Volgend schooljaar mag ik eraan geloven. Of eigenlijk onze dochter. Dan gaat zij over naar groep 3. Een grote overgang voor de kinderen, maar ook voor hun papa en mama. Want het kleuteren is echt voorbij. Gelukkig heb ik al enigszins ervaring met onze oudste dochter, dus helemaal bleu ga ik er niet in. Maar onze dochter gaat er wel redelijk onwetend in. Natuurlijk heeft zij de groep 3 van haar zus gezien, maar het ook echt zelf meemaken, dat is een ander verhaal. Hoe kunnen we onze (nu nog) kleuters zo goed mogelijk begeleiden tijdens de overgang naar groep 3?

Verschillen groep 2 en groep 3

Een kleuter speelt in de klas. Al voelt het voor de kleuter alsof zij al echt leert. Ze zit ten slotte op school en daar leer je.

Leren

Kleutertjes leren al echt. Dit doen zij spelenderwijs. Zij leren dus op een speelse manier. In groep 3 gaat het speelse er meer vanaf. Onze dochter leert in groep 2 al alle letters. In mijn tijd kwam dit echt pas aan bod in groep 3. Roos, maan, vis, ken jij ze nog? Kinderen mogen iets van huis meenemen waar ‘de letter van de week’ in zit. Dus een boterbakje belandde in de tas van mijn dochter toen de ‘B’ de letter van de week was. En zo bouwen ze een heuse letterkast met de hele klas. Ze vinden het heel stoer dat ze de letters leren.

Opstelling

De opstelling in de klas is anders. Waar je in groep 2 kon genieten van de bouw-, huis- en knutselhoek, staan er nu tafeltjes en stoelen. Een computerplek en vaak ook nog een plekje waar je je terug kunt trekken. Om daar rustig te werken of de Donald Duck te lezen.

Speelplein

Waar jouw kleutertje eerst op het kleuterplein buiten mocht spelen, mogen ze nu hun intrede doen op het ‘grote schoolplein’. Iets waar sommige kleuters naar uitkijken. Maar als het eenmaal zover is, is het toch minder interessant dan gedacht. Want met auto’s, skelters, scheppen en steppen spelen is verleden tijd.

Hogere verwachtingen

De verwachting van het onderwijs ligt hoger dan in mijn tijd. Dit maakt dat er in groep 2 al meer van hen verwacht wordt. Het voordeel hiervan is dat er in groep 2 ook al inzet wordt verwacht. Deze vaardigheid is heel belangrijk in groep 3. Kanttekening: ik vind dat we als ouders er wel voor moeten waken dat de lat niet te hoog wordt gelegd. Houd dit in de gaten en houd het gesprek open met de leerkracht.

Leerkracht

Het gesprek openhouden kan goed tijdens het 10-minutengesprek. Als je het tussentijds ook belangrijk vindt om met de leerkracht om de tafel te gaan, voel je vrij om een afspraak te maken. Heb je in de gaten dat de overgang naar groep 3 niet zo soepel zal verlopen, stap dan naar de leerkracht en kaart het aan. Doe dit zo vroeg mogelijk, want ze heeft de juf langer de tijd om daarop in te spelen.

Thuis het gesprek aangaan

Natuurlijk kan je zelf thuis hier ook het gesprek over aan gaan. Maak het bespreekbaar. Wij vertellen onze kinderen altijd wat we hebben besproken met de leerkracht. Het gaan tenslotte over hen.

Tips om je kind voor te bereiden

Verschillen laten tekenen

Laat je kind van tevoren eens tekenen wat zij denkt dat de verschillen zullen zijn. Je zal zien dat ze al een heleboel hebben opgepikt. Daarna kan je inspelen op hetgeen wat ze al heeft getekend, en ook wat ze nog niet heeft getekend.

Voorbereiding

Het is goed om jouw kind al voor te bereiden op groep 3. Schrijf uit wat groep 3 allemaal doet op een dag. Heb je dit niet helemaal in beeld, vraag dit dan eens op bij de juf. Gebruik eventueel tekeningen of pictogrammen om het duidelijker te maken. Sommige scholen laten de oudste kleuters ook alvast een dag / paar middagen wennen in de nieuwe klas om alvast kennis te maken en ze voor te bereiden op de overgang.

Geef je mening

Laat je mening gerust gelden tijdens de gesprekken met de leerkracht. Jij kent jullie kind het beste. Neem je kind ook eens mee tijdens het gesprek als het over de overgang naar groep 3 gaat.

Oefen vaardigheden

Er worden ‘nieuwe’ vaardigheden verwacht in groep 3. Deze vaardigheden zou je thuis al kunnen bespreken en zelfs oefenen. Grote kans dat er ook op school al mee geoefend wordt. Zo kan je als oudste kleuter een taakkaart krijgen met oefeningen om te maken.

Stil zitten aan tafel

In de bouwhoek mag je lekker lopen, blokken pakken, staan enzovoorts. In groep 3 moet je kind aan tafel zitten en leren lezen of rekenen. Aan een tafeltje met pen en papier of op de computer. Dat is een heel andere gewaarwording voor kinderen. Je kunt dit oefenen aan tafel tijdens het eten of tijdens het tekenen. Zet eens een wekkertje hoe lang je dochter dit volhoudt of juist als timer hoe lang ze het vol moet houden.

Geconcentreerd werken

Samen met het stil zitten aan tafel wordt er ook verlangd dat je geconcentreerd kan werken. Nu kunnen kleuters vaak heerlijk kleien aan tafel. Maar op dat moment mogen ze ook praten met hun tafelgenoten en bewegen ze lekker met hun handen. Ze kunnen zich concentreren op iets wat ze leuk vinden om te doen. Dit wordt lastiger wanneer je iets moet doen waar je geen zin in hebt. Thuis kan je dit oefenen door iets te doen wat zij niet zo leuk vindt.

Duidelijk spreken

Het is belangrijk dat je kind goed verstaanbaar is. In groep 2 komt er vaak een logopediste langs in de klas die toetst hoe de spraakontwikkeling verloopt. Onze dochter spreekt de ‘R’ nog niet zo goed uit. Ze heeft hier de tijd voor totdat ze 6 jaar is en anders mag ze naar de logopediste om te oefenen.

Korte instructies begrijpen

De leerkracht in groep 2 geeft vaak al instructies. Denk aan: “Jongens, nu mogen jullie de tassen pakken, op jouw stoel in de kring gaan zitten en je eten en drinken uit je tas halen. Deze instructies passen in de belevingswereld van de kleuter. Hij heeft hier veel mee te maken, ook thuis. Wanneer de leerkracht van groep 3 het volgende zegt: “Kinderen, pak je rekenboek. Leg het boek open op bladzijde 34 en begin met de optelsommen tot en met 10.” En vervolgens komt er ook nog een uitleg over optelsommen. Zij leert iets nieuws waar zij nog nooit van gehoord heeft. Concentratie tijdens het luisteren van de instructies is dan essentieel. Thuis kan je ook instructies geven die je nog niet vaak gegeven hebt. Zo oefent zij de concentratie en het onthouden van veel informatie.

Sociaal eraan toe zijn

Sociaal gezien moeten kleuters er ook aan toe zijn om naar groep 3 te gaan.

Denk maar eens aan:

  • Luister ik naar mijn klasgenoot als hij wat zegt.
  • Er tegen kunnen als het niet zo gaat zoals zij verwacht.
  • Je aan kunnen laten spreken door de leerkracht wanneer je niet luistert.
  • Samenwerken

Eenmaal in groep 3

Als je kind eenmaal in groep 3 zit zal het in het begin even wennen zijn voor het kind. Er gelden opeens andere regels, een andere dagindeling, er zijn meer verwachtingen, ze ‘moeten’ opeens van alles. Dat zorgt er voor dat kinderen na een dag school helemaal uitgeput kunnen zijn. Geef ze daarom de tijd om bij te komen en plan de eerste weken (tot de herfstvakantie) niet teveel in na een schooldag. Een keertje een vriendje of vriendinnetje laten spelen kan juist wel een fijne afleiding zijn.

In combinatie met de vermoeidheid kan dit er ook voor zorgen dat je kind wat emotioneler wordt en opeens weer wat vaker / harder gaat huilen. De beste oplossing; je kind een dikke knuffel geven en troosten! Wat ook kan helpen is wat één-op-één-tijd; je kind is nu heel ‘groot’ want het zit in groep 3 dus dan kan het fijn zijn om er samen op uit te gaan. Dit kan iets kleins zijn als met zijn tweeën boodschappen doen, of samen in het grote bed uitslapen, je kind dan wat lekkers laten uitzoeken tot met zijn tweetjes een wandeling maken, of samen naar de bioscoop.

Tot slot kan je kind ook wat ‘brutaler’ worden en wat meer van zichzelf afbijten. Geloof me; de peuterpubertijd is er niets bij. Je kind moet opeens veel meer zelf en zal dat toch op de een of andere manier moeten afreageren. Dus grote kans dat je kind thuis wat opstandiger wordt en minder goed luistert. Als je met je kind in gesprek gaat, bijvoorbeeld tijdens dat één-op-één-moment, kan je wellicht achterhalen wat er speelt. In het begin zal groep 3 nog leuk en ‘nieuw’ zijn maar op een gegeven moment is dat er vanaf en ‘moet’ je kind wel. Dit is vaak rond de twee / drie weken en vergelijkbaar met het ‘Blue Monday‘-effect. Iets nieuws eigen maken heeft gewoon tijd nodig.

Wat ik zelf heel fijn vond is dat ze bij ons op school groep drie tot de herfstvakantie nog twee keer per week een kwartiertje in de kleuterklas laten spelen. Zo kunnen ze toch nog even ‘gewoon lekker spelen’.

Het duurt nog even

Ik weet niet wanneer jij dit leest, maar voor mij duurt het nog even voordat onze kleuter naar groep 3 gaat. Ik kan haar dus nog even voorbereiden. Lees je dit net voor de zomervakantie? Wees dan gerust. Je hebt nog zes weken de tijd.

Anita Schokker

Blogger at Mama in de val
Ik mag mijzelf mama noemen van drie ongelooflijk leuke kindertjes. Op het moment van schrijven zijn ze 7,4 en 1 jaar. Over een jaar zal dat weer anders zijn :-)

Ik ben sinds 2017 gaan schrijven. Over vele belevenissen rondom mijn leven als mama met epilepsie. Op een inspirerende, gekke, eerlijke en flap-uitige manier.
Een jaar later mag ik ook bloggen voor Mamaliefde. Ben ik dan nu een 'freelance blogger'? Tja, het maakt mij eigenlijk niet uit welk naampje ik draag. Als ik maar mag schrijven.
Lieve groet,
Anita

Latest posts by Anita Schokker (see all)