Bonn is een stad aan de Rijn op 20 km ten zuiden van Keulen. Keulen is bekend bij veel Nederlanders vanwege de gezellige kerstmarkten en de Dom vlakbij het centrale treinstation. Maar Bonn wordt door weinig mensen bezocht en dat is jammer, want het is mooie stad. Bonn was vanaf 1949 de regeringszetel van de Bondsrepubliek Duitsland (West-Duitsland). Na de Duitse hereniging verhuisden de Duitse regering en de Bondsdag in 1999 naar Berlijn. Maar Bonn blijft een belangrijke werkplaats, ongeveer 8.000 van de 18.000 Duitse ambtenaren zitten nog steeds hier en er zijn ook enkele Duitse ministeries met hoofdzetel in Bonn, onder meer Defensie en Landbouw. In 10 v.Chr. bouwden de Romeinen een houten brug over de Rijn, vlakbij een plaats met de naam Bonna. Later werd deze plaats grensfort voor het leger, met ruimte voor 7.000 manschappen. Dit fort groeide uit tot een stad die steeds meer invloed kreeg en flink groeide. Vooral in de 18de eeuw werden er door de vorsten die er regeerden mooie gebouwen in barokstijl gebouwd. Verder staat deze stad bekend om zijn vele musea. Dit was ook de reden dat ik hier in 2005, tijdens mijn derde jaar van de lerarenopleiding geschiedenis, op studiereis heen ging. Ik had toen een programma te volgen uiteraard, met weinig vrije tijd, dus eigenlijk wil ik nog steeds een keertje terug naar deze stad.

Musea

De meeste musea staan aan de Museumsmeile, ten zuiden van het centrum. In de negentiger jaren ontstonden in korte tijd diverse nieuwgebouwde musea naast de reeds bestaande gebouwen. De volgende musea maken deel uit van het aanbod:

  • Museum Koenig, een zoölogisch museum aan de Adenauerallee. Het museum heeft een vlinder- en een kevercollectie en verschillende skeletten van dieren, waaronder die van een dwergvinvis.
  • Haus der Geschichte aan de Willy-Brandt-Allee. De stichting Haus der Geschichte heeft foto- en karikatuurtentoonstellingen over hedendaagse Duitse geschiedenis. Vanaf 1945 tot nu. Niet één bepaald onderwerp. Het museum is gratis!
  • Kunstmuseum Bonn aan de Friedrich-Ebert-Allee, gelegen naast de Bundeskunsthalle. De collectie van het museum legt de nadruk op het Rheinische Expressionisme en de kunst van na de Tweede Wereldoorlog, met vooral de zestiger, zeventiger en tachtiger jaren en het begin van de negentiger jaren. Bijvoorbeeld de Duitse kunstenaars als Georg Baselitz, Joseph Beuys, Hanne Darboven, Anselm Kiefer, maar ook werk van niet-Duitse kunstenaars, zoals van de Franse schilder Robert Delaunay in de August Macke-afdeling en van de Engelse conceptuele kunstenaar Richard Long wordt getoond. Het museum zegt over de eigen collectie: Es gibt keinen anderen Ort in der Welt an dem deutsche Kunst nach ’45 so ausgewählt, so besonders und so prägnant studiert werden kann wie in Bonn.
    Ook is er een collectie grafische- en videokunst met onder andere de Multiples van Beuys, boekillustraties van Max Ernst en grafisch werk uit de verzameling Bolliger. Ook vind je hier de Oppenheim-verzameling videokunst.
  • Bundeskunsthalle: De Bundeskunsthalle is het nationale trefpunt voor culturele uitwisseling met het buitenland. De doelstelling is, als voormalige hoofdstad, een podium te bieden voor een dialoog tussen politiek en cultuur. Het is van het begin af aan de opzet geweest een platform te bieden voor belangwekkende nationale en internationale wisseltentoonstellingen. De kunsthal heeft geen eigen kunstcollectie.
  • Deutsches Museum aan de Ahrstraße: Dit is het eerste en enige museum van hedendaagse wetenschap en technologie in Duitsland. Het toont ongeveer 100 meesterwerken uit de laatste 70 jaar, waaronder vele Nobelprijswinnende onderzoeksresultaten. Het verhaal van de moeizame weg naar de eerste MP3-speler wordt verteld, en ook de magnetische levitatietrein Transrapid.
  • Aanraken, verwonderen en proberen te begrijpen, een levendige introductie in de wereld van onderzoekers en uitvinders. Het SchlauSpielhaus biedt avontuurlijke tijdreizen van 1950 tot vandaag.

Andere musea in Bonn:

  • LVR-LandesMuseum Bonn (voorheen het Rheinische Landesmuseum): Het museum is één van de oudste in Duitsland en bezit een belangrijke collectie archeologie, kunst en kunstvoorwerpen, afkomstig uit het Duitse Rijnland, met een nadruk op artefacten uit de Keltische, Romeinse en middeleeuwse periode. Beroemd zijn de fragmenten van de schedel van de “originele” Neanderthaler, in 1856 gevonden in de omgeving van Düsseldorf. Maar ook een reeks bronzen zwaarden en de zogenaamde “Pfalzfelder Säule”, een stele (tablet met een voorstelling en/of tekst) uit de 4e/5e eeuw voor Christus.
  • Beethoven-Haus: Dit is het geboortehuis van de componist Ludwig van Beethoven (1770-1827). Het is een museum, bibliotheek, archief, onderzoekscentrum, uitgeverij en zaal voor kamermuziek. Op 24 februari 1889 werd de vereniging ‘Beethoven-Haus’ opgericht en in 1893 werd het museum geopend. Het is gewijd aan het leven en werk van de componist en beschikt over de grootste Beethoven-verzameling wereldwijd. Er zijn een groot aantal muziekinstrumenten, afbeeldingen en objecten te zien. Meer dan duizend originele handschriften uit de collectie zijn via het digitale archief in te zien. Naast de museumfunctie, wordt er onderzoek gedaan, archieven bijgehouden en kennis verspreid. Het is gevestigd aan de Bonngasse op de nummers 18, 24 en 26. Tegenwoordig één geheel, maar beide gebouwen waren in Beethovens tijd van elkaar gescheiden. De Beethovens woonden sinds november 1767 aan de achterkant van de Bonngasse 20. Hun gedeelte van het huis bestond uit een wetenschapskamer in het souterrain, een keuken op de begane grond, twee kleine en één grote kamer op de eerste verdieping en erboven Ludwigs kleine zolderkamer. Toen het gezin groeide, verhuisde het naar grotere woningen in de stad. Dit huis is echter het enige dat behouden gebleven is.
  • Egyptisch Museum van de Universiteit van Bonn: Het museum maakt deel uit van de universiteit van Bonn en bevindt zich in de oostelijke vleugel van het keurvorstelijke paleis, de ingang ligt naast de Koblenz-poort. Het centrale deel van het museum is de permanente tentoonstelling gewijd aan de Egyptische cultuurgeschiedenis. Het toont voorwerpen van zowel de cultus als het dagelijks leven van één van de oudste menselijke beschavingen. Er zijn ook regelmatig speciale evenementen. Het grootste object van de tentoonstelling is een muurafvoer van 6 × 3 m vanaf de tempel van Karnak een gevechtsscène. Ook een model van de dodentempel van Ramses III. in Medinet Habu is een blikvanger. In het entreegebied van het gebouw op de begane grond vind je een vitrine met een model van de piramide van Djoser.
    In het gedeelte “Panorama” vind je thematische vitrines: keramiek, gereedschappen, leven en luxe, schrijven, farao, goden, mythen, dood en verdriet, kunst. De getoonde objecten variëren van de predynastieke periode tot de Grieks-Romeinse periode. Vanaf de faraonische tijden worden verschillende muurreliëfs uit een Egyptische tombe getoond, evenals originelen van persoonlijke begrafenisoffers en -uitrusting zoals mummiemaskers, shabtis en houten figuren. Ook godfiguren, steles en dierlijke mummies zijn onderdeel van deze tentoonstelling.

Munster van Bonn

Dit is het oudste kerkgebouw van Bonn en ook één van de belangrijkste romaanse kerken in het Rijnland. Het munster is het belangrijkste katholieke kerkgebouw in de stad. De kerk werd in de 11e eeuw als romaanse stiftskerk gebouwd. De kerk werd gewijd aan Cassius en Florentius. Op pinksterzondag in 1956 verhief aartsbisschop Aloysius Muench het munster tot basilica minor. Bodemvondsten, zoals altaren die in de buurt van de kerk werden gevonden, bewijzen dat er op de plaats van de kerk in de Romeinse tijd al een plek van aanbidding was. Graven en een Romeinse cella memoriae wijzen op het bestaan van een kleine necropolis (begraafplaats) die hier sinds de 2e eeuw bestond. De cella memoriae had een binnenruimte met stenen banken en twee tafels. Hier werden de doden herdacht bij een rituele maaltijd. In de 4e eeuw werd dit gebouw afgebroken.

De inrichting heeft vooral barokke stijlelementen. Bezienswaardig zijn de twee altaren van marmer uit de 17e en 18e eeuw, een bronzen beeld van de heilige Helena, de sacramentstoren, de kruisgang en de crypte. Ook zijn er resten van de muurbeschildering uit de 13e en 14e eeuw. Het westelijke deel van de crypte dateert uit het midden van de 11e eeuw.

In het centrum van de stad liggen enkele barokke bouwwerken. Dit zijn onder andere het Oude Raadhuis aan de Markt, het Poppelsdorfer Schloss, en het Keurvorstelijk Slot.

Poppelsdorfer Slot

Het Poppelsdorfer slot is een gebouw in classicistische stijl. De bouw ervan werd afgerond in 1735 onder leiding van Keurvorst Clemens August. De vleugels omsingelen een binnenhof, het gebouw is in gebruik door de Universiteit van Bonn. In één van de vleugels is een mineralenmuseum van de universiteit ondergebracht. Het park dat het slot omgeeft is door de universiteit ingericht als botanische tuin en daardoor nogal wetenschappelijk ingericht.

Het Keurvorstelijk Slot (waarin nu de Universiteit gevestigd is), was de residentie