Weet je dat ik weeën enorm onderschatte? Als de dag van gisteren zie ik mezelf nog grinniken tegen Ro: ‘Echt, zouden al die vrouwen hier nou zo moeilijk over doen? Die kunnen zeker niets hebben…’ Dat beetje menstruatiepijn viel toch allemaal wel mee? Ik vond mezelf heel wat. Maar het leven leerde me al snel een pijnlijk lesje: niet veel later kon ik alleen nog maar piepen dat ik nu begreep waar al die vrouwen nou zo moeilijk over deden. En voor het eerst snapte ik ook mijn moeders uitspraak, die me altijd had voorgehouden dat de ontsluitingsweeën pijnlijker waren dan de persweeën.

Lees ook: Checklist wat te regelen tijdens zwangerschap
Lees ook: Voortekenen bevalling; signalen en symptomen begin start bevalling in aantocht herkennen 

Wat is een wee (in medische zin)?

Op het moment dat je gaat bevallen, helpen weeën om de baby uit te drijven. Elke ontsluitingswee die je voelt is een samentrekking van je baarmoeder om de baby als het ware naar buiten te duwen. Hoewel de pijn dat een klein beetje maskeert, zijn ze dus heel zinvol en brengt elke wee je een klein stukje dichterbij jullie baby.

Buikpijn of toch het echte werk?

Eén van de lastigste dingen is het bepalen waar de voorweeën en harde buiken ophouden en overgaan in echte weeën. Mijn ervaring is dat je het wel weet zodra je begonnen bent met bevallen. Dat is het moment dat de scherpe pijnscheuten het langzaam van je overnemen. Je wordt meegenomen op een reis waarmee je niet meer kan stoppen. Daarnaast zijn er een aantal kenmerken waaraan je ze kan herkennen:

  • De weeën komen regelmatig en rond een gelijk aantal minuten.
  • Elke wee duurt minimaal een minuut.
  • De frequentie en sterkte nemen met de tijd toe.
  • Je denkt: ‘Ah, hier doen die vrouwen dus zo moeilijk over!’

Elke vrouw is anders en niet iedere vrouw ervaart de ontsluitingsweeën. Dit is slechts een algemene stelregel, waarmee je hopelijk uit de voeten kunt.

Lees ook: Bevallingsverhaal; Symptomen pre-eclampsie, Hellp-syndroom en bevallen bij 32 weken

Verschillende soorten weeën

Er zijn verschillende soorten weeën afhankelijk van de fase van de zwangerschap / bevalling.

Valse weeën (Braxton Hicks contracties)

Al vanaf een week of zes in je zwangerschap trekt je baarmoeder zo nu en dan samen. Hier voel je dan nog weinig van. Naarmate de maanden vorderen kan je ze beter voelen. Het verschil met voorweeën is dat de Braxton Hickscontracties niet pijnlijk zijn. Je buik is gespannen en ontspant weer. Soms doordat je te veel hebt gedaan of stress ervaart, een andere keer doordat je baby bijvoorbeeld schopt. Vaak helpt het om even rustig te gaan liggen en ontspannen.

Voorweeën of oefenweeën

Het moment dat je voorweeën krijgt, zegt nog niets over de uiteindelijke bevalling. Je baarmoeder bereidt zich voor op straks en doet dat door aanspannen/ontspannen af te wisselen. Het verschil met echte weeën is dat deze niet regelmatig (hoeven te) komen en de sterkte ervan niet toeneemt. Zo kan het na een halfuur voorweeën ook weer afzwakken en wegebben.

Indalingsweeën

Voor je daadwerkelijk kunt gaan bevallen. Hierbij daalt het hoofdje van de baby in het bekken en komt daar vast te liggen. Bij een eerste kindje gebeurt dit vaak al weken voor je bevalling, maar als de weg eenmaal is vrijgemaakt kunnen ze nog best een tijdje heen en weer schieten. Dit hoef je trouwens niet te voelen.

Kleine tip: Rose daalde maar niet in, ook niet nadat mijn vliezen al lang en breed gebroken waren. Wat bleek? Mijn blaas zat overvol en ik kon niet goed plassen. Toen die eenmaal in het ziekenhuis geleegd was met een katheter beviel ik binnen twee uur. Kortom, plassen is geen overbodige luxe.

Ontsluitingsweeën

Tijdens de ontsluiting opent de baarmoedermond zich langzaam tot hij tien centimeter openstaat. Dit verloopt met een bepaalde opbouw, waarbij de tijd tussen de weeën steeds korter wordt en de weeën in frequentie en sterkte toenemen.

  • FASE I: beginfase; je baarmoedermond wordt weker (zachter) en verstrijkt. Dit houdt eigenlijk in dat de baarmoedermond, die de baarmoeder afgelopen maanden hermetisch heeft afgesloten, korter wordt en open gaat staan. Bij sommige vrouwen is dit in enkele uren gepiept, bij anderen kan het langer duren.
  • FASE II: latente fase; van menstruatie-achtige krampen beginnen de weeën nu venijniger te worden. Je kan ze nog wel redelijk volhouden, maar zo richting de 6-8 centimeter is een goed gesprek meestal niet meer mogelijk. De weeën komen rond de 4 minuten en duren telkens gemiddeld een minuut.
  • FASE III: actieve fase; De laatste loodjes wegen het zwaarst, ook tijdens je bevalling. Ergens tijdens deze fase zal je waarschijnlijk het idee hebben dat dit je helemaal niet gaat lukken en dat je er zo klaar mee bent! Zolang je geen volledige ontsluiting hebt, mag je niet persen: je baby moet echt naar het laagste punt dalen. Maar dan is het echt bijna zover…

Persweeën

Het moment dat je baby lekker in je armen kan liggen, komt gelukkig steeds dichterbij. De persweeën starten rond de tien centimeter en maken dat je weer actief kunt gaan meedoen met bevallen. Ik vond het persoonlijk een verademing. Je herkent ze trouwens direct: het voelt als een flinke druk op je darmen (plat gezegd alsof je moet poepen).

Tip: let goed op wat de verloskundige zegt. Zij (of hij) ziet precies wanneer je kan persen en wanneer juist rust moet houden. Bij May mocht ik bijvoorbeeld een paar minuten niet persen, omdat de bevalling zo vlot verliep. Als het te snel gaat is het risico op uitscheuren groter. Dit kan ook gevraagd worden als bijvoorbeeld de navelstreng om het hoofdje geklemd zit.

Lees ook: Navelstreng; Van levenslijn, tot verzorging en afvallen van het stompje

Naweeën

Dacht je dat je je portie nu wel gehad had nu de baby uit de buik is? Helaas! Na afloop van de bevalling kan je nog behoorlijk last hebben van naweeën, die zorgen dat je baarmoeder zijn oorspronkelijke vorm weer kan aannemen. Je kunt dit eventueel bespoedigen met bepaalde theesoorten (al weet ik uit ervaring dat die best pijnlijke contracties kunnen veroorzaken). Probeer de pijn wat te verlichten met een kruik of andere vorm van warmte.

Meer informatie over soorten weeën vind je hier.

Wanneer bel je de verloskundige?

Laat voorop staan dat het altijd goed is om even contact te hebben bij twijfel, bloedverlies en verminderde activiteit in je buik! Maar als het om weeën gaat, is het doorgaans gebruikelijk dat je b