Leren fietsen is in ons landje net zo gewoon als leren lopen. Het hoort er gewoon bij! Maar wanneer begin je ermee en wat kan je doen om je kind te stimuleren om te fietsen? Wat doe je als je kind bang is of als het bijvoorbeeld vergeet om te remmen… En wanneer is het het juiste moment om die zijwieltjes van de fiets af te halen?

Leren fietsen welke leeftijd?

Natuurlijk kan je heel veel blijven oefenen en je kind stimuleren om te leren fietsen. Toch heeft het pas kans van slagen als:

  • je kind gemotiveerd is
  • je kind er motorisch aan toe is
  • je kind voldoende zelfvertrouwen heeft
  • je kind goed bij de trappers kan én de voeten op de grond kan zetten
  • je kind genoeg kracht heeft om de trappers rond te draaien
  • je kind over voldoende evenwichtsgevoel beschikt
  • je zelf rustig en geduldig genoeg bent om je kind te helpen

We hebben bij onze zoon van alles geprobeerd om hem te stimuleren op zijn nieuwe stoere fiets te oefenen. Hij koos echter voor gemakzucht en veiligheid en ging liever op de loopfiets dan zijn Spidermanfiets. Wat we ook probeerden met beloningen etc. Totdat hij zijn zus in het midden van de belangstelling zag staan tijdens het oefenen zonder wieltjes. Toen moest oma mee om een andere fiets te pakken.

Loopfiets; oefenen balans en corrigeren voor peuters

Deze tip kom ik regelmatig tegen; zodra je kind twee of drie jaar is beginnen met oefenen op een houten loopfiets. Op een loopfiets gebruik je geen trappers, zodat de concentratie zich volledig richt op het stuur en de kijkrichting. Tijdens het fietsen zijn veel kinderen namelijk bezig met de trappers of het stuur in plaats van naar voren te kijken. Daarnaast leer je op een loopfiets twee heel belangrijke vaardigheden: “balans” en “corrigeren”. Als je kind daaraan gewend is en spelenderwijs deze vaardigheden heeft eigen gemaakt, zodat ze een soort automatisme worden, is het makkelijker om de overstap te maken naar een fiets zonder zijwieltjes. Ook daarna hebben kinderen die eerst geoefend hebben op een loopfiets nog jaren een voorsprong als het gaat om balans. Zo zijn ze stabieler met het op- en afstappen, hebben minder moeite met een grotere fiets en durven ze sneller het stuur los te laten om de richting aan te wijzen.

Leren fietsen zonder zijwieltjes

De meeste kinderen leren fietsen doordat je heel hard meeloopt met je kind. Dat vergt natuurlijk wel wat conditie. Het ene kind leert het in een kwartier, bij de ander ben je weken bezig. In het begin gaat dit door het vasthouden van je kind bij zijn middel, of het stuur. Als de fiets wat groter is kan je de bagagedrager vasthouden. Als je kind onverhoopt toch valt is het belangrijk om meteen weer op te staan en het nog een keer te proberen zodat je kind geen angst ontwikkelt. Zelfde advies als wat ze geven na een ongeluk met de auto.

Vindt je kind het erg spannend? Dan kan je ervoor kiezen om de zijwieltjes eerst wat hoger te zetten. Zo heeft je kind voor zijn gevoel toch de bescherming van de zijwieltjes maar zal het steeds meer moeten oefenen met het bewaren van evenwicht.

Andere tips en hulpmiddelen zoals sjaal om te leren fietsen

Als je kind gaat oefenen met het fietsen zal je daar de eerste paar keren heel hard achteraan / naast moeten rennen. Als je kind op een lage fiets ziet, zal dat al snel betekenen dat je krom loopt. Gelukkig zijn er daarom een aantal hulpmiddelen ontwikkeld die je daarbij kunnen helpen:

  • Een lange sjaal die je om de middel van je kind knoopt, of onder de oksels door. Dit geeft je kind net wat meer zelfvertrouwen als het dreigt te vallen.
  • Een fietshelm; fietsen leer je met vallen en opstaan. Als je kind snel bang is zal het juist vanwege het vallen daar tegenop zien. Door het dragen van een fietshelm kan je je kind net wat meer zekerheid geven. Daarnaast is het ook een stuk veiliger fietsen en zijn er trendy helmen met vrolijke opdrukken.
  • De Agu BikyBiky is een speciaal vestje voor kinderen om te leren fietsen. Het heeft namelijk een handvat op de rug! Dit houd je vast zodat je kind zelf kan oefenen met het bewaren van evenwicht en het krijgen van zelfvertrouwen. Dit is zelfs geschikt voor kinderen tot 50 kg!
  • De Fiets Balans Trainer is een duwstang die je op de bagagedrager van de fiets monteert. Net zoals de kleine driewielers die met je baby meegroeien. Je kind voelt het niet of je hem vast hebt zodat je het ook sneller kan loslaten als het evenwicht er begint te komen.

Kind bang om te leren fietsen

Het ene kind is de andere niet. Waar het ene kindje fluitend weg fietst en juist totaal geen gevaren ziet (wat juist weer andere problemen met zich mee kan brengen…), zal een ander kind zo bang zijn dat het echt niet los durft te fietsen. Hoe pak je dat aan? Uiteraard zal je je kind vertrouwen moeten geven in zijn eigen kunnen. Hoe banger ze zijn, hoe krampachtiger ze fietsen. En dat werkt alles alleen maar tegen. Zorg dus eerst dat ze zeker van zichzelf worden. Dan maar even langer achter ze aan hollen, die zekerheid is gewoon belangrijk.

Geef veel complimenten om zo het zelfvertrouwen te vergroten. Word nooit boos of ongeduldig! Ga achter ze lopen, zodat ze niet echt zien wat je nu eigenlijk doet. Hou het fietsje vast, zodat ze ook niet voelen of je ze wel of niet vasthoudt. Je kunt de fiets vasthouden aan de bagagedrager en dit ook je kind laten weten. Stiekem kan je je kind af en toe los laten, maar blijf wel mee hollen, zodat hij of zij dat niet door heeft. Heb jij hem helemaal niet meer vast en kan hij het dus prima zelf? Blijf dan stiekem staan en laat hem onverwacht ervaren dat het prima zelf gaat!

Kind leren remmen

Misschien weet je het zelf ook nog wel van vroeger: leren remmen was best lastig. Het was veel makkelijker om gewoon ergens tegen aan te rijden en zo tot stilstand te komen… Of je springt zelf snel van je fietsje af. Uiteraard niet de manier en in het verkeer simpelweg gevaarlijk. Maar hoe leer je je kind hoe het wel moet remmen? Leer je uk dat hij moet stoppen met trappen om te kunnen remmen. Snelheid verminderen, dus.

Vervolgens moet hij leren dat hij terug moet trappen om te remmen (er even van uitgaande dat hij een terugtraprem heeft, wat voor jonge kinderen meestal geldt). En laat hem begrijpen dat hij niet van zijn fietsje af moet springen, maar gewoon een voet naast de fiets op de grond moet zetten. Duidelijke uitleg scheelt al een hoop. Doe het eventueel eens voor als je zelf fietst. Rustig remmen, wel op de weg blijven letten én niet midden op de weg stil gaan staan, dat zijn uiteraard allemaal handige tips om ze ook direct te leren.

Veilig fietsen

Zodra je kind het balans houden en trappen door heeft ben je er nog niet. Om goed te leren fietsen is veiligheid ook heel belangrijk:

  • Veilig stoppen; na het leren trappen is stoppen ook heel belangrijk. Anders eindigt het fietsen in een valpartij. Om dat te voorkomen moet je kind een voet op de grond zetten. Ook dat is belangrijk om te oefenen.
  • Veilig in het verkeer; als je kind nog erg jong is zal je er zelf naast fietsen. Toch is het belangrijk als je kind bijvoorbeeld richting kan aangeven. Ook is het goed om de basis verkeersregels door te nemen. Een handige tip om de voorrangskant rechts te onthouden is door aan die kant een lintje te knopen. Neem je kind bijvoorbeeld mee achterop de fiets in een fietsstoeltje of fietskar om zo ervaring op te doen in het verkeer.
  • Zichtbaarheid; automobilisten zien niet altijd kinderen op een klein fietsje. Daarom is het goed om daar rekening mee te houden. Er zijn onder andere fel oranje vlaggetjes te koop die je op de bagagedrager kan monteren.

Waar voldoet een goede kinderfiets aan?

Het is belangrijk om een goede en degelijke fiets aan te schaffen om te leren fietsen. Waar een goede fiets aan voldoet:

  • In de tips hierboven heb ik het al geschreven; een fiets die goed past bij de lengte van je kind is heel belangrijk. Kies dus niet voor een te grote fiets, een fiets van 12 inch is heel goed om te leren. Als je twijfelt staat er bij de fietsen van Volare aangegeven wat de beenlengte is of wat de geadviseerde kledingmaat is voor de juiste fiets. Of ga met je kind naar een fietswinkel om de juiste maat te controleren. Je kind komt dan niet alleen minder goed bij de grond, de afstand tot de grond is veel hoger, de draaicirkel van de trappers is groter enzovoorts. Daarom kan je het beter op een kleiner fietsje leren. Zodra het zelfvertrouwen er is en de vaardigheid van het fietsen kan je altijd nog overstappen op een grotere fiets.
  • Een stuur dat in hoogte verstelbaar is. De knieën van je kind mogen namelijk niet tegen het stuur komen. Daarnaast moet de stuurbreedte even groot zijn als de schouderbreedte van het kind.
  • Een fiets die het kind mooi of stoer vindt, zodat het gestimuleerd wordt om te oefenen. Aangezien onze zoon groot fan is van Spiderman hebben we deze kinderfiets met Spidermanprint uitgekozen. Van het zadel, tot de kettingkast en de wielen. Superstoer natuurlijk! Zo wordt je gemotiveerd om ook echt te willen leren fietsen.
  • Kleine fietsjes hebben vaak massief rubberen banden. Terwijl ‘echte’ fietsen beschikken over luchtbanden. Daardoor heb je iets van vering en minder last van hobbels zodat het makkelijker is om te leren fietsen.
  • Een fiets moet niet te zwaar zijn, zeker voor kleine kinderen is een fiets al snel te zwaar en is het lastiger leren fietsen.
  • De fiets moet veilig zijn; beschikken over een fietsbel zodat ze andere weggebruikers kunnen waarschuwen. Ook al zullen ze het in het begin vooral gebruiken om mee te ‘spelen’. Daarnaast moeten er reflectoren aanwezig zijn en als ze er in het donker mee gaan fietsen ook verlichting voor en achter, op batterijen en zonder naafdynamo omdat dat zwaarder fietsen is.
  • Een achteruittraprem; remmen met een handrem is nog vrij lastig. Daarom leren kinderen eerst te remmen met een achteruittraprem. Versnellingen zijn ook nog niet nodig. Die gaan alleen maar kapot.

Op de website van Volare vind je trouwens nog veel meer degelijke en veilige kinderfietsen; van loopfietsen, tot en met Disneyprint; voor alle leeftijden en voorkeuren.

Hoe heb jij je kind leren fietsen?

Lees ook

Linda van Aken