Elk jaar worden er meer dan een miljoen buisjes geplaatst bij kinderen en het is daarmee de meest voorkomende chirurgische ingreep in Nederland. Ook ikzelf lag als kind regelmatig met oorontsteking op de bank. Ik was vaste klant bij de KNO-arts en er zijn meerdere keren buisjes in mijn oren geplaatst. Maar wat doen deze buisjes precies? Waarom worden ze geplaatst? En hoe gaat zo’n ingreep in zijn werk?

Hoe werkt het oor?

Geluid bestaat uit trillingen. Deze geluidstrillingen komen het oor binnen via de uitwendige gehoorgang en worden opgevangen door het trommelvlies. Achter het trommelvlies bevindt zich het middenoor waarin de gehoorbeentjes liggen. Het trommelvlies en de gehoorbeentjes versterken de geluidstrillingen en leiden deze trillingen door naar het slakkenhuis (het gehoororgaan). Het slakkenhuis zet de geluidstrillingen om naar zenuwprikkels. Via de gehoorzenuw worden deze prikkels doorgegeven aan de hersenen.

OME

Het middenoor is gevuld met lucht, deze lucht heeft dezelfde druk als de lucht buiten het oor. De druk in het oor wordt geregeld door de buis van Eustachius, die in verbinding staat met de neuskeelholte. Op jonge leeftijd werkt deze buis van Eustachius vaak niet goed. Waarom dat zo is, is niet precies bekend.

Als deze buis niet goed werkt ontstaat er onderdruk in het middenoor. Hierdoor kan het trommelvlies naar binnen worden getrokken en kan het slijmvlies in het middenoor geïrriteerd raken. Vervolgens wordt er vocht afgescheiden en wordt het middenoor gevuld met vocht in plaats van met lucht. Dit wordt OME (Otitis Media met Effusie) genoemd.

Het gevolg hiervan is een drukkend of pijnlijk gevoel in het oor. Ook kan dit vocht gaan ontsteken wat voor nog meer pijn zal zorgen. Een ander gevolg is dat er gehoorverlies optreedt, omdat de geluidstrillingen door het vocht worden gedempt.

Deze aandoening komt bij kinderen vaak voor en bijna altijd aan beide oren tegelijk. Vaak geneest dit na enkele weken of maanden vanzelf, maar in sommige gevallen houdt het langer aan of veroorzaakt het regelmatig oorontsteking. In zulke gevallen worden er vaak buisjes geplaatst.

Wanneer worden buisjes geplaatst?

  • Als een kind herhaaldelijk oorontstekingen heeft die niet met antibiotica overgaan
  • Als de structuur van het trommelvlies veranderd is als gevolg van een oorontsteking
  • Als er vocht in de oren zit en er langer dan 3 maanden sprake is van gehoorverlies
  • Als er 3 of 4 maanden na een oorontsteking nog steeds vocht in het oor zit

Wat is een buisje?

Een trommelvliesbuisje is een klein kunststof buisje met een gaatje erin en hij is maar 1,5 millimeter breed. De lengte varieert tussen de 3 en 12 millimeter.

Wat doen buisjes?

Door middel van het gaatje in het buisje wordt er vocht afgevoerd dat zich achter het trommelvlies heeft opgehoopt. Daarnaast zorgt het voor extra ventilatie en helpt zo de luchtdruk te regelen. Zo kan het vochtophopingen en oorontstekingen te voorkomen.

Hoe wordt een buisje geplaatst?

Het plaatsen van een buisje is een vrij eenvoudige ingreep waarbij het kind onder algehele narcose wordt gebracht. De ingreep wordt uitgevoerd door de KNO-arts (Keel-Neus-Oor-arts). Het plaatsen van een buisje duurt ongeveer 10 tot 15 minuten. De arts maakt een kleine opening in het trommelvlies. Eventueel wordt het opgehoopte vocht afgezogen, waardoor de druk op het middenoor wordt verlicht.
Vervolgens plaatst de arts een klein buisje in de opening om ervoor te zorgen dat de opening open blijft en niet meteen weer sluit.

Na de ingreep wordt het kind nog een tijdje in de gaten gehouden om te kijken of er geen complicaties optreden. In de meeste gevallen mag het kind dezelfde dag weer naar huis. Soms worden er nog wel oordruppels voorgeschreven met antibiotica om ervoor te zorgen dat er geen ontsteking ontstaat. Vaak zijn de meeste klachten meteen na de ingreep verdwenen. Soms komt er in de dagen erna nog wel iets vocht uit het oor.

Hoe lang blijft een buisje erin?

Een buisje blijft ongeveer 6 tot 12 maanden in het oor, maar in sommige gevallen ook enkele jaren. Daarna wordt hij vanzelf door het trommelvlies afgestoten en valt hij uit het oor. Het buisje is zo klein dat het kind het niet merkt als het buisje eruit valt en daarom wordt het buisje vaak niet teruggevonden. De opening in het trommelvlies sluit zich bijna altijd vanzelf. Daarom kan het zijn bij terugkerende klachten dat er een nieuw buisje moet worden geplaatst.

Hoe vaak is het nodig?

Bij de meeste kinderen is het maar 1 keer nodig om buisjes te laten plaatsen. In sommige gevallen moeten ze meerdere keren geplaatst worden, omdat de buis van Eustachius nog steeds niet goed werkt. Vaak verbetert de werking van de buis van Eustachius als kinderen rond de 7 jaar zijn, buisjes zijn dan vaak niet meer nodig.

Zwemmen met buisjes?

Het gaatje in het buisje is zo klein dat er eigenlijk geen water doorheen kan, alleen onder grote druk. Zwemmen kan dus gewoon. Wel wordt er aangeraden om na de ingreep 10 dagen te wachten met zwemmen, omdat de buisjes eerst goed vast moeten gaan zitten. Meer dan 2 meter diep onder water zwemmen wordt wel afgeraden vanwege de druk die er dan op de oren komt te staan.

Krijgt je kind door het zwemmen weer last van ontstoken oren of heeft hij tijdens of na het zwemmen pijn aan zijn oren? Dan is het raadzaam om te kiezen voor oordoppen tijdens het zwemmen. Deze kunnen op maat worden gemaakt door een gehoorspecialist. Ook als je kind gaat zwemmen in natuurwater is het raadzaam om oordopjes te gebruiken om zo te voorkomen dat bacteriën via het buisje het oor in kunnen komen.

Waar moet verder op gelet worden?

Tijdens het douchen en haren wassen is het aan te raden om voorzichtig te zijn met zeep en shampoo en eventueel de oren af te dekken met vette watten. Zeepwater is namelijk dunner dan gewoon water en dit zal dus makkelijker door het gaatje van het buisje gaan.

Soms vallen buisjes er eerder uit dan de bedoeling is. Er moet dan direct contact opgenomen worden met de arts zodat de buisjes opnieuw geplaatst kunnen worden, anders kunnen er opnieuw problemen ontstaan.

Soms worden buisjes niet vanzelf afgestoten, deze moeten dan alsnog verwijderd worden door de arts.

Lees ook

Linda van Aken