Orthorexia; wanneer gezond niet meer gezond is

Gezond eten is natuurlijk prima. Maar wist je ook dat mensen hier zo in door kunnen slaan, dat het juist ongezond wordt? Dat ze daardoor bijvoorbeeld bepaalde voedingsstoffen te weinig binnenkrijgen? Of dat het zo’n obsessie wordt dat gewoon functioneren moeilijk wordt? 

Wat is Orthorexia Nervosa?

Deze eetstoornis wordt aangeduid met orthorexia. Of voluit: orthorexia nervosa. Je zou kunnen stellen dat er sprake is van dwangmatig een bepaald dieet volgen. In dat opzicht heeft het natuurlijk wel iets weg van andere eetstoornissen. Het is eigenlijk wel heel sneu dat juist de reden waarom men dit dieet is gaan volgen, juist de gezondheid was. Hoewel er vaker over gesproken wordt, is deze eetstoornis nog geen erkende stoornis en wordt dus nog niet vermeld in de DSM.

Oorzaken orthorexia

Omdat orthorexia nog niet erkend en ook nog niet heel erg onderzocht is, is het nog niet met zekerheid vast te stellen wat nu de oorzaken zijn bij het ontstaan van deze eetstoornis. Wel weten we dat orthorexia vaker voorkomt bij mensen die ook in hun werkzame leven met eten bezig zijn: diëtisten en ander personeel in de gezondheidszorg, in de sportwereld of die van de fitness. Het kan zijn dat gezond eten omslaat in een stoornis als je bepaalde karaktereigenschappen hebt. Je wilt bijvoorbeeld graag de controle over alles houden (dit kan meerdere oorzaken hebben) of je bent heel perfectionistisch (en dus moet je dit dieet gewoon goed doen, anders faal je!).

Gevolgen van orthorexia

Het lijden aan orthorexia kan meerdere gevolgen hebben. Eén van de meest logische is dat je continu in angst leeft of het eten wel gezond genoeg is. Door juist teveel van het één te gaan eten of juist te weinig van iets anders loopt jouw lichaam dus juist gevaar. Tegenwoordig gaan er zoveel verhalen rond over slecht / ongezond eten, dat het orthorexia, naar mijn idee, gewoon tot gevolg kan hebben.

Naast het feit dat je lichaam er juist niet mee geholpen wordt, is er ook het dwangmatig omgaan met eten waardoor je zoveel tijd kwijt bent , dat zelfs je sociale leven in gevaar komt. Door alle tijd die je kwijt bent aan het uitzoeken wat goed is en het op de juiste manier klaarmaken, kom je uiteindelijk in tijdnood. Ook kan je voor de buitenwereld een soort schild willen ophouden en toch echt iets niet willen eten. Jezelf dus afmelden voor een etentje e.d. is het volgende stapje. Zo ontstaat er een negatieve spiraal. Je raakt moe, uitgeput en misschien wel depressief. Tel daar ook de voedingstekorten bij op en je zult snappen dat het van kwaad naar erger gaat.

Vaak zie je dat mensen die zo ver gaan dat het werkelijk een eetstoornis wordt, zelf denken dat het wel goed komt als ze maar goed gezond gaan eten. De grens wat dan gezond is wordt steeds extremer met alle gevolgen van dien.

Mensen met orthorexia zijn vaak ook aan het afvallen, net als bij de andere stoornis anorexia. Waar anorexia het puur om het gewicht gaat, gaat het echter in dit geval juist om zo gezond (of natuurlijk) mogelijk eten.

Gevolgen voor de gezondheid

Wat echt de lichamelijke gezondheid betreft kunnen de gevolgen hieruit bestaan:

  • Moe en futloos worden
  • Menstruatie stopt ermee
  • Last krijgen van maag en darmen
  • Gewichtsverlies (kan extreem zijn)
  • Spierkrampen
  • Haaruitval
  • Hartritmestoornissen
  • Problemen met lever en nieren
  • Er slecht uitzien, denk hierbij aan je gebit, nagels en huid

Signalen

Omdat orthorexia nog niet erkend is, is er geen officiële lijst voor handen die duidelijk weergeeft wanneer iemand hieraan lijdt. Vind jij gezond eten belangrijk? Helemaal gelijk en natuurlijk hoef je je dan echt niet meteen zorgen te maken of je nu aan orthorexia lijdt. Je zou kunnen zeggen dat als het gezonde eten een obsessie voor je is geworden, er sprake kan zijn van deze eetstoornis. Het gaat hierbij dus om echt extreme zaken. Bijvoorbeeld:

  • Of het eten lekker is, doet er niet meer toe. Jij let alleen op wat er in zit.
  • Iets ongezonds (in jouw ogen) gegeten? Je voelt je enorm schuldig
  • Eten bij anderen lukt niet meer
  • Alles draait om het gezonde eten. Je laat je hele dagindeling daarvan afhangen
  • Hoe je over jezelf denkt is afhankelijk van hoe goed je eet
  • Je weet precies wat je wel en niet mag eten en je wordt hier steeds strenger in (het wordt dus steeds onmogelijker)
  • Je bent bang, als je iets gegeten hebt wat volgens jouw dieet niet mag, dat je nu ziek wordt
  • Je vindt dat jij veel gezonder leeft dan de rest van de familie/vrienden, die gewoon maar alles eten

Wel of geen eetstoornis?

Zoals gezegd wordt deze stoornis nog niet erkend. Er wordt ook heel verschillend over gedacht. Het wordt gezien als een dwangstoornis (maar is anorexia dat eigenlijk ook niet?) , als een vorm van anorexia (terwijl de achterliggende gedachte toch heel anders is) en weer anderen vinden het niks anders dan gewoon een leefstijl. Het belangrijkste is natuurlijk dat deze mensen in gaan zien waar ze mee bezig zijn en dat ze de hulp krijgen die ze nodig hebben. Grootste probleem hierbij is waarschijnlijk dat deze mensen dat zo vast niet zien en juist vinden dat zij zelf zo goed bezig zijn. En tot wanneer kan je nu inderdaad spreken van een leefstijl voordat je het als een stoornis moet gaan zien?

Kinderen van ouders met orthorexia

Als een ouder orthorexia ontwikkelt, is er uiteraard nog een extra probleem. Ook de kinderen zullen immers aan het dieet moeten geloven en daardoor ook in gezondheidsproblemen komen. Zeker dan is het zaak om door te dringen tot deze persoon. Besef wel dat jij geen hupverlener bent en misschien tekort schiet om daadwerkelijk te helpen. Stel bijvoorbeeld voor om samen eens langs de huisarts te gaan!

Praat erover!

Heb je zelf het idee dat je problemen hebt met eten op deze manier? Weet dan dat je niet de enige bent en dat de huisarts je helpen kan om de juiste begeleiding te vinden. Zodat je ook werkelijk weer gezond kunt leven.

Hoe ver ga jij met gezond eten?

Healthy food stock photo from Shutterstock / Freebird 7977

Summary
Review Date
Reviewed Item
Orthorexia Nervosa; Test, symptomen en behandeling?
Author Rating
51star1star1star1star1star
Wil Cats
Volg me via:

Wil Cats

Schrijfster at geWILde teksten
Trotse moeder van 4 zoons, gelukkig getrouwd en vrouwtje van een hele 'veestapel'. Maar ook schrijfster in allerlei vormen: zowel voor het geld als voor de passie. Mijn favoriete onderwerp? Precies: kinderen!
Wil Cats
Volg me via:

No Comments

Enroll Your Words

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

To Top