Zit je in de hoogste klas van de middelbare school? Dan breekt er binnen niet al te lange tijd een zeer spannende tijd aan. De examens komen eraan. Raak je nu al in paniek of ben je bang dat je al die leerstof voor de verschillende vakken nooit allemaal geleerd krijgt? Toch is in paniek raken niet nodig. Haal maar rustig adem want we hebben allerlei examentips voor je die je door deze spannende tijd heen gaan helpen.

Ik sta er toch goed voor…

Ooit was er een tijd dat je ongeveer achterover kon leunen tijdens de examens. Je stond er zó goed voor dat je zelfs met een 3 nog voldoende zou staan. Maar die tijd is geweest. Natuurlijk, zo werkt het nog wel voor het eindcijfer, maar als je een slecht cijfer haalt voor je centrale examen, ben je de klos, ongeacht al die mooie cijfers van het hele schooljaar! Dat maakt de stress waarschijnlijk alleen nog maar groter! Maar het voorkomt natuurlijk verschillen, doordat de ene school simpelere schoolonderzoeken geeft of simpelweg hogere cijfers geeft. Kortweg gezegd zal je gemiddeld voor de centrale examens een 5,5 moeten staan. En daarna zijn er aanvullende eisen, wat per niveau verschilt. Uiteraard ben je bij ieder niveau sowieso geslaagd als je voor alle vakken voldoende staat! Wil je weten wat je kind minimaal moet halen? Dit kan je eenvoudig uitdokteren op wanneergeslaagd.nl.

Welke hulp wil je kind?

Kijk, natuurlijk, het is volledig te begrijpen dat je als ouder niet machteloos achterover wilt zitten, terwijl je kind zich een slag in de rondte leert. Maar 1 ding zal even gezegd moeten worden, voordat we verder gaan kijken hoe je je kind kan helpen met zijn examen: welke behoefte heeft je kind? Misschien wil hij juist wel met rust gelaten worden om zich zo volledig op het leren te kunnen storten. Of wil hij tussendoor juist het huis uit om even zijn hoofd leeg te maken en zit hij zeker niet te wachten op goedbedoelde kopjes thee met een wachtende moeder… Stem de hulp af op je kind! Andersom mag nooit de bedoeling zijn en werkt alleen maar averechts (met een beetje pech). Regelmatig veranderen de regeltjes rondom examens. Om goed mee te kunnen praten, is het wel handig om zelf ook te begrijpen hoe dit jaar alles werkt!

Stel interesse en motiveer

Stel interesse en vraag om het examenrooster. Dat is niet alleen handig voor jou, maar je kan zo ook je kind helpen om slim met zijn tijd om te gaan. Plan geen dingen in als hij thuis rustig moet leren. Die vriendinnen komen een week later maar weer langs. Vindt je zoon of dochter het fijn als jij af en toe wat te eten of drinken komt brengen en dat soort zaken? Misschien is zelf een paar dagen vrij nemen dan wel een lief gebaar naar je kind! Vindt hij het juist heerlijk om in alle rust zijn zaakjes te regelen, gun hem die rust dan ook.

Heeft ‘onze student’ moeite met leren? Motiveer hem of haar door iets leuks in het vooruitzicht te stellen. Het klinkt wat kinderachtig, maar toch werkt ook nu een soort van beloning best nog wel. Oké, het stickertje slaat natuurlijk nergens meer op. Maar zoiets als ‘Als jij nu even een half uur je Frans doorneemt, gaan we daarna even lekker een ijsje halen’ kan net even een extra zetje zijn. Uiteraard moet je wel iets bedenken wat je kind ook gewoon leuk vindt om te doen! Stel hem ook voor om de leerperiode in stukken te delen. Het is beter te overzien, en vormt daardoor een minder groot obstakel, en het leert nog beter ook!

Wanneer beginnen met leren en planning maken?

Het beste werkt het als je op tijd begint met leren voor je examen en dit niet bewaart tot het laatste moment om nog even snel wat te stampen. Probeer zoveel mogelijk lesstof je al eigen te maken en begin op tijd met bijvoorbeeld het maken van samenvattingen. De kracht van het leren en onthouden is herhaling, heel veel herhaling, dus probeer de stof zo vaak mogelijk door te nemen.

Op bovenstaande inhakend: zorg voor een leerplan. Als het goed is zal je kind dit ondertussen prima zelf kunnen doen. Maar er zijn kinderen die daar nog behoorlijk veel moeite mee kunnen hebben. Of juist door de extra druk van het examen minder vertrouwen in zichzelf hebben op dit gebied. Ga er dan gewoon even samen voor zitten en bedenk wat de slimste aanpak is. Plan ook ontspantijd in! Zeker bij kinderen die zo onzeker zijn dat ze maar door blijven leren!

Begin in ieder geval ruim op tijd met leren. Dat geeft veel meer rust dan wanneer je in een veel te korte tijd alles nog in je hoofd moet gaan stampen. Een goede voorbereiding is echt van essentieel belang. Je kunt beter nog wat tijd over hebben dan dat je echt tijd tekort komt om alles te leren.

Studietijd

Tips voor je kind om de studietijd zo in te plannen, dat je het beste leert:

  • Plan korte blokjes in, bijvoorbeeld 20 of 30 minuten. Dit kan je zelf uitproberen, want niet ieder kind heeft een even lange concentratieboog. Houd een korte pauze en na bijvoorbeeld drie keer een lange pauze.
  • Zorg dat er geen afleiding is, want je hersenen blijken iedere keer dat ze gestoord worden, 8 minuten nodig te hebben om weer helemaal geconcentreerd bezig te kunnen zijn. Dus even geen social media en dat soort zaken. Zet alles op stil en het liefst op een andere plek! In de pauzes mag je weer kijken…
  • Voor veel mensen is overzicht fijn…dan kan een opgeruimd bureau erg prettig zijn…
  • Houd voor ogen dat je nog even goed je best moet doen en dat je over een paar dagen dan heerlijk vakantie kan vieren: wel een maandje of drie!
  • Beweging tijdens leren schijnt te helpen, dat heeft de wetenschap inmiddels bewezen. Dus denk creatief: zet een koptelefoon op en luister naar de tekst, terwijl jij ondertussen op de hometrainer zit of ga bijvoorbeeld achter je bureau staan en loop ‘droog’ terwijl je ondertussen zelf de stof uit je boek leest (zorg er wel voor dat je boek op ooghoogte is om een zere rug of nek te voorkomen…). Mijn zoon kreeg als tip om kauwgum te kauwen bij het leren, om beter geconcentreerd te blijven. Ik weet niet of dat aansluit bij dit onderzoek, maar goed, ook dat zou je kunnen proberen!

Overhoren en alles blijven herhalen

Er is een handig hulpmiddel om erachter te komen of je een bepaald onderdeel van het examen al goed genoeg kent. Dat is door je te laten overhoren door je ouders, broers, zussen vrienden, vriendinnen of met een speciaal programma op internet. Na het overhoren weet je precies waar en aan welke vakken je nog wat extra aandacht aan moet besteden. Mocht je na het overhoren alle leerstof al wel goed kennen? Heel goed maar blijf wel de leerstof herhalen! Lees regelmatig alles nog eens goed door. Dat helpt om dit onderdeel van het examen goed te blijven onthouden.

Om hulp vragen aan docenten, vrienden en ouders

Wellicht heb je een vak waar je wat meer moeite mee hebt om de leerstof tot je te nemen. Dat is niet erg. Je kan om hulp vragen aan mensen die wat beter zijn in dit vak. Vraag hulp aan docenten, vrienden of je ouders. Blijf niet zelf te lang met de leerstof bezig als het je niet lukt. Wie weet heeft een docent nog wel wat handige tips voor je of kan een vriend je het een keer heel goed uitleggen. Schroom niet om hulp te vragen als je er zelf niet goed raad mee weet. Beter één keer teveel hulp vragen dan dat je maar aan blijft modderen en het niet geleerd krijgt. Waardoor je waarschijnlijk met angst en beven naar het examen toegaat.

Een examentraining volgen

Om je goed te kunnen voorbereiden op de examens is het mogelijk om een examentraining te volgen, dit kan je onder andere doen bij Eindsprint. Voor deze training kun je op negen plaatsen in Nederland terecht. Je kunt heel gemakkelijk naar deze plaatsen reizen met het openbaar vervoer. De examentraining die je krijgt vindt plaats met niet meer dan vijf leerlingen. Op die manier is er genoeg tijd en aandacht om iedere leerling goed te kunnen begeleiden. Je krijgt een oefenboek en een samenvatting die je ook mee mag nemen. Dan kun je thuis wellicht alles nog eens rustig doornemen. De meeste examenkandidaten die deze training hebben gevolgd zijn hier heel erg over te spreken. Leerlingen zien dit als een heel goede voorbereiding en hulpmiddel voor de examenperiode. Ze waarderen deze training dan ook met een cijfer tussen de acht en negen. Het merendeel, ongeveer 95 procent van de examenkandidaten die gekozen heeft voor deze training, slaagt voor zijn of haar examens. Heb je het desondanks toch net niet gehaald? Dat is geen enkel probleem, je mag dan zonder dat je ervoor hoeft te betalen een herexamentraining doen.

Voorbereiden op examen

Als je in de examenweek zit is het goed om helder te hebben wat je allemaal wel of niet mag meenemen tijdens de examens; hoe zit het bijvoorbeeld met je etui, flesje water, rekenmachine, welke boeken mag je wel of niet meenemen? Probeer ook even echt tot rust te komen, de dag van het examen sta je waarschijnlijk onder grote spanning dus probeer bijvoorbeeld de avond van tevoren even lekker uit te rusten met een filmpje, warm bad / douche, gezellig bellen met je vrienden en dan op tijd naar bed te gaan zodat je in ieder geval genoeg nachtrust krijgt.

Raak niet in paniek als je even een vraag niet weet tijdens het examen

Het is zover het examen word afgenomen. Door de spanning of examenstress kan het voorkomen dat je soms even niet op het antwoord van een vraag kan komen. Je hebt wel goed geleerd maar je weet het gewoon even niet. Wat je dan moet doen is niet in paniek raken. Let even op je ademhaling. Haal even rustig adem. Daarna lees je nog een keer de vraag rustig door. Mocht je nog niet op het antwoord kunnen komen dan sla je de vraag gewoon even over en ga je met de volgende verder. Je moet ook niet te lang bij een vraag of opdracht blijven hangen. Als je het hele examen hebt gemaakt kijk je alles nog een keer goed na en kom je vanzelf weer terug bij de vraag die je had overgeslagen. Wellicht dat het antwoord je nu wel in één keer te binnen schiet.

Rust en ontspanning

Naast een goede planning (en heel veel studeren) moet je ook genoeg tijd maken om te rusten en te ontspannen. Ga op tijd naar bed zodat je voldoende nachtrust krijgt. Op die manier verschijn je uitgerust en fit bij de examens of ben je voldoende uitgerust om de leerstof goed op te kunnen nemen. Daarnaast is ontspanning ook heel erg belangrijk. Stop tussendoor even met leren. Spreek even af met vrienden of vriendinnen, of wat ook heel goed is, ga lekker sporten bijvoorbeeld een rondje hardlopen. Je bent zo intensief bezig met leren dat het wel even lekker is om wat te bewegen of even iets leuks te gaan doen met je vrienden of vriendinnen. Kan je daarna weer met een frisse blik weer verder gaan met leren.

Goed in je vel zitten zorgt voor een prima basis om prestaties te kunnen leveren. Zorg voor gezonde maaltijden, uiteraard de maaltijden die je kind wel kan waarderen! Spoor hem aan op tijd naar bed te gaan en tussendoor even lekker naar buiten of gewoon naar de sportvereniging is juist alleen maar goed! Uren achter elkaar blokken heeft sowieso weinig zin!

Help hem leren

De één gruwt ervan, de ander vindt het heerlijk: overhoord worden. Verplicht hem tot niets, want dat voedt zeker zijn zelfvertrouwen en welwillendheid niet. Maar zorg er wel voor dat je tijd hebt om het wel te kunnen doen! Wil je kind overhoord worden: doen!

High school exams stockphoto from Shutterstock / lstockstudio

Lees ook

Wil Cats
Volg me via:
Latest posts by Wil Cats (see all)