Per jaar maken gemiddeld zeventigduizend kinderen een scheiding van de ouders mee. Een groot aantal als je het mij vraagt. Elke ouder wil zijn of haar kinderen verdriet besparen. En ik geloof dat ouders er alles aan doen om een (echt)scheiding te voorkomen. Soms besluiten ouders dat het de beste oplossing is om uit elkaar te gaan. Dit blijft helaas niet zonder gevolgen voor de kinderen. Ik schrijf over de gevolgen voor kinderen en ook hoe we dit kunnen beperken. Want ten slotte willen we toch allemaal gelukkige kinderen. Of dat nou met of zonder gescheiden ouders is.

Twee verjaardagen

Het enige voordeel is dat kinderen hun verjaardagen twee keer mogen vieren. Het is iets wat kinderen van gescheiden ouders tot in den treure horen. En dit voordeel weegt absoluut niet op tegen alle nadelen die zich voordoen na een scheiding. Laten we dus ophouden met het benoemen van dit voordeel en laten we ook de ruimte geven voor de mindere kanten van een scheiding. Dit wordt nogal eens in de doofpot gestopt. Kinderen hebben het nodig om hun gevoelens en gedachtes te kunnen ventileren.

De veilige thuisbasis

De veilige thuisbasis is aan het wankelen gebracht. Wat is nu eigenlijk thuis, wanneer er twee huizen zijn? Er breekt een onzekere periode aan, waar kinderen in de meeste gevallen geen controle over hebben. Het huis wat voor het kind als een thuis voelde, krijgt nu een andere lading.

De twee mensen waar een kind het meest van houdt

De mensen waar een kind het meest van houdt, wonen niet meer bij elkaar. Ze houden niet meer van elkaar als man en vrouw. Het is voor een kind vanzelfsprekend dat haar papa en mama bij elkaar wonen en elkaar liefhebben. Net zoals het vanzelfsprekend is dat je in de avond warm eet. Het is dan heel gek om te horen dat je ouders uit elkaar gaan. Want het was waarschijnlijk nooit bij hen opgekomen dat dit ook kon gebeuren, wanneer een kind nog jong is.

Rolmodel

Als ouder ben je het grootste rolmodel van je kind. Je leert je kind dat:

  • het netjes ‘dankjewel’ moet zeggen.
  • Het met mes en vork moeten eten
  • je andere mensen moet helpen
  • je altijd eerlijk moet zijn

En als ouder moet je hierin het goede voorbeeld geven. Want kinderen leren in het begin door gedrag te kopiëren. Wanneer ouders gaan scheiden, dan zien kinderen dat wanneer mensen niet meer van elkaar houden kunnen scheiden. Het is niet per definitie slecht om te zien dat je voor jezelf en het geluk van het gezin kiest om daarvoor uit elkaar te gaan. Helemaal niet wanneer je hebt kunnen laten zien aan je kinderen dat jullie er alles aan gedaan hebben om het toch met elkaar door te gaan. Elk (echt)paar kiest wat het beste is voor hun gezin.

De ander zwart maken

Er bestaat de kans dat de scheiding niet in harmonie verloopt. De liefde is immers bekoeld en er zijn waarschijnlijk gebeurtenissen voorgevallen waardoor de scheiding een feit werd. De ene ouder kan beter met de scheiding omgaan dan de ander. Het gebeurt met regelmaat dat de ouder de andere ouder zwart maakt. Zo heb ik de volgende zinnen de revue horen passeren:

  • “Jeetje, heeft hij onze dochter zo naar school laten gaan. Is het nou zo moeilijk om een staart in haar haar te maken.”
  • “Wat denkt ze wel niet! Alleen naar de ouderavond te gaan, zonder mij te zeggen dat deze gisteravond was.”
  • “Laat hem er ook maar eens wat van zeggen, ik ben altijd de boeman.”
  • “Wat een slappe hap is hij zeg.”
  • “Nee, je mag haar dit weekend niet hebben, omdat jouw moeder jarig is. We houden ons aan het ouderschapsplan. Bovendien mocht ik onze dochter ook niet hebben, toen mijn ouders 30 jaar getrouwd waren.”

Soms wordt dit ook gezegd wanneer de kinderen erbij zijn, die dan het gevoel kunnen krijgen dat ze moeten kiezen tussen ouders om één van beiden te steunen. En stel dat ze er niet bij zijn. Kinderen hebben voelsprieten van hier tot Tokyo. Zijn voelen de spanning ontzettend goed aan. Denk er eens over na wat dit doet met een kind.

Strijd

Ouders kunnen kibbelen, zelfs wanneer ze wel getrouwd zijn. Het kan soms gebeuren en dat is oké. We zijn ten slotte ook maar mensen. Alleen moeten we absoluut ons best doen als ouders om dit zoveel mogelijk te doen waar de kinderen niet bij zijn. Het kan behoorlijk schadelijk zijn voor kinderen om te zien dat ouders vaak strijd hebben. Helemaal als men respectloos met elkaar omgaat. Want ook in slechtere momenten geef je helaas het voorbeeld.

Transparantie

Wanneer je als ouder gescheiden bent, dan ga je het niet over alles eens zijn. En dat kan en hoeft ook niet. Wat gaat helpen is om hier transparant over te communiceren. Het kan lastig zijn ongekleurd in gesprek te gaan, omdat er al veel is voorgevallen. En ook dit mag gezegd worden. Je kwetsbaarheid en gevoel laten zien in een gesprek kan je veel opleveren. En wanneer het er toch verhit aan toegaat. Geef dan aan dat het voor jou te hoog oploopt en je even afstand neemt van het gesprek en er later op terugkomt.

Ouderschapsplan

Stel een ouderschapsplan op. Dit kan bij een notaris, maar wanneer je denkt dat jullie allebei eerlijk en oprecht zullen zijn, dan kan je dit ook met z’n tweeën opstellen. Het brengt duidelijkheid in wanneer het kind bij wie is en aan welke regels jullie je gaan houden. Voor het kind ook wel zo prettig. Zo kan iedereen zijn plannen hier op aanpassen, zoals vakantie en weekendplannen.

Wees flexibel

Het ouderschapsplan is (al dan niet bij de notaris) opgesteld. Er komen momenten dat de ouder graag een eenmalige of een vaste verandering wil. Wanneer een oma jarig is of als de werkdiensten veranderen. Ga het gesprek open in. Je moet in het ouderschap wat voor elkaar over hebben. Luister naar de beweegredenen van de ander. Houd altijd in je achterhoofd dat jullie beiden het beste willen voor je kind. De moeder kan haar kind bijvoorbeeld vaker zien wanneer ze de dinsdag voor altijd met de woensdag ruilt, omdat ze deze dag moet werken. Het is fijner voor een kind om haar moeder te zien in plaats van de oppas. Het is fijn om dat zoveel mogelijk te voorkomen.

Praat met je kind

Vraag eens wat de scheiding met het kind doet. En doe dit vaker in zijn leven. Ten slotte blijven ouders zijn hele leven lang gescheiden. Overleg ook eens zaken met je kind. Bij wie hij bijvoorbeeld graag in het weekend wil zijn of hoe hij graag wil dat jullie met hem omgaan. Misschien wil je kind wel graag dat jullie als gezin nog activiteiten samen doen, zoals uiteten gaan. Luister in ieder geval naar je kind en bekijk aan welke wensen je kunt voldoen. Maak altijd duidelijk dat de liefde tussen jullie voor altijd is en deze nooit eindigt.

Communiceer moeilijke onderwerpen zonder kinderen

Vermijd dat je moeilijke gespreksonderwerpen gaat bespreken in de deuropening wanneer je net je kind terugbrengt. Je kind heeft gevoelssprieten en als zij deze niet heeft, dan bestaat er een grote kans dat zij het hoort wanneer ze haar tas naar haar slaapkamer brengt. Er zijn altijd onderwerpen die besproken moeten worden. Maak samen een afspraak en ga er dan voor zitten. Het liefst op neutraal terrein, zodat de kinderen er niet bij zijn.

Waar kan iedereen bij helpen?

Een scheiding hoef je niet alleen door te komen en ook de tijd na de scheiding niet. Vraag om hulp wanneer je dit nodig hebt. Heb je moeite in het contact met je ex, overweeg dan eens om er iemand bij te halen om samen in gesprek te gaan. Dit kan een professionele mediator zijn, maar ook een vriend of familielid die geen kant kiest.

Je hoeft het niet alleen te doen.

Meer informatie en statistieken vind je hier.

Anita Schokker

Blogger at Mama in de val
Ik mag mijzelf mama noemen van drie ongelooflijk leuke kindertjes. Op het moment van schrijven zijn ze 7,4 en 1 jaar. Over een jaar zal dat weer anders zijn :-)

Ik ben sinds 2017 gaan schrijven. Over vele belevenissen rondom mijn leven als mama met epilepsie. Op een inspirerende, gekke, eerlijke en flap-uitige manier.
Een jaar later mag ik ook bloggen voor Mamaliefde. Ben ik dan nu een 'freelance blogger'? Tja, het maakt mij eigenlijk niet uit welk naampje ik draag. Als ik maar mag schrijven.
Lieve groet,
Anita
anita.schokker@gmail.com'