Leren schrijven doe je niet zomaar. Hoe houd je toch die pen het beste vast en waarom is het zo belangrijk dat je de juiste houding aanleert? Heb je een kindje wat zich net het schrijven meester maakt, dan is het fijn om hem of haar op de juiste manier te kunnen stimuleren. Maar wat is nu precies de juiste houding en pengreep? En zijn er manieren om dit aan te leren?

Waarom is een juiste schrijfhouding belangrijk?

Het aanleren van een juiste schrijfhouding kan heel lang duren, het vergt jaren van oefening. Daarom is het belangrijk  om dit spelenderwijs op te bouwen. Zeker jongens kunnen hier wat meer moeite mee hebben.

Iedereen begrijpt wel dat een juiste schrijfhouding fysieke klachten voorkomt, maar wist je ook dat is gebleken dat het helpt om netter te schrijven! Wat je waarschijnlijk ook wel op je vingers na kunt tellen is dat de lengte van de schrijftaak zijn invloed heeft op de schrijfhouding. Duurt het schrijven lang, dan zal de houding langzamerhand onderuitgaan. Probeer hier ook thuis op te letten, zodat de juiste schrijfhouding een automatisch iets wordt! En bedenk: een verkeerde manier aanleren is zo moeilijk om weer af te leren!

Het is goed om je te realiseren dat kinderen die geen juiste schrijfhouding hebben niet lui of slordig zijn, ze hebben gewoon wat meer hulp nodig. Of het kan voortkomen uit faalangst, ze zijn bang dat het niet netjes is en durven daarom niet of gaan juist daarom slordig schrijven.

Wat is de juiste schrijfhouding?


Allemaal leuk en aardig natuurlijk, maar wat is nu eigenlijk een juiste schrijfhouding?

  • Leer je kind om met zijn rug tegen de leuning te zitten
  • Het hoofd licht gebogen om zo het blad goed te kunnen zien
  • De schouders moeten niet gespannen zijn!
  • De afstand tussen papier en ogen moet minstens 30 cm zijn
  • De ellebogen moeten op tafel gelegd kunnen worden, zonder dat hij van houding moet wisselen. Anders zit hij te hoog of te laag!
  • De knieën maken een bocht van 90 graden, waarbij de stoel de benen ondersteunt
  • Voeten blijven plat op de grond
  • De stoel zo aanschuiven dat het kind min of meer met de buik tegen de tafel aanzit
  • Gebruik eventueel een verhoger om de voeten te ondersteunen

De juiste pengreep

Bij een verkeerde pengreep zou je kind last kunnen krijgen van zijn vingers. Een juiste pengreep zorgt er ook voor dat er mooi geschreven kan worden. De pen wordt vastgepakt tussen wijsvinger en duim. Dit moet niet te laag of te hoog. Een regel hierbij is dat het ongeveer 2 tot 3 cm vanaf de punt moet zijn. Ook hier geldt dat je kind niet gespannen moet zijn. De pen wordt dus niet stevig vastgegrepen, maar rust min of meer tussen de vingers. Meestal kun je wel zien of je kind te hard knijpt!

Aanleren schrijfhouding

Het helpen aanleren van de juiste schrijfhouding kan op meerdere manieren. Uiteraard door het regelmatig te herhalen en je kindje er ook op te wijzen als het onderuitgezakt zit. Maar je kunt er ook op een leuke manier mee omgaan.

Leuk versje

Een leuk versje om zo te herinneren hoe de schrijfhouding moet zijn vind je op Pinterest, met leuke plaatjes erbij. Print het uit en hang het zichtbaar op.

Zeg het regelmatig op, of misschien weet je er zelf wel een leuk wijsje bij te verzinnen! Liedjes zijn vaak stiekem nog leuker… Zo zijn er schrijfliedjes te vinden op YouTube. Enkele schrijfliedjes die ik tegenkwam zijn:

Maar je kunt er ook filmpjes vinden over de juiste pengreep en de juiste houding:

Kaartjes maken

Je zou ook kaartjes kunnen maken waar de juiste houding op afgebeeld wordt. Hang deze goed zichtbaar bij zijn werkplekje op. Voorbeelden kun je vinden op het bord ‘kinderen in de klas’ op Pinterest. Ook leuk om deze kaartjes te maken en kaartjes met verkeerde houdingen. Laat je kind kijken wat wel en wat niet klopt.

Oefenen met peuters en kleuters

Ook met peuters en kleuters is het goed om alvast te oefenen. Dit gaat natuurlijk spelenderwijs en is gericht op het ontwikkelen van de fijne motoriek. Je kan de juiste penhouding stimuleren door je kind met potloden en wascokrijtjes te laten kleuren, hiervoor is meer weerstand nodig dan een balpen of een viltstift waardoor ze beter kunnen oefenen. Je kan ze gewoon vrij laten tekenen en inkleuren, of gericht oefenen met schrijfpatronen zoals haakjes, lussen, lijnen etc. Deze vind je op Pinterest, maar kun je ook kopen bij Heutinkvoorthuis. Ook veel oefenen met knippen, plakken en scheuren kan helpen.

Schrijfhulpmiddelen

Er zijn ook hulpmiddelen te koop om de juiste pengreep te krijgen.

  • Een verdikking voor de pen of potlood, waar je de wijsvinger en duim in moet doen, bijvoorbeeld. Of een soort gewichtje voor op je pen of potlood. Deze vind je hier.
  • Ook zijn er pennen die geschikt zijn voor beginners omdat ze een andere grip hebben.
  • Of wat dacht je van een bandje om je pols. Door dit bandje wordt de driepuntsgreep goed aangeleerd. Dit noem je een handiwriter. Met het schrijven met dit bandje om pols en pen wordt de juiste manier van schrijven gestimuleerd. (hier)
  • Er zijn ook pennen met een waarschuwingslampje, die het aangeeft als er te hard wordt gedrukt!

Deze hulpmiddelen zijn bij een goede boekhandel wel te koop. Of vraag eens bij de juf of meester wat hij of zij aanraadt. Met wat voor soort pen schrijven ze bijvoorbeeld op school?

Houd het leuk!

Misschien is het nog wel belangrijker om je kind niet te lang te forceren om te schrijven. Een te lange tijd in één houding zitten is voor niemand goed en zeker een kindje kan dit nog niet lang. Duurt een schrijfoefening te lang, dan zal je kind vanzelf een minder goede houding aannemen. Ook kan het vanuit frustratie te gespannen gaan worden en/of te hard gaan drukken. Allemaal niet goed voor zowel je kind zelf als voor de schrijfprestaties op zich. Voorkom dit door niet te lange sessies aan te bieden en je kind lekker weer aan het spelen te zetten! Heeft je kind een oefening die hij voor school zou moeten doen en doet het er nu eenmaal wel lang over? Hak het gebeuren gewoon even in tweeën… Zo blijft het ook simpelweg leuker voor je kind (en voor jou…).

Wil Cats
Volg me via: