Bewust omgaan met schermtijd

De lengte van schermtijd (tijd dat je kind naar een beeldscherm zoals tv, tablet, telefoon, computer of wat dan ook mag kijken), is vaak een onderwerp van discussie. Zo was dit onlangs één van de gespreksonderwerpen met andere moeders (van oudere kinderen); dat beeldschermen een grote verleiding zijn voor kinderen. Er zijn ouders die hier een heel strikte rem op zetten en ouders waarbij de tv de hele dag aanstaat. Nu ga ik daar absoluut geen oordeel over vellen, iedereen moet gewoon doen wat het beste lijkt. Toch brachten twee Amerikaanse blogs mij aan het denken. Daarom dat ik deze vastenperiode hier wat vaker op wil gaan letten en hier een goede mix in wil gaan vinden voor onszelf.

Opgroeien met schermen?

De huidige generatie weet niet beter of internet is overal. Dat is echter niet altijd zo geweest. Zelf ben ik nog van de generatie dat internet voor iedereen toegankelijk werd. Op momenten dat je zonder internet zit, wordt je je daar toch pijnlijk van bewust. Schermtijd is echter niet alleen tv kijken; het is ook op de computer en telefoon. Was ik 15/16 toen er internet in huis kwam en dan nog op sterk aandringen van één van mijn docenten op de middelbare school omdat ik anders geen werkstukken kon maken. Mijn ouders waren hier namelijk nog niet helemaal van overtuigd. Ik mocht een uurtje per dag achter de computer, die stond in het midden van de woonkamer en ik maakte mijn eerste cu2pagina, downloadde ik muziek. En dan was ik blij als er één nummer was gedownload in een uur tijd, die ik dan op cd brandde om op mijn kamer te kunnen luisteren 😉 Later kreeg ik zelfs een dos-computer op mijn kamer, zonder internet dat toen nog via de kabel ging, maar dan kon ik wel mijn huiswerk maken.

Hoe anders is het nu; het beeldscherm van de tv, hooguit een paar cm’s dik heeft in menig huiskamer een prominente plaats gekregen. Alsof het een schilderij of een meubelstuk is. Inclusief alle bijbehorende apparatuur; van losse dvd-spelers tot game-apparatuur en geluidsinstallaties. In vrijwel ieder huishouden vind je er wel een. En dat is niet het enige beeldscherm; je hebt computers, laptops, tablets, telefoons allemaal voorzien van een beeldscherm. Zelfs wasmachines en ovens zijn daar tegenwoordig al dan niet voorzien van een touch screen. Ongelofelijk hoe snel je daaraan went. Als ik naar mijn dochter kijk zie ik iemand die op een stoeltje probeert te klimmen om bij de tv te kunnen en met een vinger al swipend probeert van zender te wisselen. Manlief en ik maken er een spelletje van door op afstand met de afstandsbediening te helpen. Maar is het wel een spelletje?

Tien jaar later was de gemiddelde leeftijd waarop kinderen kennis maken met internet vier jaar. Oftewel zodra ze naar school gaan. Tegenwoordig ligt dat al heel anders. Namelijk rond hun eerste levensjaar. Internet is net zo normaal geworden als water uit de kraan of elektriciteit. Een tweejarige hoef je ook niet meer uit te leggen hoe je telefoon of tablet werkt. Dit gaat vaak zo intuïtief dat ze moeiteloos een app kunnen bedienen of kunnen wisselen van een spelletje. Met als gevolg dat ze moeten wennen dat een laptop of een tv geen touchscreen is. Althans, niet bij ons in huis.

Dan is het ook lastig als je een paar dagen zonder internet zit, omdat dit verkeerd is gegaan met overstappen. Leg het dan maar eens uit dat de telefoon het inderdaad doet, maar ze geen filmpjes kunnen kijken… En dat niet alleen, ook de printer werkt via wifi, of de thermostaat wordt via wifi bediend, de chromecast deed het niet dus Netflix kijken op de tv was geen optie. Net zoals gewoon tv kijken, omdat het oude abonnement al wel was stopgezet… Dus moesten de dvd’s uit de kast worden gehaald, en uitgelegd worden dat daar filmpjes op stonden. Internet is tegenwoordig overal.

Schermtijd sterk limiteren?

Maar ja; hoe bepaal je nu hoeveel schermtijd je kind heeft? Er zijn zowel voor- als tegenstanders.

In de ene blog vertelde een moeder hoe ze merkte dat haar 6-jarige steeds ‘grumpyer’ werd naar mate ze meer tijd doorbracht achter de tablet en daar dus een sterke rem op gingen zetten en de tijd ging inperken. Dit was met name toegespitst op de tablet waar honderden apps op stonden. Samen met haar dochter verwijderde ze een groot deel en bracht de rest onder in twee kolommen: brain food en junk food. Brain food-spelletjes mochten nog steeds gespeeld worden maar op junk food stond er een grote rem.

De andere moeder wilde het niet verbieden, want wat verboden is, is alleen maar aantrekkelijker. Wat denk je van kinderen die wachten tot je even niet oplet zodat ze toch snel achter je rug om dát doen wat je verbiedt. Dat is ook niet de bedoeling. Zij geloofde in het zelfregulerend vermogen van haar kinderen. In plaats van het limiteren probeerde ze haar kinderen hier bewust bij stil te laten staan. Waarom doe je wat je doet, en kan het niet ook anders? Zodat ze zelf een balans zouden vinden, en je als moeder flexibel moest zijn met de regels.

Allebei de moeders waren dus niet voor het helemaal weglaten van schermtijd, maar het bewust er mee omgaan. Ook al brachten ze dit anders; de één extrinsiek vanuit de moeder en de ander vanuit de kinderen. Ik geloof ook niet dat  het verbieden van schermtijd mogelijk is in deze maatschappij. Er wordt steeds meer gewerkt met beeldschermen, dus het is onderdeel van de ontwikkeling voor kinderen om te leren hoe dit werkt.

Schermtijd hier in huis

Op de blog van Moodkids las ik dit interessante artikel “Vijf redenen voor een iPad vrije dag” en werd weer met beide benen op de grond gezet. Gemiddeld besteden kinderen 4,5 uur per schooldag aandacht aan een beeldscherm. Voor mijn gevoel is dit enorm veel. Hoe zit het eigenlijk met het schermgebruik bij ons in huis. Ik moet dan eerlijk toegeven dat ik de laatste tijd erg makkelijk ben geworden. Met een baby en een peuter die vrijwel continu aandacht vraagt is het wel erg makkelijk om ‘even’ de tv of netflix aan te zetten. Mevrouw dient een verzoek in, variërend van ‘Prinses’ (Kleine prinses of Frozen), kikker, nijntje of iets anders wat haar aandacht trekt. En ik heb even rust. Voor mezelf praat ik het goed met; ‘alleen Sesamstraat, want dan kan ik koken’ of ‘een kwartiertje want dan kan ik de wasmachine aanzetten’ of wat dacht je van ‘vijf minuutjes want dan kan ik rustig haar haren kammen’ en ga zo maar door. Ik geef het eerlijk toe. De laatste tijd betrap ik me hier steeds vaker op. Zelfs zodat ik de rust krijg om zelf even een blik op het internet te werpen.

Van een meisje dat prima zelfstandig kon spelen (hoe trots was ik toen ze een jaar was en wel een toren van Duplo kon maken maar geen idee had hoe mijn telefoon werkte) merkte ik dat ze steeds meer afhankelijk werd van de tv. En ook het humeuriger worden herkende ik enorm. Ook het zindelijk worden ‘leed’ hier onder. Ging het overdag prima, zodra de tv aanging, vergat ze alles en iedereen om zich heen. Het begon toen ik zwanger raakte van de tweede, als ik rust nodig had was dat een prima ‘excuus’ en dat vond ze helemaal niet erg want ze zat zonder problemen rustig twee uur naar een film te kijken. En die excuses werden alleen maar meer: een regendag, het stoppen met middagslaapje etc.

Onze zoon kan zich nog prima vermaken, ook als de tv aanstaat. Kijken naar een beeldscherm onder de twee jaar wordt ten sterkste afgeraden, om diverse redenen. Die ook in eerder genoemd artikel staan vermeld. In het eerste jaar heeft onze dochter nooit naar de tv of laptop gekeken, en onze zoon heeft vorige week voor het eerst vijf minuutjes naar de tv gekeken. Grote zus was naar de Teletubbies aan het kijken en hij reageerde heel sterk op het geluid. Daarom mocht hij even bij mij op schoot zodat we samen konden kijken. Dat dan weer wel. Stiekem vind ik het dan toch moeilijk; want hij reageert heel duidelijk op deze karakters en lacht harder dan het zonnetje. Toch is het beter voor zijn ontwikkeling om dit niet te doen. Hij krijgt indirect al genoeg mee via zijn zus. Sterker nog; hij weet al hoe haar speelgoed touch telefoon werkt…

Lees ook: Leeftijd eigen telefoon

Goed voorbeeld?

Al merk ik wel dat hij steeds vaker vraagt om ‘ook’ als ik zelf ‘even’ op de telefoon een mailtje te versturen of een blogje dat in mijn hoofd zit even in concept uit te typen op de laptop voordat ik het kwijt raak. Absoluut geen goed voorbeeld voor de kinderen. Nu ben ik niet van mening dat ik helemaal niet meer achter de laptop moet kruipen, soms moet je gewoon even iets doen. Ze moeten ook leren dat er een verschil is tussen ontspanning (films kijken) en werken. Wel wil ik hier wel bewuster op gaan letten. Moet het nu direct? Of kan het toch ook nog even wachten? Dit geldt niet alleen voor mij, maar ook voor manlief. Die de helft van de tijd dat hij thuis is op de telefoon documentaires kijkt. Kortom: ik ben dus niet voor het één; het laat maar waaien onbeperkt tv kijken, maar ook niet voor het andere, strikt een uur per dag schermtijd. Het moet gewoon goed voelen. En hoe dat voelt, gaan we de komende veertig dagen uitvinden.

Tijd dus voor een goed gesprek met mezelf. Het tv-gebruik wordt drastisch teruggebracht tot Sesamstraat of een ander programma naar keuze als ik aan het koken ben. In plaats daarvan gaan we samen meer boekjes lezen of puzzels maken aan tafel. Verven vind ze ook helemaal het einde, en met de juiste voorbereidingen hoeft dat niet eens een grote kledderboel te worden. De raamstickers van de Sprookjesboom die we laatste bij een kindermenu hebben gekregen blijven ook prima plakken op het aquarium. Genoeg alternatieven en geen excuses meer. Tegen de tijd dat ze naar de basisschool gaan zal er nog meer dan genoeg schermtijd volgen.

De afgelopen tijd ben ik hier stiekem al mee begonnen. Niet de tv aanzetten met een excuus maar het aanbieden van een activiteit. Want met de korte concentratieboog van peuters kun je niet verwachten dat ze alleen maar zelfstandig spelen. Dat betekent dus dat je zelf ook moet veranderen qua houding. Bijvoorbeeld door samen een puzzel te maken, spelletje doen, toren bouwen of laten helpen met koken of schoonmaken. Want ook dat zijn taken die gewoon gedaan moeten worden en kinderen geweldig vinden om bij te helpen. En als je dan ziet dat ze zomaar twee uur bezig is met het maken van cakejes en koekjes van play-doh wordt je er in bevestigt dat het nog niet te laat is. Ze wordt na een dag geen tv ook een stuk vrolijker. En mag dan tegen etenstijd toch even iets zien.

Hoe zijn de afspraken bij jullie in huis rondom schermtijd?

Volgende
Vorige

Comments ( 7 )

  • Ik ben sinds een paar weken erg aan het minderen met de tv en de rest. Ze zitten hier eigenlijk nooit op de computer of tablet, maar de tv stond wel veel te veel aan ( vind ik). Op schooldagen mag hij alleen s’ochtends aan als ik me ga aankleden tot ze naar school moeten. meestal is dit zo’n 3 kwartier tot een uur. Daarna blijft hij de hele dag uit. In het weekend staat hij heel veel aan. En nu in de vakantie ook.
    Simpel, met een snufje liefde onlangs geplaatst…Mijn miskraam….ik wist niet eens dat ik zwanger was.My Profile

  • Hier staat de tv wel regelmatig aan, daar zijn we niet zo streng in, maar de jongens mogen nog maar een half uurtje per dag op de ipad. Ze zijn 7 en bijna 6. Ik zet daar ook echt de kookwekker voor.
    Vooral de oudste werd heel bozig van teveel tijd op de ipad, daar komt bij dat ze zo handig en inventief zijn, dat ze alles kunnen vinden en kijken wat ze maar willen, ook de dingen die wij nog niet goedkeuren. Vandaar dat we het ipad-gebruik aan banden hebben gelegd. Het humeur is daar direct van opgeknapt.. kun je nagaan!
    ’s Middags na school mogen ze best even tv-kijken, maar niet de hele tijd, ik wil ook dat ze zich goed kunnen vermaken zonder tv of ipad. En als het mooi weer is: lekker naar buiten!

  • Herkenbaar, de smoesjes… Toen de jongste geboren werd stond de tv hier ook veel te veel aan naar mijn zin en gezelliger werd het er ook niet op. Wij hebben in de vastenperiode er ook voor gekozen om bepaalde dingen te minderen en daar is tv er een van. Naast dat de kinderen er blijer van worden, heb ik ook een beter/voldaner gevoel over een tvloze dag: door meer samen te doen doe je volgens mij ook echt iets aan de band met je kinderen. Daar word ik dan weer blij van 🙂

  • Pingback:Bedankt lieve Mommybloggers - LoedermoederLoedermoeder

  • Het is zo makkelijk om kinderen achter een scherm te zetten. Ik ben blij dat mijn zoontje meer belangstelling heeft voor een echte voetbal, in plaats van een virtuele.
    Groetjes,
    Petra Damen Elitt

Enroll Your Words

CommentLuv badge

To Top
// and these part of the code may be inserted in the end of HTML document of your website to exclude delays in loading of your main content.