Roken tijdens de zwangerschap. Het blijft een beladen onderwerp. Toch wil ik erover schrijven, want ik zie het nog steeds gebeuren. En ik begrijp werkelijk waar niet waarom. En elke keer als ik het zie, scheld ik. Niet tegen de moeder, want dat lef heb ik nog niet. Maar hardop in mezelf. Zachtjes scheldend en toch niet hoorbaar voor de rest, hoop ik. En stiekem hoop ik wel dat ze het hoort. Goed, ik snap mezelf ook niet altijd.

Invloed roken op zwangerschap

Ik zal je eerst een uiteenzetting geven van de risico’s. Ik ben op zoek gegaan op internet naar de feiten van wetenschappers over de invloed van roken tijdens de zwangerschap. En waar stuit ik als eerste op? Op moeders die reageren, moeders die zelf roken. Die volop in de verdediging schieten. Hun kind is namelijk geboren met gezond gewicht van 4050 gram. Niets aan de hand. En ze hebben toevallig ook nog een buurvrouw die alleen maar pure producten eet en niets ongezonds doet. En zij heeft een dochter gekregen met astma. Zie je, het heeft niets te maken met roken tijdens de zwangerschap. Serieus?! Het zijn vergelijkingen die nergens op gebaseerd zijn. En dienen voornamelijk als excuus om het roken goed te praten.

Cijfers en onderzoeken roken

  • Studies bewijzen dat 1 op de 10 zwangere vrouwen blijft roken tijdens de zwangerschap en daarmee de gezondheid van hun kind bewust in gevaar brengt.
  • In Nederland sterven meer dan 250 baby’s per jaar omdat hun moeder tijdens de zwangerschap heeft gerookt (ik schrok van dit hoge aantal).
  • In Nederland worden er 40 baby’s per dag geboren die in de baarmoeder zijn blootgesteld aan tabaksrook.
  • In 2016 rookte 9% van de zwangere vrouwen op minimaal één moment tijdens de zwangerschap.
  • 3% van de hoogopgeleide zwangere vrouwen rookt tijdens de zwangerschap.
  • 22% van de laagopgeleide zwangere vrouwen rookt tijdens de zwangerschap.

Risico’s en gevolgen roken tijdens zwangerschap

Rokende moeders hebben veelal het idee dat een laag geboortegewicht het enige risico is wanneer je rookt tijdens de zwangerschap. Helaas is dit niet het geval.

Overlijden en miskraam

Er is een grotere kans dat een baby overlijdt. Het risico is 25% hoger wanneer een moeder minder dan één pakje per dag rookt. Rookt moeder meer dan één pakje per dag dan is het risico op overlijden 50% hoger. De dood van je kind is mijns inziens het ergste wat je als moeder mee kunt maken.

Wiegendood

Bij baby’s van rokende moeders ligt de kans op wiegendood gemiddeld vier keer hoger ten opzichte van niet-rokende moeders.

Vroeggeboorte

De kans dat het baby’tje te vroeg wordt geboren is aanzienlijk groter. Het risico op een vroeggeboorte wordt verdubbeld wanneer de moeder rookt. Het lichaam heeft een lastige start en heeft een grote kans om te maken te krijgen met onderstaande aandoeningen.

Geboortegewicht

Kinderen zijn gemiddeld 7% lichter bij de geboorte dan andere kinderen. Tijdens het verdere leven van het kind kan deze achterstand zichtbaar blijven. Sommige rokende moeders dragen als reden aan dat hun baby zo lekker klein blijft, dat is makkelijker tijdens de bevalling. Let wel! Het kan het kind gezondheidsklachten geven gedurende zijn hele leven.

Infecties

De schadelijke stoffen van de sigaret komen via de placenta en navelstreng bij de baby terecht. De tabaksrook zorgt ervoor dat de zuurstof uit het bloed van de baby wordt verdrongen. Daarnaast komt er minder bloed bij de placenta door vaatvernauwing. De gezondheid van het kind gaat hierdoor achteruit. Baby’s hebben een verminderde weerstand doordat ze minder zuurstof krijgen. Hierdoor is de baby vatbaarder voor infecties.

Hart

Wanneer je als moeder in het eerste trimester rookt, dan heeft de baby meer kans op een hartafwijking. Het risico is 20-70% hoger!

Lichaam en longen

Zoals eerder genoemd is de navelstreng de enige voorziening die zorgt voor zuurstof en voedingsstoffen voor de baby. De ergste stoffen van een sigaret en tabaksrook zijn koolmonoxide en nicotine. Deze kinderen moeten na hun geboorte vaak direct aan de zuurstof. Hun longen zijn gemiddeld 10% minder ontwikkeld en kunnen nog niet zelfstandig functioneren. Wanneer ze groter worden blijven ze kwetsbaar voor longziektes. Denk hierbij aan: astma, luchtweginfecties en oorontstekingen.

Ontwikkelingsproblemen

De problemen ten gevolge van het roken tijdens de zwangerschap zijn ook op latere leeftijd zichtbaar. De kinderen hebben vaker last van gedragsproblemen en een leerachterstand. Het IQ ligt gemiddeld lager bij deze baby’s.

Vruchtbaarheid

De vruchtbaarheid van zowel moeder als kind wordt verminderd. Wanneer de vrouw vijftien sigaretten per dag rookt, vermindert haar vruchtbaarheid met 50%. Ook bij mannen is bekend dat roken hun vruchtbaarheid schaadt. Ze maken minder spermacellen aan en de zaadcellen hebben vaker een afwijkende vorm.

Overgewicht

Kinderen van rokende moeders hebben dubbel zoveel kans om overgewicht te krijgen. En niet alleen als kinderen, maar ook wanneer zij volwassen worden. Ze hebben hun leven lang last van de gevolgen dat hun moeder rookte gedurende de zwangerschap.

Wat voor een moeder wil je zijn?

Ik zou me kapot schamen als ik zou roken tijdens de zwangerschap. Eerlijk waar. Ik mag een klein wonder in mijn buik dragen en ik zal ervoor zorgen dat ik alles doe wat er in mijn macht ligt om haar een gezonde start te geven. Dit begint al in de buik. Hoe is het mogelijk dat moeders zo egoïstisch zijn om te blijven roken. Je weet (in de meeste) gevallen dat je bezig bent om kinderen te krijgen. Het eerste wat je dan moet doen is de sigaretten weggooien.
Wat zal je kind later van je denken? Kon mijn moeder niet één keer aan haar eigen kind denken en haar verslaving de baas zijn? Waarom is de nicotine belangrijker dan ik? Waarom?

Excuses om toch te roken

Er zijn tal van excuses te verzinnen. “Ja, maar mijn dokter zei dat de stress die ik ervan krijg erger voor het kind is dan het roken van sigaretten.” Dit kan een geleerd dokter nooit hebben gezegd. Stress is vele malen minder schadelijk dan nicotine en koolmonoxide. Laat de excuses achterwege. “Stoppen heeft nu geen zin meer.” Stoppen heeft op elk moment zin. Elke sigaret die niet wordt gerookt is er één. Je kunt het!

Filmpje roken en zwangerschap

Meer weten? Waarom is roken zo schadelijk als je zwanger bent? Heeft roken invloed op je vruchtbaarheid? Moeten mannen ook stoppen? Wanneer moet je stoppen en hoe? In dit filmpje wordt dit alles in begrijpelijke taal uitgelegd en komen ook (aanstaande) moeders zelf aan het woord

Tips stoppen met roken

Ik kan alle risico’s uiteenzetten, maar het helpt niets. Een moeder moet zelf de knop om willen zetten om voor haar kind alles over te hebben. Want zo hoort het te zijn: als moeder moet je er alles voor over hebben om je kind een gezond en gelukkig leven te laten leiden. Voel die liefde voor je kind en laat hem spreken.

Wil je stoppen met roken, zoek dan professionele hulp van de huisarts. Stoppen met roken is tenslotte niet altijd even makkelijk. Hij / zij kan je goed voorlichten, tips geven om te stoppen met roken en ondersteunen in het proces.

Bron

  • Nustoppenmetroken.nl
  • Rijkoverheid.nl
  • Dokterdokter.nl

Pregnant smoking stockphoto from Shutterstock / nd3000

Anita Schokker

Blogger at Mama in de val
Ik mag mijzelf mama noemen van drie ongelooflijk leuke kindertjes. Op het moment van schrijven zijn ze 7,4 en 1 jaar. Over een jaar zal dat weer anders zijn :-)

Ik ben sinds 2017 gaan schrijven. Over vele belevenissen rondom mijn leven als mama met epilepsie. Op een inspirerende, gekke, eerlijke en flap-uitige manier.
Een jaar later mag ik ook bloggen voor Mamaliefde. Ben ik dan nu een 'freelance blogger'? Tja, het maakt mij eigenlijk niet uit welk naampje ik draag. Als ik maar mag schrijven.
Lieve groet,
Anita