Huh, moedermelk afkolven terwijl je baby nog niet eens geboren is? Dat was ook mijn eerste gedachte toen ik hoorde over prenataal of antenataal kolven. Maar waarschijnlijk ben je er al wél mee bekend dat je lichaam zich al tijdens de zwangerschap voorbereidt op het geven van borstvoeding aan je baby. Aan het einde van je zwangerschap kun je dus in principe al proberen of je wat melk uit je borsten kunt krijgen.

Als dat lukt, krijg je te maken met de allereerste melk: colostrum. Deze melk is geel van kleur en bevat veel voedingsstoffen in geconcentreerde vorm. Colostrum zorgt er ook voor dat de eerste ontlasting (meconium) van je baby er gemakkelijker uitkomt, want het heeft een laxerende werking. Maar dan nog de belangrijke vraag: waarom zou je al vóór de bevalling beginnen met kolven? In dit artikel lees je meer over kolven in de zwangerschap.

Redenen om te kolven aan het einde van de zwangerschap

In de meeste gevallen is het niet nodig of wordt het zelfs afgeraden om te kolven in de zwangerschap. Maar in sommige gevallen wordt het juist wél aangeraden door je verloskundige, gynaecoloog of lactatiekundige. Natuurlijk kun je hen ook zelf benaderen als je vragen hebt over prenataal kolven, want niet elke zorgprofessional heeft helaas evenveel verstand van borstvoeding en zal zelf beginnen met informeren over kolven in de zwangerschap.

Kolven tijdens de zwangerschap hoef je niet te doen om je melkproductie te stimuleren. Bovendien is er geen garantie dat de borstvoeding goed zal verlopen als je al tijdens de zwangerschap melk “lekt” of colostrum uit je borsten kunt halen met het kolven. Maar wél kan het voordelen hebben voor je baby als je al tijdens de zwangerschap wat colostrum hebt verzameld. Dit kan namelijk worden gebruikt direct na de geboorte als je kindje wat extra voeding nodig heeft. Er hoeft dan niet bijgevoed te worden met kunstvoeding, maar je baby kan jouw eigen moedermelk krijgen als het drinken aan de borst nog niet goed lukt.

In deze gevallen kan het verstandig zijn om prenataal te kolven, maar overleg dit altijd met je verloskundige, gynaecoloog of lactatiekundige:

  • Als je diabetes of zwangerschapsdiabetes hebt
  • Als je een geplande keizersnede krijgt
  • Als er sprake is van een meerlingzwangerschap
  • Als je een BMI boven de 40 hebt
  • Als er een klein of juist groot kindje wordt verwacht
  • Als je een borstoperatie hebt ondergaan
  • Als je tijdens eerste borstvoedingsperiode weinig melkproductie had
  • Als er sprake is van een bewezen allergie bij jezelf of je partner
  • Als je bijvoeden met kunstvoeding wilt vermijden

Wanneer wordt kolven in de zwangerschap juist afgeraden?

Het is niet altijd verstandig om prenataal te kolven. Begin er dus ook niet zomaar aan, maar vraag eerst advies! Het wordt in de volgende gevallen afgeraden om prenataal te kolven:

  • Als je eerder bent bevallen van een premature baby
  • Als je bloedingen of contracties hebt gehad tijdens de zwangerschap
  • Als je een baarmoederafwijking hebt (gehad)
  • Als de verloskundige, gynaecoloog of lactatiekundige het om een andere reden niet veilig acht

Prenataal kolven kan harde buiken en samentrekkingen van de baarmoeder veroorzaken. Dat heeft te maken met het hormoon oxytocine dat vrijkomt tijdens het kolven en borstvoeden. Het gaat vaak om een lage hoeveelheid van dit hormoon, maar het kan wel effect hebben op je lichaam.

In principe kan het geen kwaad om prenataal te kolven zolang je van je verloskundige of gynaecoloog nog mag vrijen; bij een orgasme komt namelijk veel meer oxytocine vrij dan bij het kolven of borstvoeden. Oxytocine zorgt er ook voor dat de weeën worden opgewekt en de bevalling dus gaat beginnen; als je dus eerder een premature baby hebt gehad of er een grote kans is dat je te vroeg gaat bevallen, kun je beter niet prenataal kolven.

Prenataal kolven: zo doe je dat

Vanaf de 36ste week van de zwangerschap mag je in principe beginnen met prenataal kolven, tenzij het kolven tijdens de zwangerschap dus wordt afgeraden door je verloskundige, gynaecoloog of lactatiekundige.

Om prenataal te kolven heb je spuitjes nodig met een dopje. Deze zijn verkrijgbaar bij de apotheek. In deze spuitjes kun je de melk bewaren en daarna in de koelkast of vriezer leggen. Het is dan wel belangrijk om labels op de spuitjes te plakken met de datum en de hoeveelheid, zodat je precies kunt zien van wanneer de melk is. De hoeveelheid colostrum die je prenataal kunt kolven, zal vaak maar enkele druppels zijn. De hoeveelheid melk varieert echter erg per vrouw. Als je voor het eerst kolft, kan het ook zijn dat er nog helemaal geen melk uit je borsten komt. Oefening baart kunst, dus het kan zijn dat je een paar keer moet oefenen voordat het lukt.

Je kunt vanaf de 36ste week van de zwangerschap dus beginnen met kolven. Het beste kun je dat 2 à 3 keer per dag doen gedurende 10 minuten. Het wordt aangeraden om met de hand te kolven en niet met een kolfapparaat (hier). Op het internet kun je handige instructiefilmpjes en -afbeeldingen vinden over hoe je met de hand moet kolven.

Om te beginnen plaats je je duim aan de bovenzijde van je borst. De andere vingers leg je onder je borst om deze te ondersteunen. De duim en wijsvinger of middelvinger vormen samen een C-vorm. Wanneer je vervolgens met je duim en wijsvinger naar de borstkas toe drukt, zet je een zachte druk op het klierweefsel in de borst. Als je de vingers naar elkaar toe beweegt, kun je wat melk uit je borst drukken. Dit moet je ritmisch herhalen én druk houden op het borstweefsel. Tijdens het kolven verplaats je je duim en vingers regelmatig van plek. Op die manier kun je het beste kolven.

De melk die je hiermee uit je borst kolft, kun je opvangen in een schoon (uitgekookt) bakje. Daarna pak je pas de spuitjes om de melk in op te trekken en af te sluiten met een dopje.

Lees ook

Jisca