Versailles: Van het paleis tot de tuinen en stad

Vlak buiten Parijs vind je de stad Versailles dat vooral bekend is geworden vanwege het enorme paleis wat hier staat met zijn prachtige tuinen die over de hele wereld bekend zijn en velen hebben geïnspireerd. Omdat de hofhouding hierheen werd verhuisd volgde ook de rest van de adel met als gevolg dat het hier schittert van de pracht en praal.

Lees ook: Review Villages Nature Paris; Center Parcs naast Disneyland en vlakbij Parijs!
Lees ook: Stedentrip Parijs; Bezienswaardigheden en tips per arrondisement
Lees ook: Stedentrip Parijs met kinderen
Lees ook: Uitstapjes in de omgeving van Parijs; St. Denis & Chantilly
Lees ook: Versailles paleis, tuinen en de stad
Lees ook: Disneyland Parijs met kinderen

Versailles geschiedenis van kasteel tot paleis

Gaat het om pracht en praal, dan kan niets Versailles verslaan. Dit extravagante paleis, gebouwd tijdens de regering van Lodewijk XIV, is niet het oudste of grootste kasteel van Frankrijk, maar als er één paleis echt koninklijk en beroemd is, dan is het toch wel dit paleis. Hoewel Lodewijk XIV het paleis en de beroemde tuinen realiseerde, behoorde het landgoed oorspronkelijk aan zijn vader, Lodewijk XIII.

Als enthousiast jager, bouwde Lodewijk XIII in 1623 een jachthuis in de bossen; het was zo bescheiden dat iemand uit zijn tijd het omschreef als een ‘miserabel onderkomen waar zelfs een eenvoudige landedelman geen plezier aan kon beleven’. In 1634 vergrootte Lodewijk XIII het kasteel. Toen hij negen jaar later overleed, was zijn zoon nog maar vijf jaar. De jongen hield van het kleine kasteel, maar de aanleiding om er later zoveel geld en tijd aan te besteden en er uiteindelijk het hof naartoe te verplaatsen, had meer te maken met de politieke gebeurtenissen dan de landelijke charmes van het kasteel.

Tijdens zijn 72-jarige regeerperiode bleef Lodewijk XIV oneindig geld aan het kasteel uitgeven. Hij huurde de beste ontwerpers in die Frankrijk te bieden had. Het paleis van Versailles is niet los te zien van de persoonlijkheid van de koning (zijn achterkleinzoon Lodewijk XV en achterachterkleinzoon Lodewijk XVI hebben slechts kleine veranderingen aangebracht). Het paleis weerspiegelde op volmaakte wijze de ambities van de Zonnekoning, die als absoluut vorst regeerde. Het idee daarvan is dat hij zijn taak als koning van God gekregen had en hij alleen besliste over alles. Het volk accepteerde dat (eerst) vanwege dat geloof. Toen Versailles in 1682 de residentie werd, moest het worden uitgebreid om de gehele hofhouding en het personeel te kunnen herbergen.

Lees ook: Leukste kastelen van Nederland; Top 10 met kind bezoeken

Interieur Paleis Versailles

De staatsievertrekken geven een indruk van Lodewijk XIV’s regeerideeën: de zalen en kamers werden alle gedecoreerd in goud en marmer en gegroepeerd als de planeten rond de zon (het koninklijk embleem). Direct na voltooiing van deze zalen besloot Lodewijk dat hij meer privéruimte nodig had, zodat vanaf 1684 deze ruimtes werden bestemd voor officiële functies en koninklijke ontvangsten, terwijl de koning in het oude deel van het paleis woonde.

Alles in Versailles werd beheerst door het protocol en de etiquette, zelfs in de privévertrekken van de koning. Leden van het hof vochten om het voorrecht om daar ontvangen te mogen worden, met name voor de ceremonies rond het “Koninklijk Hemels Lichaam”. Dit is heel goed nagespeeld in de film “Marie Antoinette” (2006).

De in karmozijn en verguldsel gedecoreerde slaapkamer van de koning is teruggebracht in de staat zoals die was op de sterfdag van de koning op 1 september 1715.

De gouden glorie van de koninginnenkamer is nog spectaculairder, hoewel de vrouwen die daar leefden (twee koninginnen, echtgenoten van twee kroonprinsen en de vrouw van de oudste zoon van de koning) nog minder privacy kenden. Deze vrouwen baarden in totaal 19 kinderen; een bevalling werd altijd in het openbaar gedaan (veel personeel en familie eromheen) om te verzekeren dat geen surrogaat het koninklijk nakomelingenschap kon claimen.

Het met pauwenveren versierde hemelbed is een kopie. In de antichambre van de Grand Couvert hangt een indringend portret van de koningin met drie van haar kinderen.

Nergens is Lodewijk XIV’s behoefte aan grandeur zo duidelijk te zien als in de gouden, enigszins opzichtige Spiegelzaal die over de gehele lengte van het paleis loopt en op de enorme tuinen uitkijkt. Tegenover de 17 hoge ramen zijn op de tegenoverliggende wand 17 grote Franse spiegels geplaatst, terwijl op het panelenplafond de diplomatieke en militaire overwinningen op vreemde mogendheden als Spanje en Nederland zijn vastgelegd.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd Versailles gebruikt door het geallieerde oorlogscommando; het Verdrag van Versailles werd op 28 juni 1919 in de Spiegelzaal getekend.

Tuinen van Versailles

Op de drassige, hellende grond ontwierp André Le Nôtre het beste voorbeeld van een formele Franse tuin. In een tijd dat men meende dat de natuur door de mens diende te worden geregeerd, begon Le Nôtre aan een omvangrijk drainagewerk. Hij liet enorme massa’s aarde verschuiven om de terrassen te vormen; die beginnen met de parterre d’Eau, twee symmetrische vijvers direct onder de ramen van de Spiegelzaal, en lopen door naar het Bassin d’Apollon en het Grand Canal. De koning was zo trots op zijn tuinen dat hij een gedetailleerde instructie schreef hoe men de tuinen moest bezoeken.

Hoewel stijf in ontwerp en gegroepeerd rond twee hoofdassen, één van oost naar west, de andere van noord naar zuid, vind je in de tuinen elegante bomengroepen, fonteinen en doolhoven met namen als het Bacchusbassin, de Apollobaden en de kastanjebomenkamer.

De tuinen kregen een modern fonteinensysteem, bedoeld om de door Lodewijk XIV georganiseerde feesten op te luisteren. Lodewijk eiste dat in zijn tuinen de bloemen het gehele jaar zouden bloeien. Dankzij het vindingrijkheid van Jean-Baptiste de la Quintinye kon de koning aardbeien eten in maart en serveerde men verse sla in januari. Ook de koninklijke keukentuin, die sinds drie eeuwen groente en fruit levert, is open voor publiek. Op zondag zijn de fonteinen in werking (begin mei tot oktober) tijdens de Grandes-Eaux; dan wordt de sfeer van de 17e eeuw teruggehaald.

Grand en Petit Trianon

Versailles was soms te groot en bood weinig privacy, zelfs voor Lodewijk XIV. Met bijna 10000 hovelingen was met geen mogelijkheid te ontsnappen aan de drukte en het gedrang in het paleis of aan het strakke protocol. De koning vroeg daarom Hardouin-Mansart in de tuinen het Grand Trianon te bouwen, een roze marmeren miniatuurpaleis. Net zo weelderig als Versailles, werd het Grand Trianon een toevluchtsoord voor menige koninklijke familie. Het gebouw werd gerestaureerd onder generaal De Gaulle en bestempeld tot verblijf voor buitenlandse staatshoofden.

Na de dood van Lodewijk XIV koos ook Lodewijk XV voor Versailles. In 1769 liet hij het Petit Trianon bouwen voor zijn ontmoetingen met zijn maîtresse madame de Pompadour. Koningin Marie-Antoinette voegde later nog een tuin in Engelse stijl en een miniatuurdorpje toe, compleet met een boerderij met dieren, een molen en een kleine vijver.

Ook zijn er nog de koninklijke stallen, de grote en de kleine. Hier kun je onder andere koetsen bekijken.

Versailles in 1 dag & tickets

Het is onmogelijk om in één dag alles in Versailles te zien. Je kunt zowel individueel als met een gids de gebouwen bezoeken. De rijen kunnen erg lang zijn.

Er zijn verschillende tickets.

  • Combinatietickets voor de verschillende gebouwen en de tuin, of juist alleen een kaartje voor een paar hoogtepunten.
  • Ook kun je van te voren kaarten kopen, zodat je de lange rijen kan ontwijken.

Voor alle informatie en openingstijden kijk je hier.

Stad Versailles

Versailles is veel populairder dan veel van de hoofdsteden van de wereld. De stad lijkt meer op een elegant paleis, omringd door parken en groene valleien en lanen. Een groot aantal historische en architectonische bezienswaardigheden maakt dit gebied tot één van de belangrijkste culturele centra van de wereld.

Summary
Review Date
Reviewed Item
Versailles; Van kasteel tot Paleis met tuinen en de stad
Author Rating
51star1star1star1star1star
Astrid

Astrid

Hoi, ik ben Astrid, bouwjaar 1983. Ik heb de lerarenopleiding geschiedenis en Mens & Maatschappij gedaan en lesgegeven op middelbare scholen in de vakken geschiedenis en aardrijkskunde. Mijn hobbies zijn lezen, reizen en alles wat met kunst en geschiedenis te maken heeft. Verder volg ik graag sport, zoals tennis, turnen en voetbal.
Ik schrijf voor Mamaliefde een wekelijkse reisblog over reizen en uitstapjes die ik zelf gemaakt heb, met de speciale nadruk op kunst en geschiedenis. Ook verzorg ik de taal van alle blogs die gepubliceerd worden.
Astrid

No Comments

Enroll Your Words

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

To Top