Waterpokken. Het kan zo ontzettend snel rondgaan. Eens in de zoveel tijd is er bij ons op school een waterpokkenuitbraak. Het grappig vind ik dan altijd dat het in één klas begint, maar al snel zie je het hele schoolplein vol met kinderen met rode plekjes op hun gezicht. Mijn oudste twee kinderen hebben de waterpokken vrij jong gehad en ze hadden het ongeveer tegelijkertijd. Ik vond het zo superzielig bij allebei! Mijn oudste heeft behoorlijk erge waterpokken gehad en moest daardoor een nachtje opgenomen worden in het ziekenhuis. Gelukkig was het bij mijn tweede niet zo erg. Maar toch, al die vlekjes. Vooral in de luierstreek, zo zielig! Zeker als ze nog niet zindelijk zijn. Wat zijn waterpokken precies? En hoe weet je of je met waterpokken of met een andere vlekjesziekte te maken hebt?

Wat zijn waterpokken?

Waterpokken is één van de vlekjesziekten die veel voorkomen bij kinderen. Net als bijvoorbeeld bij de vijfde ziekte, de zesde ziekte, de hand-, mond- en voetziekte of roodvonk krijgen kinderen vlekjes op de huid tijdens het doormaken van de ziekte. Elk van deze zieke heeft zijn eigen oorzaak en natuurlijk zijn eigen verloop. Waterpokken wordt veroorzaakt door een virus, genaamd Varicalla Zoster. Het virus is voor de meeste kinderen onschuldig, alleen is het hebben van de waterpokken niet zo fijn.

Besmetting en incubatietijd

Het begint natuurlijk bij een besmetting. Je kind is in aanraking geweest met een kind dat waterpokken heeft. Ook een kind dat waterpokken aan het ontwikkelen is, is al besmettelijk. Om precies te zijn: het is besmettelijk vanaf twee dagen voordat de eerste blaasjes zich gaan vertonen (dus dan weet je nog niet dat er sprake is van waterpokken) totdat alle blaasje zijn ingedroogd. Dat duurt bij een kind met een gezonde weerstand ongeveer 7 dagen. Dat zou betekenen dat het gemiddeld 9 dagen besmettelijk is. De incubatietijd (dat is de tijd tussen de besmetting en de eerste ziekteverschijnselen) van waterpokken is vrij lang, namelijk tussen de 10 dagen en maximaal 3 weken. Meestal is de incubatietijd 13 tot 18 dagen. Als je kind dus besmet is dan duurt het even voordat hij of zij ook echt ziek wordt.

Hoe verloopt het ziekteproces van waterpokken?

De ziekte begint dus met de besmetting. 13 tot 18 dagen na de besmetting komen de eerste ziekteverschijnselen. Meestal begint een kind dat waterpokken gaat krijgen eerst met wat ‘normale’ ziekteverschijnselen. Het kind wordt vaak moe, hangerig en koortsig. Na een paar dagen beginnen de vlekjes zich te ontwikkelen. In sommige gevallen heeft het kind eerst een wat rodere huid voordat de vlekjes beginnen, maar dit is lang niet altijd het geval. De vlekjes beginnen op het hoofdje en op de romp en breiden zich later uit naar andere delen van het lichaam. De vlekjes beginnen met rode bultjes wat later blaasjes worden met helder vocht er in en een rood hof eromheen. De vlekjes jeuken behoorlijk. Na verloop van tijd drogen de blaasjes in en worden het korstjes. Als alle blaasjes korstjes zijn geworden is de besmetting ook over en gaat het kind zich waarschijnlijk ook weer beter voelen.

Kernmerken van waterpokken

Er zijn natuurlijk meerdere vlekjesziekten en soms het is niet makkelijk om te zien over welke het gaat. Kenmerkend van waterpokken is voornamelijk dat de vlekjes ook op de hoofdhuid tussen de haren en op de slijmvliezen kunnen komen, bijvoorbeeld in de schaamstreek of in de mond en zelfs tot in de keelholte. Nog een kernmerk van waterpokken is het plotselinge begin en het feit dat de vlekjes met vlagen tegelijk komen en niet één-voor-één.

Tijdens een zwangerschap

Veruit de meeste mensen in Nederland hebben waterpokken doorgemaakt in hun leven, meestal in hun kinderjaren. Sommigen hebben zo’n milde vorm van waterpokken doorgemaakt dat ze het eigenlijk niet eens zeker weten. Slechts 4% van de mensen heeft geen waterpokken gehad. Als je als zwangere vrouw eerder al waterpokken hebt doorgemaakt dan is er voor jou en de baby weinig risico als je in aanraking komt met waterpokken. Je zult het zelf niet krijgen omdat je antistoffen tegen het virus in je lijf hebt. Tijdens de zwangerschap loopt je baby dus geen gevaar.

Heb je als moeder geen waterpokken gehad dan is het verstandig om toch zo veel mogelijk uit de buurt te blijven van het virus, voor zover dat mogelijk is natuurlijk. Word je toch besmet dan zul je waarschijnlijk waterpokken krijgen en ook de baby in je buik krijgt dan waterpokken. Gebeurt dat in de eerste helft van je zwangerschap, en dan voornamelijk tussen de 13 en de 20 weken, dan is er een risico dat de baby aangeboren afwijkingen ontwikkelt.

Krijg je waterpokken in de tweede helft van je zwangerschap dan krijgt je baby dat ook maar dan houdt hij er niks aan over. Rondom de bevalling is er dan weer wel een cruciaal moment. Want als je vlak voor de bevalling besmet wordt dan komt het virus via de placenta ook bij de baby. Je lichaam gaat pas een paar dagen na de besmetting antistoffen maken. Beval je voordat je lichaam antistoffen heeft gemaakt dan krijgt de baby die antistoffen dus niet meer mee. De baby wordt dan met waterpokken geboren en de ziekte kan dan heftige gevolgen hebben.

Een baby met waterpokken

Een baby wordt geboren met een afweer dat nog niet volledig klaar is. Dat is de reden waarom baby’s meestal vaker ziek worden dan volwassenen. Gelukkig krijgt je baby tijdens de zwangerschap jouw antistoffen mee en de eerste drie maanden na de geboorte kan hij daar nog op teren. Krijgt je baby waterpokken als je zelf ooit ook waterpokken hebt gehad, dan verloopt het meestal niet ernstig. Uiteraard moet je bij twijfel altijd even een arts bellen, want kleine baby’s die ziek zijn is altijd wel iets om goed op te letten. Heb je zelf geen waterpokken doorgemaakt en je baby van jonger dan drie maanden krijgt waterpokken dan is dat reden om extra goed op te letten. Is je baby ouder dan drie maanden dan kan het waarschijnlijk zelf de waterpokken wel bestrijden. Maar uiteraard, ook dan moet je op tijd met een arts overleggen als het nodig is.

Met waterpokken naar school?

Met school is afgesproken dat ze volgende week gewoon mag komen, de incubatietijd van 10 tot 21 dagen is al achter de rug en dus is het niet meer besmettelijk. Toch hebben we afgesproken dat ze morgen nog even thuis blijft, op een uurtje na in de middag om kerststukjes te maken. Ze is toch wel erg snel moe en hangerig. En dan kan ze volgende week ook nog even genieten van de laatste schoolweek voor de kerstvakantie. Ik was even bang dat ze het kerstdiner nu zou missen waar we net een jurkje voor hebben gekocht. Het blijkt dat daar al drie maanden een aantal kinderen waterpokken hebben. Een tijdje geleden had ik het briefje wel zien hangen, maar dat is nu alweer zo lang geleden dat ik ervanuit ging dat het voorbij was.

Besmetting & symptomen waterpokken

Natuurlijk kon ik het niet laten om even te kijken wat nu precies de symptomen zijn van waterpokken. Had ik dit niet eerder kunnen zien aankomen? En meteen ook goed om zoonlief in de gaten te houden op deze signalen.

Waterpokken wordt door een virus veroorzaakt. Het waterpokkenvirus wordt bij hoesten en praten via druppeltjes in de lucht overgedragen. Ook door contact met het vocht uit de blaasjes kan het virus worden overgedragen. Na besmetting duurt het maximaal drie weken voordat de vlekjes ontstaan. De ziekte is heel besmettelijk, vanaf één dag voordat de vlekjes zichtbaar worden totdat de blaasjes zijn ingedroogd. Dit duurt ongeveer tien dagen.

Symptomen van de waterpokken zijn:

  • Eerst wordt je kind verkouden.
  • Vervolgens ontstaan over het hele lichaam vlekjes en blaasjes, vaak ook in de mond, in het haar en op de oogleden. De uitslag jeukt en kan gepaard gaan met lichte koorts. De blaasjes verdrogen tot korstjes.
  • De korstjes zijn na tien dagen verdwenen.
  • Je kind kan wat hangerig zijn, maar is meestal niet erg ziek.

Bron

Behandeling waterpokken

Waterpokken kunnen heel erg verschillen qua kind, het ene kind is nauwelijks ziek en een handjevol waterpokken en de ander zit helemaal onder en zit het liefste de hele dag in een havermoutbad. De huisarts schrijft in ieder geval niets voor; ja het advies was smeren met zinkzalf of sudocrème om de blaasjes te laten uitdrogen.

  • Houd de nagels schoon en kort en zorg dat uw kind zich niet krabt. Door krabben wordt de jeuk erger en kunnen infecties en littekens ontstaan.
  • Uw kind mag gewoon in bad of onder de douche.
  • Bij pijnlijke blaasjes in de mond kan een waterijsje of koude drank de pijn tijdelijk verzachten.
  • Als uw kind zich goed voelt, mag het naar school of naar het kinderdagverblijf. Het kan zijn dat de school of het kinderdagverblijf daar andere afspraken over heeft.
  • Meld de besmetting op school of op het kinderdagverblijf zodat andere ouders gewaarschuwd kunnen worden over een mogelijke besmetting.

Er zijn geen medicijnen die helpen tegen waterpokken. Ook geen medicijnen waar het sneller van overgaat. Wel kun je een koelende vloeistof (lotio alba, dat is een zinkoxide-lotion) of koelende gel (carbomeerwatergel) op de vlekjes aanbrengen. Daardoor vermindert de jeuk en drogen de blaasjes sneller in. Zinkoxide-lotion koop je bij de drogist of apotheek. Carbomeerwatergel bij de apotheek. Een recept is niet nodig.

Meestal is je kind binnen tien dagen genezen. Daarna is het tegen de ziekte beschermd. Een tweede keer waterpokken krijgen is zeer zeldzaam. Het virus kan wel in het lichaam achterblijven en jaren later plaatselijk een huiduitslag veroorzaken. Dit noemt men gordelroos (herpes zoster).

Bron

Uitgelichte afbeelding Shutterstock

Linda

Publisher at Mamaliefde
Linda is oprichter van Mamaliefde.nl, getrouwd en moeder van een koningskoppel bestaande uit een self-proclaimed prinses en een nieuwsgierige zoon. Met een achtergrond als pedagoge is ze op de hoogte van de theorie, maar weet ze ook dat dat in de praktijk als moeder soms net iets anders kan zitten. Het liefste reist ze de hele wereld over, ze heeft een zwak voor kwalitatief speelgoed en probeert de vele uurtjes werken te compenseren met quality time doorbrengen met het gezin. Daarom ook dat dat haar favoriete onderwerpen zijn om over te schrijven. Altijd in voor een spontane actie.