Voor je het weet is het zo ver; jouw kleine spruit is toe aan zijn/haar eerste hapjes. Hoe je dat merkt? Meestal doordat het eten je letterlijk van je vork gekeken wordt en je kleine er alles aan doet om ook een klein hapje mee te pikken. Ook kan het zo zijn dat de fles of de borst niet genoeg voldoening meer geeft. Tijd dus voor de eerste fruithapjes!

De eerste hapjes

De darmpjes zijn nog niet gewend aan vast voedsel en moeten zich aanpassen, wat voor krampjes kan zorgen. Wanneer je de hapjes zelf maakt, kies dan altijd voor verse producten en voeg geen extra suiker of zout toe. Groenten uit pot of blik bevatten altijd meer zout dan goed is voor je kindje.

Spuugt je baby de hapjes meer uit dan dat hij ze doorslikt? Dit is normaal. Het is wennen voor je baby om te eten van een lepeltje én aan nieuwe smaken. Deze nieuwe smaken zijn voor een baby ook veel intenser dan voor een volwassene. Wees ook niet ongerust als hij maar een paar hapjes eet. Probeer het gewoon de volgende dag nog een keer. Je kan ervoor kiezen om je baby een paar keer hetzelfde gerecht te geven of dit juist af te wisselen. De meningen hierover zijn verschillend. Als er echter in de familie voedselallergie voorkomt, is het wel verstandig om enkele dagen achter elkaar hetzelfde hapje te geven. Zo kun je testen of er eventuele allergische reacties optreden.

Wanneer eerste hapjes; 4 of 6 maanden?

Het simpele antwoord op deze vraag is; wanneer je kindje eraan toe is. Maar een kind van een paar maanden oud kan natuurlijk nog niet praten en dus zou je een beetje moeten gaan zoeken naar bepaalde aanwijzingen. Eén van de grootste aanwijzingen is wel het idee dat je kind niet genoeg voldoening heeft aan alleen de fles of de borst en telkens aandachtig naar je kijkt wanneer jij aan het eten bent. Meestal is dit tussen de 4 en de 6 maanden. Als je begint voor de 4 maanden kan het zo zijn dat het spijsverteringskanaal nog niet klaar is voor vast voedsel en dit kan resulteren in koemelkallergie. Begin je veel later, dan kan dit leiden tot voedselallergie.

Signalen dat je kind klaar is voor vaste voeding

Professionals hebben een lijstje gemaakt met signalen waaraan je zou kunnen merken dat je baby toe is aan deze grote stap. Zo bijzonder eigenlijk dat de natuur zo geregeld is dat je dit kan ‘lezen’.

  • Je baby lijkt onverzadigbaar
  • De handjes van je baby zitten steeds vaker in de mond
  • Smakgeluidjes maken
  • Met hoofd draaien
  • Vaker ‘s-nachts wakker worden, zeker als hij doorslaapt

Wennen aan nieuwe smaken

Wanneer je net begint met het geven van fruithapjes kun je het beste een paar dagen achter elkaar dezelfde smaak geven. Zo leert je kindje de smaak te herkennen. Ook wanneer je kindje de eerste dag alles weer uitspuwt kun je het de volgende dag gewoon weer proberen. Dit komt vooral omdat je kindje de smaak en de structuur niet gewend is. Ook is het verstandig in het begin met één smaak tegelijk te starten en dus niet direct met combinaties. Gemiddeld moet een kindje een bepaalde smaak 10 tot 15 keer geproefd hebben voordat hij of zij eraan gewend is.

Hoeveel hapjes geven?

De eerste hapjes stellen eigenlijk nog niet zo veel voor. Meer dan een paar kleine hapjes zal je kindje waarschijnlijk niet nemen. En dit hoeft ook nog helemaal niet want in de beginperiode is het alleen maar om te wennen aan een andere smaak en structuur dan dat wat je kindje tot nu toe gewend was. Het beste geef je hem/haar een paar hapjes fruit tussen de twee flessen in wanneer hij/zij wakker en actief is. Het fruithapje vervangt dus nog geen fles of borstvoeding.

De Rapley methode

En andere manier van fruit aanbieden is de Rapley-methode. Hierbij leer je je kindje uit het vuistje te eten. Goed voor de ontwikkeling en de motoriek. Ook leert je kindje zelf aan te geven wanneer hij/zij genoeg heeft gehad. Ook leert je kindje de verschillende vormen en texturen ontdekken.

Het beste begin je met deze methode rond de 6 maanden. Geef je kindje bijvoorbeeld een stukje appel zo groot als zijn knuist, die hij/zij zelf kan gaan onderzoeken. Waarschijnlijk gaat je kindje het stuk fruit uitgebreid onderzoeken, ermee spelen en jou nadoen. Wanneer je kindje ziet dat jij het stukje appel in je mond doet, doet hij/zij dat ook en zo leert je kindje dat het fruit is dat je op kunt eten.

De voordelen

Het grootste voordeel is natuurlijk dat je kindje zo goed leert kauwen wat ook weer goed is voor de kaakspieren. Daarnaast kan je kindje kennis maken met verschillende fruitsoorten. Zo zal hij/zij al snel doorhebben dat een stukje appel veel harder en grover is als een stuk banaan. Ook scheelt het aanzienlijk wat werk omdat je het niet zelf eerst hoeft te pureren en met een lepel hoeft te voeren.

De nadelen

Een nadeel bij deze methode is dat het een echte kliederboel kan worden. Je kindje gaat experimenteren met het eten dus de kans is groot dat het stuk fruit fijngeknepen wordt en misschien wordt er zelfs wel mee gegooid. Ook is de kans op verslikken groter met deze methode. Meestal gaat je kindje dan vanzelf kokhalzen wanneer dit het geval is, maar het is belangrijk je kindje altijd goed in de gaten te houden tijdens het eten. Ook wanneer je gepureerd eten geeft.

Hoe pak je dit aan?

Het makkelijkste is het wanneer jullie samen met je kindje aan tafel eten. Zo kan hij/zij zien wat jullie doen en jullie na-apen. Ook handig is om de stukjes fruit op een bord te leggen zodat je kindje dit zelf makkelijk kan pakken.

Fruithapje; met welke fruitsoorten begin je?

Onderstaand een lijstje met fruitsoorten waar je in het begin het beste mee kunt beginnen. Waarom? Omdat deze fruitsoorten een zoete smaak van zichzelf hebben, en een zachte structuur. Ga in het begin nog niet meteen combineren maar geef dezelfde fruitsoort een paar dagen achter elkaar. Wanneer je kindje helemaal gewend is kun je gaan combineren.

  • Banaan
  • Peer
  • Meloen
  • Mango

Wanneer dit allemaal goed gaat kun je kiezen voor mandarijn, druiven en appel. De appel kun je wel het beste even raspen, of kort koken zodat hij wat zachter wordt. Ook kun je er natuurlijk moes van maken maar voeg hier dan geen extra suiker aan toe, dat is niet nodig.

Vanaf 6 maanden

Fruitsoorten waarmee je het beste vanaf 6 maanden mee kunt beginnen zijn:

  • Kiwi
  • Perzik
  • Pruim
  • Abrikoos
  • Sinaasappel
  • Ananas

Dit omdat de structuur van deze fruitsoorten anders of vleziger is en ze minder zoet zijn. Wanneer je kindje goed gewend is aan de fruitsoorten die gegeven mogen worden vanaf 4 maanden, kunnen ze hieraan wennen. Doe dit ook weer een paar dagen achter elkaar zodat hij/zij goed aan de smaak kan wennen. Daarna zou je kunnen gaan combineren.

Hoe maak je een fruithapje klaar?

Het beste is het natuurlijk wanneer je vers fruit of fruit uit de vriezer gebruikt. Deze kun je heel gemakkelijk zelf fijn prakken of eventueel met een staafmixer fijn malen. Zeker in het begin is de structuur erg belangrijk en wanneer er dan grove stukjes in zitten, is dat voor je kindje niet fijn.

Wanneer je verschillende fruitsoorten gaat combineren, en je wilt vocht toevoegen gebruik dan water, flesvoeding of borstvoeding. Vanaf 8 maanden zou je ook yoghurt kunnen gebruiken maar het is wel belangrijk er rekening mee te houden dat het eerste levensjaar borstvoeding of flesvoeding de grootste melkbron dient te zijn.

Groentehapje; met welke groentesoorten begin je?

Om te beginnen is hier eerst een lijstje met verscheidene soorten groenten. Deze groenten zijn instapgroenten, dus de groenten waar je mee begint. Een belangrijk feitje, is dat je wacht tot je kindje vier maanden oud is. Als je je kindje eerder hapjes geeft, is zijn of haar spijsverteringskanaal er nog niet klaar voor. Dit kan voor verschillende problemen zorgen. Als je langer wacht dat zes maanden is dit ook niet goed. Op deze leeftijd went je kindje minder snel aan smaken en texturen. Kies bij voorkeur zachte en zoetere groenten:

  • Pompoen
  • Bloemkool
  • Erwtjes
  • Worteltjes
  • Boontjes

Zorg ervoor dat je je kindje niet direct te veel voert. Begin met een paar lepeltjes en bouw het langzaam op. Net zoals bij de fruithapjes is het belangrijk om een paar dagen hetzelfde te geven, zodat jouw kindje de smaken leert eten.

Wees je bewust dat zodra een kindje begint met het eten van groentehapjes, dit te zien is aan de babypoep. Heeft jouw baby doperwtjes gegeten? Dan is er een grote kans dat de babyluier groen gevuld zal zijn. Schrik hier niet van. Dit is hartstikke normaal. Jouw kindje zijn of haar spijsvertering moet nog wennen aan de vezels en de structuur van de groenten. Met de tijd zal zijn of haar darmpjes de groenten beter kunnen opnemen.

Groenten 6 maanden

Hoe ouder je kindje is, hoe meer soorten groenten je kunt uitproberen. Variatie is belangrijk. Maar blijf je bewust, dat ieder kindje op een ander tempo groeit en ontwikkeld. Sommige kindjes willen sneller dingen leren ontdekken dan anderen. Nadat jouw kindje gewend is aan de eerste zachte, zoete groenten, kun je jouw kindje het volgende laten proeven:

  • Courgette
  • (Zoete) Aardappel
  • Broccoli
  • Pastinaak

Hoe maak je een groentehapje klaar?

Kook of stoom de groenten gaar in water. Voeg geen extra kruiden toe, zoals zout of peper. Nadat de groenten zacht zijn gestoomd of gekookt giet je het water weg, maar laat je een klein beetje achter. Dit pureer je samen tot een papje. Vindt jouw kindje iets echt niet lekker? Probeer wat fruit toe te voegen aan het groentehapje. Maar pas op, doe dit niet te vaak. Als je overal fruit aan toevoegt zal jouw kindje geen losse groenten leren eten. Fruit is zoeter dan groenten, dus jouw kindje zal dat prefereren.

Wat mag je baby niet hebben?

Soms kun je beter wachten met het geven van bepaald voedsel, omdat dit allergische reacties kan veroorzaken. Sommige kinderen reageren niet goed op bepaalde voedingsstoffen en krijgen bijvoorbeeld last van eczeem of darmkrampen. Gedurende het eerste levensjaar zijn er een aantal voedingsmiddelen die je je kindje liever nog niet of slechts met mate geeft, omdat die relatief vaak een overgevoelige reactie geven, of omdat je kindje die nog niet verwerken kan. Dit geldt voor de volgende etenswaren:

  • gluten: alles waarin tarwe, gerst, rogge of haver is verwerkt
  • eieren
  • koemelk
  • extra zout en suiker
  • kruiden
  • gedroogde vruchten
  • citrusvruchten
  • schaal- en schelpdieren
  • Honing
  • Fast food of junk food

Mijn ervaringen

Toen bleek dat het eten goed ging ben ik ook zelf hapjes gaan maken. Te beginnen met wat rode bietjespuree van de prinsessenstampot die ik voor onze dochter had gemaakt. Dit was de eerste maaltijd waarbij we met zijn viertjes aan tafel zaten. Later heb ik meer groentenhapjes gestoomd, gepureerd en ingevroren. Gelijk geproportioneerd met de diepvriesblokjeslade (of hoe dat ook heet). Het voordeel van potjes is dat ze rekening houden met wat een baby van die leeftijd wel of niet mag eten. Als je het zelf maakt moet je daar zelf over nadenken. Zo dacht ik altijd dat je onder de zes maanden geen brood mocht geven. Blijkt nu dat het voedingscentrum dat wel adviseert, mits het oefenhapjes zijn en geen maaltijden gaat vervangen. Want mag je dan eigenlijk wanneer wel geven?

Ben je op zoek naar meer tips of nieuwsgierig naar of je het goed doet doe dan de Eerste hapjes Opvoedquiz van het Voedingscentrum. Meer dan de helft van de kinderen tussen de 1 en 4 jaar krijgt niet de juiste voeding. Of  doe de eetwijzertest van Oei ik Groei.

Wanneer begon jij met vaste voeding?

Lees ook

Renate
Latest posts by Renate (see all)