Alles over hoofdluis; van herkennen tot behandelen

Luizen: een onderwerp waar je letterlijk en figuurlijk de kriebels van krijgt. De allereerste keer dat de luis en ik oog in oog ‘stonden’ barstte ik bijna in tranen uit. Ik heb namelijk een hartgrondige fobie voor alles met zes pootjes en nu had ik een serieus probleem. Of althans… Het meisje dat voor me zat, zat met een echt probleem: hoofdluis én een hysterische moeder. Maar goed, zoals je gedurende het complete ouderschap door schade en schande wijs wordt, zo leerde ik hier ook mee omgaan. En inmiddels krijgt geen luis me er nog onder, al hoop ik van harte dat ik dat nooit meer hoef te bewijzen!

Wat doen luizen?

Deze parasieten leven van mensenbloed. Ze zuigen wat bloed op en laten een stofje achter dat jeuk veroorzaakt op je hoofdhuid. Het is in principe onschadelijk voor je gezondheid. Wees wel alert op infecties, die kunnen ontstaan door (veelvuldig) krabben. Meer informatie vind je op de website van het steunpunt hoofdluis.

De levenscyclus van de hoofdluis

De luis start zijn korte leventje als neet, een grijs-wit eitje dat dicht tegen de hoofdhuid aangelegd is. Deze komt na ongeveer een week uit, waarna een larve (nimf) je hoofd opkruipt. Deze verpopt zich tijdens de daaropvolgende negen dagen zo’n drie keer tot hij volwassen is én geslachtsrijp. Voor de voortplanting zijn, zoals bij de meeste levende wezens, een mannetje en vrouwtje nodig. Zodra die elkaar gevonden hebben, kan het vrouwtje na één tot twee dagen eitjes gaan leggen. Per dag plaatst ze 4-9 eitjes op je haren tot ze overlijdt, 22-38 dagen nadat ze volwassen werd.

Waar komen die luizen toch vandaan?

Eigenlijk is er maar één manier waarop je luizen kan krijgen: van iemand anders. Van haarcontact, waarbij ze van het ene naar het andere hoofd lopen. Voorkomen doe je het niet altijd, zeker niet op de basisschool waar meisjes vaak met hun lange haren in elkaar verstrengeld zitten. Maar je kan in elk geval een aantal voorzorgsmaatregelen treffen:

  • Houd de haren van jongens kort (of bij elkaar)
  • Maak een knot in het haar van je dochter of een strakke vlecht
  • Ook onder middelbare scholieren en zelfs studenten komt de hoofdluis trouwens weer veel vaker voor, dankzij de veelvuldige selfies die ze maken. Met als gevolg dat broertjes en zusjes van middelbare scholieren ook meer kans maken op besmetting.  Bron

Weten waar hoofdluis heerst?

Check www.luizenradar.nl voor de meest actuele informatie over hoofdluis en zie waar hoofdluis is geconstateerd in Nederland. Anoniem melding maken van een hoofdluisbesmetting kan ook via de Luizenradar. Op deze manier blijft de radar up-to-date en worden andere ouders en scholen op de hoogte gebracht, zodat ze eventuele voorzorgsmaatregelen kunnen nemen.

Hoe herken je neten en luizen?

Neetjes en roos: wat is het verschil?

Neetjes zijn een beetje lastig te herkennen als je ze nog nooit hebt gezien. Ze lijken ergens een beetje op roos, maar er zijn een aantal verschillen:

  • Roos kan redelijk makkelijk uit het haar geveegd worden en neetjes zitten echt aan het haar vast (ze lijken bijna gelijmd). Je krijgt ze er nauwelijks uit, tenzij je je nagels gebruikt.
  • Over je hele hoofdhuid kan roos voorkomen, maar neetjes zitten in eerste instantie vooral op warme plekjes, zoals achter je oren en in je nek.
  • Wanneer je een neetje uit het haar hebt verwijderd, is hij een beetje ovaal van vorm. Roos ziet er meer uit als vlokjes, zonder vaste vorm.
  • Let ook op: neten die dicht op de hoofdhuid zitten, bevatten nog eitjes. Deze komen niet allemaal uit trouwens (gelukkig!) Verderop zijn de neten leeg.

Hoe ziet een luis eruit?

Voor ik er één gezien had, wist ik niet goed waar ik naar moest zoeken. En dat maakt de tussentijdse luizencontrole, die ik thuis regelmatig braaf uitvoerde, toch een beetje lastig. Als je op internet zoekt, zijn de meeste plaatjes behoorlijk vergroot en geven geen realistisch beeld. Daarom even mijn eigen definitie: luizen hebben een beetje de grootte van een fruitvliegje en zijn dus gewoon beestjes die over het haar en de hoofdhuid lopen. Ze zijn behoorlijk snel, dus let goed op. Ook zitten ze meestal dichtbij de hoofdhuid, dus zoek vooral daar. Een volwassen luis is grijzig van kleur, roodbruin wanneer ze bloed hebben opgezogen.

Luizen voorkomen?

Nu werken ze op school al met luizenzakken waar de kinderen hun jas in moeten bewaren. Dit zijn echter zakken die aan de bovenkant open zijn. Er wordt weleens gezegd dat luizencapes die aan de onderkant beter zijn, omdat de luizen en neten daar niet in blijven zitten en de jassen kunnen uitlekken. In een luizenzak kunnen echter ook shawls en mutsen bewaard worden straks in de winter. Het nut van luizenzakken is echter niet bewezen; zowel met als zonder komen er luizen voor.

Volgens de kapper is het ook heel slim om het haar lang genoeg te houden voor staartjes en vlechten, omdat luizen daar minder snel in trekken. Nu had ik vroeger ook altijd staartjes en vlechten en heb ik toch echt een paar keer luizen gehad, dus helemaal safe ben je niet. Maar ja, iedere drempel is er één.

Andere grootmoeders manieren om de hoofdluizen te voorkomen zijn:

  • Een druppel lavendelolie achter de oren smeren
  • Tea-treeolie mengen in shampoo
  • Zwitsal hair lotion
  • Veel gel of haarlak gebruiken

Hoe behandel je luizen nu eigenlijk? Anti-luizenmiddelen

Ooit ben ik eens behandeld door mijn moeder met shampoo van de apotheek. Ik herinner vooral de lucht van dat spul: zo chemisch ‘als de neten’, om er maar even een toepasselijke woordspeling tegenaan te gooien. Inmiddels bulkt de gemiddelde drogist van anti-luizenmiddelen. Deze werken vrijwel allemaal volgens hetzelfde principe: ze verstikken de luis. De shampoos zorgden namelijk voor resistentie, waardoor de meeste luizen die gewoon overleven.

Maar helpt het gebruik van die verstikkende middelen? Ik vroeg een medewerkster van de Luizenkliniek eens naar haar mening toen ik daar op bezoek was. Ze had een duidelijke mening: ongetwijfeld brengt het enkele luizen om het leven, maar het is geen volledige oplossing. En dat bleek. We probeerden zelf een keer shampoo van het merk Prioderm (met de werkzame stof malathion – een koolwaterstofmengsel). Maar het werkte niet volledig: sommige luizen bewogen gewoon nog toen ze uit het haar kwamen en bleken een flinke dosis van het middel nodig te hebben om out te gaan. Iedereen mag het voor zich weten, maar als ik mijn ongevraagde ervaring mag delen: dit soort middelen zijn zonde van je geld.

Wat werkt dan wel?

Eigenlijk zijn er maar een paar oplossingen die een bewezen werking hebben:

  • De nat-kammethode: arbeidsintensief, want je moet twee weken lang dagelijks kammen, maar werkt wel. Het idee? Je behandelt je haar met crèmespoeling of een dikke crème die je haalt bij speciaalzaken (niet uitspoelen) en gaat dan pluk voor pluk kammen. De luizen kunnen niet bewegen in de dikke crème en daardoor kam je ze er zo uit. De reden dat je twee weken moet blijven kammen, is dat de neetjes natuurlijk niet doodgaan. Die komen gewoon uit en als je niet blijft doorgaan met de behandeling, kunnen zij ook weer neetjes leggen, die uitkomen… Kortom, dan zit je alsnog met een plaag.
  • Neten verwijderen: ook arbeidsintensief, maar wel effectief. Je kan dit betaald laten doen, maar ik koos ervoor het zelf te doen. Na twee dagen had ik enorm veel pijn in mijn vingers, maar wist ik ook zeker dat alles weg was.
    Azijn: een ouderwetse methode die ideaal schijnt te zijn voor het verwijderen van neten. Hoe? Meng 2/3 water en 1/3 (natuur)azijn met elkaar en verwarm in een pannetje. Wrijf het haar ermee in en laat het mengsel 15-30 minuten zitten, omhuld met een handdoek die doordrenkt is met het middel. Daarna kam je het haar uit met de netenkam en dat herhaal je een aantal keer.
  • Luizenkap: moeder Nicolette werd helemaal gek van de luizen en ontwikkelde dit handige hulpmiddel. Voor slechts € 20,00 ben je minimaal twintig behandelingen lang verzekerd van een behandeling die werkt: zet de muts op je hoofd, vul hem met olie en tien minuten later kam je alles eruit. Kan gebruikt worden vanaf 4 jaar, maar adviesleeftijd is 8.
  • Air allé: een soort megaföhn die hete lucht over je hoofd blaast. Doordat deze een temperatuur bereikt die luizen niet aankunnen, . Hangt wel een prijskaartje aan vast, maar als je het kan missen is dit wel de makkelijkste methode van allemaal.

De juiste luizenkam

Bij verschillende middeltjes of in de winkel kan je luizenkammen halen. De één is plastic, de ander heeft korte metalen tanden en weer een ander langere. Welke is nu de beste? Besef dat de luizen leven op je hoofdhuid. Je moet ze daar dus wel kunnen weghalen. Kammen met plastic en/of korte tanden zijn daarbij dan ook niet voldoende. Koop altijd een goede metalen kam met lange tanden. Nu een investering, maar op de langere termijn betaalt het zich vanzelf uit in een luisvrij hoofd.

Ik heb een luis gevonden, moet ik nu alles in de was gooien?

Vroeger betekende een luis in huis dat alle knuffels, beddengoed, jassen en andere toestanden in de wasmachine moesten of in de vriezer. Inmiddels blijkt dat echt achterhaald. Ook luizenzakken op school hebben weinig nut, al worden ze nog altijd actief gebruikt. Luizen kunnen namelijk niet overleven zonder bloed en als ze zich al buiten je haar begeven, zijn ze vaak verzwakt. Dus bespaar je de moeite (of doe het alsnog, als je dat prettiger vindt): het heeft weinig nut.

 

Wist je dat…

  • Chloor malathion inactiveert. Behandelde personen wordt afgeraden op de dag van de behandeling te zwemmen in chloorhoudend water. Bovendien vervalt de nawerking op het moment dat er wordt gezwommen in chloorhoudend water.
  • Het niet (langer) nodig is om beddengoed, meubels en kleding te reinigen bij een hoofdluisbesmetting volgens het hoofdluisprotocol van het RIVM.
  • Hoofdluizen zijn ongeveer drie millimeter lang en kunnen één maand leven.
  • Hoofdluizen van mensenbloed leven door een paar keer per dag in de hoofdhuid te prikken.
  • Een volwassen hoofdluis in één maand tijd ongeveer 250 eitjes (neten) kan leggen.
  • Bij een eerste hoofdluisbesmetting jeuk pas na één tot twee weken op kan treden, als het aantal hoofdluizen toeneemt!
  • Hoofdluizen vooral houden van warme, behaarde plekken en daarom vaak achter de oren, in de nek en onder een pony zitten?

merel

Blogger at Lotus Writings
Mijn naam is Merel (33) – of ‘mama’ zoals ik minstens 20.934 keer per dag word genoemd door één van mijn drie dochters: June (11), Rose (3) en May (2). Naast persoonlijke verhalen over de hindernissen die we soms tegenkomen als gezin, twijfels die ik heb en ervaringen, wil ik mijn lezers ook graag voorzien van handige informatie. Wat moet je bijvoorbeeld doen bij teken of luizen en hoe zit het nu precies met dat definitieve schooladvies in groep 8?
Volgende
Vorige

Comments ( 2 )

  • Mijn dochter had vorig jaar luizen. Ze heeft lang, dik haar. Een verschrikking!
    Maar we gingen vol goede moed aan de slag met prioderm en de kam. Na 2 behandelingen gelukkig geen luis meer te vinden. Maar na een aantal weken werd ik aangesproken door een van de luizenmoeders in de klas dat ze nog steeds neten had.
    Ik weer gekamd en gezocht. Geen luizen te vinden, wel neten die leeg waren en al een stuk meegegroeid waren met het haar.
    Nog wel een aantal uit het haar gehaald. Een week later weer aangesproken, nu door de juf, dat mijn dochter nog steeds luizen heeft.
    Ik heb uitgelegd dat ze geen luizen meer heeft en dat de neten die ze nog vinden leeg zijn omdat ze al een eind verder in het haar zitten. Juf en luizenmoeders hadden dat nog niet eerder gehoord.

  • Ja, het zijn hatelijke beestjes.

    Luizen hebben ook verschillende groottes. Ik had ze groter verwacht en die volwassen beestjes zijn inderdaad zo groot als fruitvliegjes, maar ze zijn ook nog kleiner als ze pas uitgekomen zijn!
    En ja, meisjes zijn echt gevoeliger! Ook omdat ze gewoon dichter met elkaar spelen!
    Ik had er trouwens zelf ook – ik dacht dat ik allergisch reageerde op een shampoo, maar dat bleek echt wel iets anders te zijn!
    Bah bah – rotbeestjes!

Enroll Your Words

CommentLuv badge

To Top
// and these part of the code may be inserted in the end of HTML document of your website to exclude delays in loading of your main content.