Als moeder wens je graag een zorgeloze toekomst voor je kind. Een toekomst waarin je kind kan opgroeien met het vertrouwen in zichzelf en de wereld om zich heen. Zonder bang te hoeven zijn voor geweld en mishandeling. Waar het gerespecteerd wordt, zijn eigen karakter en mening mag ontwikkelen. Er gewoon mag zijn en er naar het kind geluisterd wordt. Dat hoeft niet gelijk te betekenen dat het kind ook zijn zin moet krijgen. Maar het mag wel zijn verhaal doen, zijn mening geven. Hoe vaak ik zelf wel niet zeg tegen de kinderen ‘Nu even niet, want mama is …’. 

Kinderrechtenverdrag

Vandaag is het de Internationale Dag van de Rechten van het Kind. Naast de mensenrechten heb je namelijk ook kinderrechten.Het blijft belangrijk om hier ieder jaar bij stil te staan. En dan eigenlijk niet alleen op die ene dag maar het hele jaar door. Want de Rechten van het Kind zijn best ondergeschoven. Veel mensen hebben er nog nooit van gehoord. Terwijl niet alleen in verre landen, maar ook gewoon hier in ons eigen land er kinderen zijn waarvan de rechten in het geding komen.

In het Kinderrechtenverdrag zijn de basisrechten van alle kinderen ter wereld vastgelegd. Een verdrag aannemen is echter wat anders dan de afspraken die erin staan ook echt nakomen. Elk jaar op 20 november vragen we daarom nog eens extra aandacht voor de rechten van kinderen. Een overzicht van de rechten van het kind vind je op de website van Unicef.

Het verdrag van de Rechten van het Kind?

Het Verdrag voor de Rechten van het Kind is opgedeeld in 54 artikelen met ondewerpen rondom verzorging, bescherming en informatie. Zoals het recht op onderwijs, gezondheidszorg, en een veilige plek om te wonen en te spelen. Maar ook aan bescherming van kinderen tegen mishandeling, kinderarbeid, de gevolgen van oorlog en seksuele uitbuiting. Daar blijft het niet bij. Kinderen krijgen ook een stem, mogen hun mening geven over besluiten die invloed hebben op een leven. Kinderen hebben recht op het hebben van een eigen mening, godsdienst en het gebruikmaken van informatiebronnen. Best wel veelomvattend dus. Unicef heeft vanwege het 25-jarig bestaan 25 artikelen uitgelicht die nog steeds een grote rol spelen in Nederland

Kinderrechten in Nederland

Leuk denk je misschien. Handig dat dat op papier is gezet voor in derdewereld landen, maar wat heb ik er mee te maken? In Nederland is het toch allemaal goed geregeld. Helaas, schijn bedriegt. Ook in Nederland, ons eigen kikkerlandje lopen kinderen nog gevaar. Nederland is allesbehalve een voorloper op het gebied van kinderrechten. Een keer in de vijf jaar wordt er een nationaal rapport opgesteld dat naar de VN gaat. Na afloop daarvan worden er aanbevelingen over gedaan. Met name organisaties zoals Defence for Children, Unicef en de Nationale Jeugdraad spelen hierin een rol. Tien jaar geleden was ik er zelf ook bij betrokken en heb ik deelgenomen aan een aantal sessies. Later ben ik zelfs bij de Verenigde Naties in Genève geweest Dat heeft stiekem erg veel indruk op me gemaakt. Nu ik zelf kinderen heb vind ik het ook belangrijk dat anderen hierover lezen.

Het blijkt dus dat na afloop van de rapportage in 2009 de situatie in Nederland op een aantal vlakken achteruit is gegaan. Dat kan niet de bedoeling zijn. Bedreigingen zijn het afschaffen van het ministerie Jeugd en Gezin, maar ook de vele bezuinigingen. Zoals in de jeugd- en gezondheidszorg. Een voorbeeld; in Nederland zijn er jaarlijks nog 118.000 kinderen het slachtoffer van mishandeling. Dat kan niet de bedoeling zijn. Om hierop toe te zien is er sinds 2011 een Kinderombudsman aangesteld die moet toezien op het naleven van de rechten van het kind in Nederland.

Kinderrechten voor ouders

Als ouder heb je ook te maken met de Rechten van het kind. Het VN-Kinderrechtenverdrag gaat er namelijk van uit dat je als ouder verantwoordelijk bent voor de opvoeding en ontwikkeling van het kind. Voor de overheid is hierin een ondersteunende en faciliterende taak weggelegd. Artikelen die voor ouders van toepassing zijn, zijn onder andere het voorop stellen van het belang van het kind (artikel 3) en het creëren van een veilig omgeving (artikel 6), vrijheid voor het verkondigen van een eigen mening en geloof (artikel 14).

Artikel 5 is zelfs speciaal geschreven over de rol van de ouders;

De Staten die partij zijn, eerbiedigen de verantwoordelijkheden, rechten en plichten van de ouders of, indien van toepassing, van de leden van de grootfamilie of de gemeenschap al naar gelang het plaatselijke gebruik, van wettige voogden of anderen die wettelijk verantwoordelijk zijn voor het kind, om te voorzien, op een wijze die verenigbaar is met de zich ontwikkelende vermogens van het kind, in passende leiding en begeleiding bij de uitoefening door het kind van de in dit Verdrag erkende rechten.

En artikel 18 gaat over de verantwoordelijkheid die je als ouders hebt;

1. De Staten die partij zijn, doen alles wat in hun vermogen ligt om de erkenning te verzekeren van het beginsel dat beide ouders de gezamenlijke verantwoordelijkheid dragen voor de opvoeding en de ontwikkeling van het kind. Ouders of, al naargelang het geval, wettige voogden, hebben de eerste verantwoordelijkheid voor de opvoeding en de ontwikkeling van het kind. Het belang van het kind is hun allereerste zorg.
2. Om de toepassing van de in dit Verdrag genoemde rechten te waarborgen en te bevorderen, verlenen de Staten die partij zijn, passende bijstand aan ouders en wettige voogden bij de uitoefening van hun verantwoordelijkheden die de opvoeding van het kind betreffen, en waarborgen zij de ontwikkeling van instellingen, voorzieningen en diensten voor kinderzorg.
3. De Staten die partij zijn, nemen alle nodige passende maatregelen om te waarborgen dat kinderen van werkende ouders recht hebben op gebruikmaking van diensten en voorzieningen voor kinderzorg waarvoor zij in aanmerking komen.

Oftewel; het belang van het kind moet het uitgangspunt zijn van de opvoeding. Hierbij moet rekening gehouden worden met de ontwikkeling van het kind. De leeftijd en vaardigheden van het kind bepalen namelijk voor een groot deel wat wel niet verantwoord is. Voorbeeld; een 4-jarig kind alleen op de fiets naar school laten is niet verantwoord. Bij een 14-jarig kind past dit wel. Om dit te bereiken zullen ouders zich moeten verdiepen in wat er omgaat in de kinderen en wat de kinderen kunnen.

Wees maar niet bang. In het verdrag staat niet beschreven hoe zij vinden dat jij je kind moet opvoeden. Het draait puur om uitgangspunten voor de opvoeding die overeenkomen met de Rechten van het Kind. Denk hierbij aan liefde, veiligheid en grenzen stellen voor een veilige en goede ontwikkeling van het kind

Free Our Voices

In het verband met deze bijzondere dag is de Child Helpline International (CHI) begint de campagne Free Our Voices. Het CHI is het wereldwijde netwerk van 193 telefonische hulpdiensten voor kinderen en jongeren, kindertelefoons, die in 145 landen werken aan de rechten van kinderen. Met #FreeOurVoices, wil CHI de maatschappij stimuleren kinderen en jongeren anders te benaderen en hun grondrecht om te participeren en gehoord en gewaardeerd te worden te realiseren. Kinderen en jongeren worden vaak gezien, maar niet gehoord.

In de afgelopen tien jaar (2004 – 2014) namen 277 miljoen kinderen wereldwijd contact op met een kindertelefoon. In miljoenen van deze gesprekken ondersteunden hulpverleners kinderen die slachtoffer waren van geweld, verwaarlozing en seksueel misbruik. Helaas kon aan meer dan de helft van deze oproepen geen gehoor worden gegeven vanwege gebrek aan middelen en menskracht. Dat moet ook anders kunnen.

Via de #FreeOurVoices website kan jij ook een bijdrage leveren door je stem te “doneren” en dit te delen via sociale media. Dit doe je door een boodschap op te nemen en je naam te noemen.  Vanwege de unieke frequentie en het ritme van je stem wordt deze “stemtekening” persoonlijk. Alle “stemtekeningen” worden opgetekend in een 3D galerij in de vorm van het gezicht van een meisje.

Doneer jij vandaag ook je stem?

Linda van Aken