Daar zit ik dan. Afgepeigerd op de bank, moe van de dag. Ik denk terug aan vandaag. En als ik er even bij stil sta wat ik allemaal gedaan heb vandaag, dan vind ik dat ik terecht afgepeigerd mag zijn. Maar dit is niet het voldane gevoel wat ik wil krijgen. Vaak kom je pas achter je grens als je eroverheen bent gegaan. En dan weet je. Dat is te laat. Hoe kun jij ervoor zorgen dat jij je eigen grens niet overgaat?

Rollen

In ons leven vervullen wij diverse rollen. Zo zijn we moeder, dochter, tante, vriendin, klassenouder, mantelzorger, collega en noem maar op. Die rollen vragen nogal wat van ons. En als we niet uitkijken dan vraagt het teveel van ons.

Maar wanneer is het nou teveel?

Dat is voor iedereen verschillend. De één heeft energie voor tien en blijft doorgaan totdat zij op bed ligt. De ander merkt dat ze gedoseerd met haar energie moet omgaan om alle ballen hoog te kunnen houden.

Waaraan herken je nou dat je over je grens bent gegaan?

Het is vaak te herkennen aan jouw emoties. Ben je verdrietig, boos of teleurgesteld? Dan kan het zijn dat je over je grens bent gegaan. Vaak ben je dan teleurgesteld in jezelf. Omdat je niet in staat bent geweest, of niet durfde, om ‘nee’ te zeggen.

De eerste stap

Allereerst is het belangrijk om te herkennen dat je over je grens bent gegaan. Welke situatie maakt nou dat je teleurgesteld en verdrietig bent? Vaak kun je wel terughalen wat het is. Ik krijg dan vaak een vervelende kriebel in mijn buik als ik terugdenk aan die situatie. Het is natuurlijk ook mogelijk dat het een opeenstapeling is van diverse situaties bij elkaar. En de laatste was de druppel die de emmer deed overlopen.

Situaties

Hieronder zal ik een aantal situaties schetsen die je mogelijk herkenbaar zullen doen voorkomen.

Klassentaken

Onze school vraagt aan ouders om te helpen op school. Zo kun je helpen bij het brengen naar een voorstelling, luizen pluizen, schoonmaken van de klas, helpen tijdens een gymles of de speelplaats een opknapbeurt geven. En zoals het misschien op alle scholen gaat, zijn het vaak dezelfde ouders die uiteindelijk toch weer opdraaien voor deze klusjes. Ik probeer weleens klusjes open te laten staan, zodat andere ouders de druk voelen om zich ook in te zetten voor de klas van hun kind. Maar komt het puntje bij het paaltje dan voel ik toch weer de druk om mij op te geven als ik zie dat de inschrijflijst nog niet volledig is ingevuld. Je wilt toch dat de extra leuke dingen doorgaan en dan prop ik een middagje halen en brengen er wel tussen.

Overwerken

Kijk jij elke dag even op je werkmail om te kijken of er nog belangrijke e-mails zijn binnengekomen? Waarom? Is dit omdat je zo loyaal bent aan je werkgever? Beantwoord je deze mail direct? Kan het echt niet wachten totdat je maandag weer op je werk bent? Ben jij steevast een half uur langer op je werk om het allemaal af te krijgen?

Zorgen

Loop jij per dag een marathon? Van school naar zwemles, vervolgens naar scouting om daarna jouw zoon naar gitaarles te brengen? Daarna wil je dochter nog graag dat je haar aardrijkskunde overhoort en tegelijkertijd moet er ook nog een gezonde maaltijd op tafel komen. Pfff… En in je achterhoofd cirkelt ook nog de gedachte rond dat jij je oma zou helpen deze week. Help! Ik heb nergens meer een gaatje deze week.

Verjaardagen

Soms heb je van die weekenden, dat je ze werkelijk kunt vullen met verjaardagen. Heel leuk allemaal, maar laten we eerlijk zijn. We hebben niet altijd zin in deze verjaardagen of andere familieverplichtingen.

Voorkomen

Het zijn zomaar een aantal voorbeelden die elke moeder bekend voor zullen komen. Mogelijk is dit jouw leven en vind je het lekker om zo druk te zijn. Je vaart er heerlijk op en in de avond heb je nog genoeg tijd, zin en energie om met je vriendinnen wat te gaan drinken. Ga er dan gerust mee door, vermoedelijk ben jij dan niet over je grenzen heen gegaan.

Merk je wél dat jouw energie begint te dalen en je niet zo blij bent met jouw drukke schema? Dan ben je over je grens heen gegaan. Kijk eens op welke punten je hier wat aan wilt doen. Welk aspect vergt het meeste energie?

  • Schrijf je grenzen op
  • Je kunt allerlei grenzen tegenkomen.
  • Je hebt teveel taken op je bordje.
  • Je zegt op alles ‘ja’, omdat je geen ‘nee’ durft te zeggen.
  • Je wilt meer tijd voor jezelf.
  • Je wilt niet meer overwerken.
  • De zorg voor je oma wil je niet meer alleen dragen.
  • Als je wakker wordt, zie je op tegen de dag die komen gaat.
  • Je bent al moe als je wakker wordt.
  • Je wilt een keer om 17:00 uur van je werk vertrekken.

Schrijf de gebeurtenissen op waarvan jij denkt dat ze jouw meer energie kosten dan dat ze je opleveren. Waar denk je vaak aan? Zit je op een dag ’s avonds te malen? Dan is er waarschijnlijk ook een moment langsgekomen die dag dat jij je grens bent overgegaan. Of dat er al een langere tijd iets speelt waar jij niet helemaal achter staat. Schrijf dit ook op. Het kan al opluchten als het op papier staat en niet de hele tijd door je hoofd aan het spoken is. Vervolgens kijk je aan welke punten je iets wilt doen en prioriteer je de volgorde van dit lijstje.

Geef ze van tevoren aan

Als je vermoedt dat je in een situatie terecht gaat komen waar mensen je grenzen over gaan, meld dit dan van tevoren. Het makkelijkst is soms van tevoren een appje te sturen naar iemand. Zo leg je het al bij iemand in de week en kom je er zelf niet meer onderuit om het erover te hebben. Een stok achter de deur voor jezelf. Voorbeelden:

  • Joh Pieter, wil jij deze week naar oma. Ik heb het te druk deze week. Heb je binnenkort tijd om het even over oma te hebben? Misschien dat we de zorg wat meer kunnen verdelen. Groetjes.
  • De meiden willen vanmiddag spelen. Kan het vanmiddag bij jullie? Groetjes. (Ik ben geneigd om er altijd een reden bij te geven, maar eigenlijk is dit niet nodig. Niemand hoeft tenslotte te weten waarom. Verplicht jezelf dus niet om een reden te geven.)
  • Kan ik je na de vergadering even kort spreken over werkzaamheden? Hartelijke groet.

Zoek een bondgenoot

Heb je een vergadering en weet je dat je baas dingen aan je gaat vragen waar je eigenlijk geen tijd voor hebt of wat niet bij jouw takenpakket hoort? Zeg dan ‘nee’. Weet je van jezelf dat je dit lastig vindt? Schakel dan hulp in. Vertel jouw collega over hetgeen waar je mee worstelt. Zij kan je misschien helpen door het voor je te zeggen. Maar een por in je zij heeft meer effect, aangezien je dan echt voor jezelf opkomt. Let maar op hoe trots je naderhand zult zijn op jezelf.

Bespreek het van tevoren

Bespreek van tevoren met je partner, moeder of beste vriendin waar je tegenaan loopt. Je kunt zo ongegeneerd eruit gooien wat het met je doet, zonder dat je op je woorden hoeft te letten bij je werkgever. Daarna kun je nuance aanbrengen met je vriendin samen hoe je het aan gaat pakken. Je grenzen aangeven hoef je niet alleen te doen.

Het is jouw leven

Het leven is te kort om niet jouw droomleven te leiden. Niet alle vervelende zaken kun je ontwijken, maar op een heleboel andere zaken heb je wel invloed. En jij weet heel goed waar je invloed op uit kunt oefenen. Doe dit dan ook. Jij bent belangrijk!

Anita Schokker