Eerlijk gezegd is dit niet echt mijn hobby, zindelijkheidstraining. Ik had het inmiddels voor twee kinderen achter de rug. Had ja. Want één van mijn jongens werd na ruim anderhalf jaar zindelijk te zijn geweest ineens niet meer zindelijk. Ik keek echt even raar op. Het sluimerde er langzaam in. In eerste instantie dacht ik dat het zichzelf wel op zou lossen, maar het werd steeds erger. Ik vroeg me af waar het door kon komen, en hoe ik er mee om moest gaan. Moest ik begripvol zijn? Of juist even streng en duidelijk? Was er iets lichamelijks aan de hand? Met vallen en opstaan heb ik mijn weg gevonden.

Lees ook; Zindelijkheidstraining; welke leeftijd beginnen en oefenbroekjes peuter

Oorzaken van een terugval

Op zich is het niet heel ongebruikelijk als een kind een terugval heeft in zindelijkheid. Een kind kan soms een (tijdelijke) terugval krijgen in ontwikkeling. En het ‘droog blijven’ is één van de ontwikkelingen die een kind doormaakt in de eerste jaren. Een aantal oorzaken van een terugval in zindelijkheid kunnen zijn:

  • Naar school gaan; het naar school gaan is een bekende oorzaak voor een terugval in zindelijkheid. Het komt vrij veel voor dat kleuters even niet meer zo goed zindelijk zijn als ze naar school gaan. Meestal komt dit vanzelf weer goed.
  • Veranderde thuissituatie; is er een broertje of zusje geboren? Of zijn jullie verhuisd? Of is er een sterfgeval dichtbij? Kinderen zijn daar erg gevoelig voor. Hun hoofdje kan daar zo door in beslag genomen worden dat ze hun lijfje niet meer goed voelen en dus niet goed voelen wanneer ze naar de wc moeten.
  • Uit de routine; kinderen houden van structuur. Als ze weten waar ze aan toe zijn zitten ze lekkerder in hun vel dan als het niet duidelijk is wat er gaat gebeuren. Een kind dat om de één of andere reden uit zijn eigen routine is kan weer moeite krijgen met zindelijkheid.
  • Stress; het kan natuurlijk zijn dat je kind stress heeft, bijvoorbeeld als hij het niet naar zijn zin heeft op school. Het kan ook zijn dat je als ouders stress hebt en dat je kind dat voelt. Daar kun je lang niet altijd wat aan doen. Maar het kan wel een oorzaak zijn voor een terugval in zindelijkheid.
  • Ziekte; een kind dat ziek is kan ook een terugval krijgen in zindelijkheid. Of het nou een eenvoudig griepje is of ernstiger. Het lijfje voelt dan niet fijn aan en dan kan het zijn dat het niet meer goed voelt als het moet plassen.
  • Geen tijd of aandacht van de ouders; te weinig tijd of aandacht van ouders kan ook een reden zijn dat kinderen zich niet fijn voelen en een terugslag krijgen in zindelijkheid.
  • Lichamelijke oorzaak; er kan ook een lichamelijke oorzaak zijn dat een kind niet zindelijk wordt of na een tijdlang wel zindelijk te zijn geweest toch ineens niet meer zindelijk is.

Hoe moet je reageren op ongelukjes?

Als je kind na een tijd lang zindelijk te zijn geweest ineens weer ongelukjes krijgt, kijk je als ouder vaak best wel even gek op. Ik merkte bij mezelf dat ik het in eerste instantie amper in mijn hoofd opsloeg en gewoon een schone broek en onderbroek ging halen. Maar na verloop van tijd merkte ik dat ik me af begon te vragen wat ik er mee moest.

In zulke situaties is het belangrijk dat je als ouder vertrouwen naar je kind uitstraalt. Vertel hem dat het kan gebeuren en dat het niet erg is. De kans is groot dat als je kind zich fijn voelt en (weer) lekker in zijn vel zit, dat het vanzelf wel weer zindelijk wordt. Komen de ongelukjes vaker voor dan moet je er op een gegeven moment wel wat mee.

Wat kan je doen als de ongelukjes blijven komen?

Als de ongelukjes blijven komen dan komt er op een gegeven moment een punt dat je de conclusie trekt dat je kind niet meer zindelijk is. Dat kan erg frustrerend zijn, daar kan ik over meepraten. Gelukkig zijn er nog wel een aantal dingen die je kan doen.

Als eerste is het belangrijk om na te gaan of je de oorzaak kunt achterhalen. Is er de laatste tijd iets veranderd in het leven van je kind? Soms kan het helpen om daar met je kind over te praten. Ook kan het goed zijn om na te denken of je je kind wat meer structuur kan bieden.

Je kunt eventueel nog wat extra structuur aanbieden door voor je kind een dagschema te maken wanneer hij naar de wc gaat. Je kunt op internet allemaal pictogrammen downloaden die je kunt gebruiken om een schema te gebruiken. Zelf heb ik een dagschema gemaakt met pictogrammen van sclera.

Als je de rust en de structuur weer een beetje hebt gevonden, zou je eventueel nog kunnen kijken wat je voor elkaar krijgt met een beloningssysteem.

Lees ook: Beloningssysteem zindelijkheidstraining
Lees ook: Peuterplanborden & Dagritme pictogrammen voor kinderen thuis

Eigen verantwoordelijkheid

Ongelukjes zijn erg vervelend, zowel voor het kind als voor de ouders. Het is verstandig om rustig om te gaan met deze situatie. Maar dat betekent niet dat het kind maar lekker achterover kan leunen en alles wordt maar voor hem geregeld. Zeker als een kind wat ouder is doe je er goed aan om je kind er wel op te wijzen dat het zelf verantwoordelijk is voor de toiletgang. Een kind kan er doorgaans niks aan doen dat het een ongelukje heeft gehad, maar het is dan wel de bedoeling dat hij zelf naar de wc gaat, zijn broek en onderbroek uittrekt en zijn schone kleren weer aantrekt.

Uitstelgedrag

Bij kinderen die vaak nat zijn, merk je vaak dat ze het naar de wc gaan erg uitstellen, ook al zijn ze nat. Ze lopen dan liever met een natte broek rond dan dat ze naar de wc gaan. Dat komt omdat ze een negatieve associatie hebben met de wc. Want vaak als ze daar zijn worden ze geconfronteerd met hun natte broek en veel kinderen voelen dat als falen. Maar ja, niet naar de wc gaan is natuurlijk geen optie. In deze situatie kun je je kind vertellen dat iedereen een aantal keer per dag naar de wc moet, dus ook hij. Je kunt je kind helpen door als ouders en eventueel broers en zussen aan elkaar te vertellen dat je moet naar de wc moet. Dus: ‘Hé, ik voel dat ik moet plassen, ik ga even naar de wc’. Laat zien dat papa ook geregeld gaat, en broer of zus, en zelfs oma…. Zo kun je de toiletgang weer tot een normaal iets maken en proberen de negatieve lading er uit te halen.

Zindelijkheidsproblemen of lange terugval; plaspoli

Als het echt lang duurt en je kind lijkt geen verbetering te vertonen in zindelijkheid, kan het zinvol zijn om uit te laten zoeken of er geen lichamelijke oorzaak achter zit. Toen ik voor mijn gevoel alles had gedaan om mijn zoontje weer zindelijk te krijgen, maar het toch steeds erger leek te worden, ben ik naar de huisarts geweest. Die schreef eerst laxeermiddelen voor om te kijken of zijn ontlasting een oorzaak kon zijn. Toen dat niet bleek te werken zijn we doorgestuurd naar de plaspoli in het ziekenhuis. De meeste kinderafdelingen hanteren een minimale leeftijd van ongeveer vijf jaar voordat je daar terecht kan. Ik ben er toch eerder heen gegaan, vierenhalf jaar was mijn zoontje, omdat ik merkte dat mijn zoontje erg veel last kreeg van faalangst dat steeds erger werd. Hij belandde in een behoorlijke negatieve spiraal. Op de poli zeiden ze dat het in zijn geval verstandig was om inderdaad niet af te wachten totdat hij vijf was. Bij de plaspoli kom je in een onderzoekstraject. Bij mijn zoontje bleek er inderdaad een lichamelijke oorzaak achter te zitten. Maar ook als er geen lichamelijke oorzaak achter zit, kunnen ze je helpen om te kijken hoe je kind weer zindelijk kan worden.

Boy sitting on toilet stockphoto from Shutterstock / Daniel Jedzura

Geke Douw

Ik ben Geke, getrouwd met mijn jeugdliefde en mama van twee heerlijk ondernemende jongens (2012 en 2014) en een schattig maar minstens zo ondernemend meisje (2018).
Ik ben bijles docent exacte vakken en blogger. Neem gerust een kijken op www.nietvolgensboekje.nl !
Geke Douw

Latest posts by Geke Douw (see all)