrij en afgezien van één hotel voor als je iets langer wil overnachten, geheel onbewoond.

Comino is vooral bekend geworden door de Blue Lagoon, een beschutte baai die je ziet als je met de veerboot van Malta naar Gozo vaart of terug. Soms legt de veerboot aan (even vooraf uitzoeken) en kan je uitstappen om hier een paar uur te verblijven om lekker te zwemmen of een wandeling te maken. Het water is glinsterend blauw en heeft een heel andere kleur dan de rest van de zee, vandaar ook de naam. Ook met een cruise of zeiltocht kan je hier heen. Comino is zeker een bezoek waard.

Zijn jullie al eens in Malta geweest?

Lees ook

Astrid
Latest posts by Astrid (see all)