Bij mij thuis, toen ik jong was, hadden wij steevaste rituelen. We zongen voor en na het eten, voor het slapen gaan en op zondag zaten wij in een kring om de week te bespreken. Ik kan het mij nog goed herinneren dat ik deze liedjes altijd braaf meezong, of ik ze nu meende of niet. Het was een vast ritueel dat structuur aanbracht. Zodra mijn moeder naast mijn bed zat, ze haar handen over die van mij vouwde en ze haar ogen sloot, wist ik: oké, nu is het toch echt bedtijd. Samen zongen wij het “ik ga slapen, ik ben moe”-lied. Een lied met drie coupletten. Best wel lang, maar ook erg rustgevend.

Ik ga slapen, ik ben moe

Afijn, ík ben dan misschien grootgebracht in een bible belt-omgeving als dochter van een predikant, maar ik weet zeker dat er meer mensen zijn met herinneringen aan gelovige kinderliedjes. Of het nu is voor de religieuze lading, of voor het bieden van structuur. Kinderen van jonge leeftijd zullen toch de Bijbelse waarheden in de teksten van de liedjes meekrijgen, bewust of onbewust. Rust tijdens het slapen omdat er iemand op je past. Extra genot van het eten omdat je weet dat het gezegend is. Ook al zijn de meeste liedjes in oud-Nederlands geschreven en begreep ik niet iedere zin die ik braaf uit mijn hoofd had geleerd, toch was de kern achter deze liedjes voor mij duidelijk.

Je kind wel, of niet, opvoeden met gebeden?

Ik betrap mijzelf er vaak op dat ik zit te peinzen of ik mijn kindje met gebeden op zal voeden, of niet. Ik ben zwanger van mijn eerste en twijfel vaak of ik bepaalde opvoeddetails die mijn ouders bij mij hebben gebruikt, moet herhalen. Ondanks mijn religieuze opvoeding, staat mijn eigen geloof niet zo rotsvast als dat van mijn ouders, of twee oudere zussen. Echter weet ik wel dat ik veel steun vond in het zingen voor het slapengaan en het zingen voor het eten. Door om steun en hulp te vragen van God, voel je je veiliger zodra je je ogen sluit, of een hap eten in je mond stopt. Is dit iets dat ik mijn kinderen ook gun, of kan ik eenzelfde veiligheid creëren met non-religieuze liedjes?

Kinderperspectief

Ik merk aan mijn nichtje, die laatst 4 is geworden, dat zij veel waarde hecht aan de gebeden voor het slapengaan. Als ik haar naar bed breng en de liederen die ik nog ken van mijn eigen jeugd zing, doet ze altijd intensief mee. Soms vraagt ze naderhand of ik mijn zus, haar moeder, op wil halen zodat zij alle liedjes nog een keer met haar kan herhalen. “Ik kan niet slapen zonder mama’s liedjes”, zegt ze dan poeslief. Kleine tijdrekker. Mijn zus ziet het gelukkig niet als iets negatiefs, dus iedere keer weer zakt ze door haar knieën en zingt ze de liedjes braaf opnieuw. Soms met een extra couplet, om haar prinses te verwennen.

Voorbeelden van liedjes voor het slapen gaan

Welke liedjes zijn er nu en waar kun je uit kiezen? Ik ben zelf altijd naar bed gebracht met het volgende lied:

Ik ga slapen, ik ben moe.
Sluit mijn beide ogen toe.
Heere houdt ook deze nacht,
Over ons getrouw de wacht.

’t Booze dat ik heb gedaan,
Zie dat Heer mij toch niet aan,
Schoon mijn zonden vele zijn,
Maak om Jezus wil mij rein.

Zorg voor de arme kind’ren Heer,
En herstel de zieken weer,
Zorg voor alle mensen saam,
Bid ik u in Jezus naam.
Amen.

Mijn nichtje heeft een nieuwe variant die zij zingt voor en na het eten. Dit liedje is ook te vinden op de CD Groter Groeien, van Elly Zuiderveld. (Niemand, 2007) Mijn zus gebruikt alleen het tweede en derde couplet van dit lied. Het tweede couplet vóór het eten, het derde couplet ná het eten.

Een hapje voor de pop,
Een hapje voor de beer,
Alle hapjes komen van de Heer.
Een hapje voor jou,
En nog eentje meer,
Alle hapjes komen van de Heer.

Dank U wel, dank U wel,
Voor het eten op mijn bord.
Wilt U zorgen, nu en morgen,
Dat ik daardoor groter word.

Dank U wel, dank U wel,
Dat het lekker heeft gesmaakt,
Wilt U zorgen,
Nu en morgen,
Dat het mij weer sterker maakt.

Dank U wel, dank U wel,
Dat U alles heeft gemaakt.
Amen.

Leuk voor alle leeftijden

Het is leuk om te zien dat ook haar jongste kindje, mijn neefje die nu 1,5 jaar oud is, geniet van het zingen voor het eten. Ondanks zijn jonge leeftijd heeft hij de structuur al duidelijk in zijn hoofdje. Zodra het eten op tafel staat en iedereen op de billen zit, steekt hij zijn armpjes uit om onze handen vast te pakken. Het liedje zelf kan hij nog niet meezingen, maar op het einde zegt hij het meest enthousiast van iedereen: “Amen!”. Erg schattig om te zien natuurlijk. Ook al grijpt hij vlak daarna in zijn eten, alsof hij het nog moet vangen en slachten…

Kortere varianten

Natuurlijk bestaan er ook wat kortere varianten op deze gebeden. Ik zal het nooit vergeten, die keer dat mijn grootvader mij vertelde dat hij ooit gigantisch op zijn kop heeft gekregen door het volgende gebedje te vertellen:

Lieve Heere God,
Ik houd het kort.
Anders jatten ze het eten van mijn bord.

Andere gezinnen gebruiken een simpel gebed, dat steeds voor vaderlief wordt opgenoemd. Ik heb zelfs meegemaakt dat bij een vriendinnetje van mij thuis de Bijbel open werd geslagen voor en na het eten. Soms werd er een hele pagina voorgelezen, op andere dagen maar een vers of drie. Achteraf besef ik dat het waarschijnlijk afhing van hoeveel trek haar ouders hadden… Toch was het altijd leuk om te zien.

Een kort spel: ken ik dit vers al, of niet? Echt stilstaan en nadenken over wat het vers betekende is iets dat ik mij niet herinner… Maar, daar was ik kind voor.

Geloven is persoonlijk

Er is geen correct antwoord op de vraag of gebeden goed zijn of niet. Het geloof is persoonlijk voor iedereen. Ik kan vanuit mijn eigen ervaring spreken, maar herinneringen zouden herinneringen niet zijn, als ze objectief bekeken konden worden. Het is het beste om te kijken naar jouw eigen ervaringen. Ga een gesprek aan met jouw dominee, of kerk. Bespreek het met je ouders, of je beste vrienden. Er bestaat geen slecht als het gaat om je kinderen dankbaar, of gerust opvoeden. Zolang jij er maar achter staat, zal jouw kleintje het geweldig vinden.

Lees ook

Robine van Olffen
Latest posts by Robine van Olffen (see all)