‘Niet zo aan je onderbroek plukken.’
‘Moet je naar het toilet ofzo?’
‘Niet aankomen, we staan middenin de supermarkt.’
‘Waarom zit je telkens aan je piemel?’

Zomaar wat uitspraken die de revue passeren bij ons thuis. Of in de supermarkt 😉. Want telkens als mijn kinderen aan hun geslachtsdeel zitten voel ik iets van schaamte. Het is niet normaal om aan je geslachtsdeel te zitten wanneer je in gezelschap bent. Maar ik denk oprecht dat kinderen helemaal het besef nog niet hebben dat hun geslachtsdeel anders is dan een been. Wanneer je bijvoorbeeld krabt aan je been, dan is dat prima. Maar als je als kind zijnde krabt aan je piemel of vagina, dan hoor je mama opeens roepen dat dit niet oké is. Onze dochter begreep rond 4 à 5 jaar dat haar vagina meer privébezit is. Niet iedereen mag haar vagina zien, terwijl iedereen wel je handen mag zien. Ze kon in ieder geval onthouden dat er verschil zat tussen die twee lichaamsdelen. Maar waarom precies wist ze niet. Gelukkig handelde ze er wel naar.

Seksuele ontwikkeling tussen de 4 en 6 jaar

De leeftijd tussen de 4 en 6 jaar is de echte ontdekkingsfase. Ze ontdekken hun lichaam en merken de verschillen tussen anderen. Ze voelen aan hun eigen lichaam, maar vinden dat van anderen ook reuze interessant. Het kan zomaar gebeuren dat de kinderen hun geslachtsdeel aan elkaar laten zien. Puur uit nieuwsgierigheid. Ze kennen de sociale regels nog niet, dat dit eigenlijk ongepast is. Als ouder hoef jij je daar op deze leeftijd geen zorgen over te maken.

Doktertje spelen

Kinderen op deze leeftijd genieten nog van rollenspellen. Doktertje spelen zal ongetwijfeld ook een keer langskomen. Daarbij kan het gebeuren dat ze zichzelf naakt aan de ander laten zien. De alarmbellen hoeven niet direct af te gaan. Het hoort bij deze levensfase van ontdekken. Maak je kind wel duidelijk dat hij of zij alleen dingen doet waar hij achter staat. Hij moet nooit iets doen wat hij of zij niet prettig vindt, ook al wil de ander dat wel. Hetzelfde geldt uiteraard andersom. Hij mag de ander nooit dwingen om iets te doen wat hij of zij niet wil.

Vieze woorden

Rond deze leeftijd kan het zomaar gebeuren dat er aan tafel opeens ‘poep’ of ‘piemel’ geroepen wordt wanneer je net een hap van de bloemkool eet. Schrik niet, dit hoort er ook bij. Kinderen vinden dit enorm grappig en zullen het sneller doen wanneer hun vriendje of vriendinnetje ook aan tafel zit.

Gender

Vanaf een jaar of drie weten kinderen of ze een jongen of meisje zijn. Tegelijkertijd denken ze ook nog dat dit kan veranderen wanneer ze ouder worden. Als kinderen 5 jaar worden hebben ze door dat ze altijd een meisje of jongen zullen blijven.

Aanraking van geslachtsdelen

Baby’s vanaf 6 maanden zitten al aan hun geslachtsdeel. Ze raken dit onbewust aan. Wanneer kinderen ouder worden, zo rond de anderhalf jaar dan gaan ze bewuster aan hun geslachtsdeel zitten. Dit doen ze bijvoorbeeld door er met hun hand overheen te wrijven. Maar dit geldt net zo goed voor hun armen, oren of tenen. Deze zijn ze ook aan het ontdekken en mogelijk wrijven ze hier ook overheen. De ontdekking is niet alleen gericht op hun geslachtsdeel op deze leeftijd.

Peuters

Peuters zijn zintuigelijk ingesteld. Ze genieten intens van knuffelen met hun papa en mama. En ook van kietelen gieren ze het uit van plezier en genot. Het is niet verwonderlijk dat ze ook genieten van de aanraking van hun geslachtsdeel en dit dan ook vaker zullen laten zien. Op deze leeftijd is het normaal als ze af en toe aan hun geslachtsdeel friemelen.

Zindelijkheid

Wanneer kinderen starten met zindelijkheidstraining lopen ze voor het eerst echt een lange tijd rond zonder luier. Ze dragen dan alleen een onderbroek of lopen zelfs helemaal naakt rond in de zomer. Ze komen dan vaker in aanraking met hun geslachtsdeel en worden er vaker mee geconfronteerd. Je kind wordt zich meer bewust van zijn lichaam.

Jongetjes

Over het algemeen zie je dat jongetjes meer aan hun geslachtsdeel zitten dan meisjes. Wanneer jongens aan hun piemel zitten, dan kan hij ook nog hard worden. Reuze interessant natuurlijk.

Hoe kun je het best reageren?

Er is niet één gouden tip die het friemelen laat stoppen. En dat hoeft ook zeker niet! Onderstaande tips helpen je om het friemelen meer onder controle te houden.

  • Negeren of afleiden. Je moet het friemelen niet verbieden, maar kunt dit het beste negeren of afleiden. Afleiden is de beste optie, want op dat moment kun je ander gedrag uitlokken. Door bijvoorbeeld opeens tikkertje te gaan spelen. Alleen een ‘niet doen’ zal niet werken en mogelijk averechts werken. Want het is ontzettend interessant om iets te doen wat niet mag.
  • Thuis of openbaar. Als je kind wat ouder is, zo rond een jaar of 5. Dan kun je uitleggen dat sommige dingen alleen voor thuis zijn. Als je bijvoorbeeld graag een keer aan je piemel wil zitten, doe dit dan liever thuis op je eigen kamer in plaats van op school.
  • Het hoort erbij. De gedachte: het hoort erbij, kan jou als ouder helpen om er niet meteen het ergste van te denken en er bovenop te gaan zitten. Elk kind maakt deze ontdekkingsfase mee. Het hoort bij de seksuele ontwikkeling van het kind.
  • Veiligheid. Zorg ervoor dat je je kind duidelijk maakt dat het ontdekken veilig blijft. Zo ken je vast wel iemand die een keer een kraal in zijn neus heeft proberen te stoppen. Dit gebeurt ook weleens bij kinderen die kralen in hun vagina of anus willen stoppen. Leg uit dat dit niet de bedoeling is en dat het heel erg veel pijn kan doen.

Ontdekkingsreis

Al met al blijft het een ontdekkingsreis van het kind, maar ook zeker van de ouder.

Anita Schokker