Is je kindje laat met praten of wil het helemaal niet praten? Natuurlijk kan hij gewoon wat minder snel zijn in deze ontwikkeling en is er niets om je druk over te maken. Maar er kan meer aan de hand zijn en om een achterstand zo klein mogelijk te houden, is het belangrijk dat dit vroeg opgespoord wordt.

Lees ook: Tips om de woordenschat van je kind vergroten en uitbreiden
Lees ook: Stimuleren van de taalontwikkeling van je kind van je peuter
Lees ook: Je kind tweetalig opvoeden / tweede taal leren 

Taalontwikkelingsstoornis komt meer voor dan je denkt!

Maar liefst 5% van de kinderen loopt achter in hun ontwikkeling op taalgebied. Dit varieert natuurlijk van mildere vormen tot ernstige aandoeningen. Soms wordt er gewoon uitgegaan van iets heel anders dan een TOS. Een kind, dat niet praat, kan zomaar weggezet worden als autistisch, bijvoorbeeld. Je snapt wel dat dit absoluut niet de juiste weg is. Herkennen van een TOS is dan ook een belangrijke zaak.

Wat is een taalontwikkelingsstoornis

Grofweg zijn er 3 soorten: de verlate, de vertraagde, en de gestoorde taalontwikkeling. Bij de verlate taalontwikkeling is een kind later dan normaal met praten, maar hij begrijpt anderen wel. Zo’n kindje zal zijn achterstand wel weer inhalen. Bij een vertraagde ontwikkeling kom je bij kinderen die deze achterstand niet meer inhalen. Hij blijft problemen houden met de taal. Vaak is dit gecombineerd met gedragsproblemen. Bij een gestoorde ontwikkeling heeft een kindje dus een achterstand, waarbij hij vaak het ene onderdeel beter kan dan het andere (bijvoorbeeld wel goed begrijpen wat jij zegt, maar zelf niet op de woorden komen).

TOS kan samenhangen met andere stoornissen, zoals een spraakontwikkelingsachterstand, een algehele ontwikkelingsachterstand, een informatieverwerkingsprobleem, een auditief verwerkingsprobleem of een gehoorprobleem. Ook spelen de mogelijkheden van het kind, psychologische factoren, sociale factoren en de aard en hoeveelheid taalaanbod een rol. Soms wordt er door de logopedist, leerkracht of arts een algeheel ontwikkelingsonderzoek (psychologisch, logopedisch en gehooronderzoek) geadviseerd. Zo kan worden bepaald of sprake is van een TOS.

Bron

Kenmerken TOS

Waar herken je nu een TOS aan? Natuurlijk hoeft een kind niet alle kenmerken te hebben!

  • Het kind moet moeite doen om op een woord te komen
  • Je kan je kind moeilijk verstaan
  • Het frustreert je kind als jij hem of hij jou niet snapt
  • Het kind praat in korte zinnen
  • Hij kent weinig woorden / beperkte woordenschat
  • Hij maakt veel fouten in de zinnen
  • Het lijkt alsof je kind niet luistert
  • Je kind praat niet of nauwelijks
  • Moeite met concentreren
  • Andere nadelige effecten

Naast de achterstand op taalniveau kan je kind op meer gebieden problemen krijgen. Omdat taal voor hem moeilijk is en hij zich vaak niet begrepen voelt (doordat hij korte, niet-logische zinnen maakt of brabbelt) zal hij de neiging hebben om zich terug te trekken of heel stil te zijn. Zich uiten is natuurlijk een probleem voor het kind. Je kind zal moeite hebben om zich op school te blijven concentreren. Zeker als hij ook niet zo goed begrijpt wat de ander nu zegt. Probeer er dan maar eens met je koppie bij te blijven. Onzekerheid speelt op, want wat als je niet op de woorden kan komen, als iemand je iets vraagt?

Gevolgen taalontwikkelingsachterstand

Als je kind last heeft van een taalontwikkelingsachterstand, kan dat gevolgen hebben voor het gedrag en humeur van je kind. Zo zal je kind gefrustreerd raken als het niet lukt om onder woorden te brengen wat hij of zij bedoelt, of als het door anderen niet begrepen wordt. Het kan daardoor ook in een sociaal isolement terecht komen. Afhankelijk van het karakter van je kind zal het heel stil worden en helemaal in zichzelf keren of juist het tegenovergestelde: agressief worden en zich afreageren op de buitenwereld. Kinderen met een TOS hebben een verhoogd risico op sociale, emotionele en gedragsproblemen.

Welke hulp kan een TOS-kind krijgen?

Omdat de taalontwikkeling het sterkst is tot het zevende levensjaar, is snel hulp bieden erg verstandig. Het is slim om een leerproject te vinden waarbij niet alleen je kind wordt gestimuleerd in zijn taal- en spraakontwikkeling, maar waar jij ook leert hoe je thuis je kind kunt helpen! Behandelingen starten doorgaans al op hun tweede levensjaar.

De hulp aan een TOS-kind kan bestaan uit meerdere onderdelen. Het kan nodig zijn dat je kind een aantal dagdelen naar de therapie gaat. Hierbij zal het in een groep volop bezig zijn met deze ontwikkeling, samen met nog een aantal kinderen. Dit leert hem ook hoe hij om moet gaan met andere kinderen. Daarnaast zal hij individueel logopedie krijgen. Zit je kindje op school, kinderdagverblijf of een peuterspeelzaal? Dan zullen zijn leerkrachten/begeleidsters gecoacht worden. Voor de ouders zijn er bijeenkomsten en cursussen, zodat je je kind zo optimaal mogelijk kan helpen. Voorop staat natuurlijk zijn ontwikkeling maar ook het geven van vertrouwen en plezier in communiceren. Hij zal leren omgaan met emoties en zich kunnen gaan uiten. Hierdoor zal ook zijn zelfvertrouwen toenemen. En natuurlijk: het voorkomt nog meer achterstand! Er zijn hulpaanbieders die ook een ambulant team hebben die dus hulp aan huis of/en de opvang bieden. Dit kan natuurlijk een pluspunt zijn, omdat hier het kind immers de meeste tijd verblijft.

Heb je zo je twijfels? Uit ze direct bij het consultatiebureau of bij de huisarts. Als een kindje vroeg geholpen wordt, zal het met zo min mogelijk achterstand aan de basisschool kunnen beginnen. Is jouw kind tweetalig en denk je dat het daardoor komt? Bedenk dat het algemeen bekend is dat TOS bij tweetalige kinderen nog minder snel wordt herkend. Dus neem geen risico en praat er gewoon over!

Extra tip: check de oren!

Heb jij zo je twijfels? Dan wil ik je aanraden om niet alleen je twijfels te uiten, maar ook de oren van je kindje te laten nakijken. Uit mijn eigen omgeving ken ik een kindje die simpelweg niet goed sprak omdat hij het niet goed kon horen! En dat is toch weer een heel ander probleem, wat zelfs niet eens met echt doofzijn te maken hoeft te hebben. Uitspuiten of bijvoorbeeld buisjes kunnen soms ook al de oplossing zijn…

Sad toddler stockphoto from Shutterstock / riggleton

Volg me via:

Wil Cats

Schrijfster at geWILde teksten
Trotse moeder van 4 zoons, gelukkig getrouwd en vrouwtje van een hele 'veestapel'. Maar ook schrijfster in allerlei vormen: zowel voor het geld als voor de passie. Mijn favoriete onderwerp? Precies: kinderen!
Wil Cats
Volg me via: