Spelen met tegenstellingen: Licht & Donker - Mamaliefde

Kleuren herkennen voor peuters

Er zijn zo van die dingen waar je best onzeker van kan worden als moeder. Althans ik wel. Eén daarvan is dat onze dochter nog de kleuren door elkaar haalt. Ze is bijna vier jaar en je zou verwachten dat ze het ondertussen wel zou kennen. Rond haar tweede verjaardag was ze al bezig met kleuren. Ze kende de begrippen maar haalde het door elkaar. Heel normaal op die leeftijd, nu ruim anderhalf jaar later is het echter nog steeds. Op de peuterspeelzaal maken ze zich hier gelukkig nog geen zorgen over. Daar gaan ze ervanuit dat het er wel inzit, want soms kent ze de kleuren, en andere keren maakt ze er een spelletje van. Dan is alles opeens blauw. Het kan dus ook nog zo zijn dat ze ons voor de gek houdt… Zoonlief is twee jaar en begint nu ook interesse te krijgen in de kleuren dus oefenen we gezellig met zijn allen.

Welke leeftijd moeten kinderen kleuren herkennen?

Als je baby pas geboren is, ziet het alleen in contrast wit en zwart. Pas na drie maanden zal je kind verschillen in kleuren zien. De kleuren rood en groen, zijn eerder te zien dan blauw en geel. Blauw blijft lange tijd ‘zwartachtig’, pas na een half jaar herkent je kind die kleur. Daarom zijn veel babyboekjes in het zwart / wit met als contrastkleur rood.

Er is een vrij grote spreiding van de leeftijd waarop een kind kleuren kan herkennen en goed kan benoemen. Dus het is niet raar als je kind dat op driejarige leeftijd nog niet kan. Over het algemeen is dit tussen de 1,5 en 5 jaar. Zodra je kind vijf jaar is en aan het einde van groep 1 de kleuren moet herkennen. Sterker nog, alleen de primaire kleuren zoals rood, geel en blauw.

Pastelkleuren en tussenkleuren zoals paars of het verschil tussen licht- en donkerblauw leren kinderen zelfs pas als ze nog ouder (8 jaar) zijn.

Kleurenblindheid?

De kleuren groen en blauw lijken erg op elkaar, dus halen kinderen snel door elkaar. Dat is heel normaal, dus je hoeft niet direct bang te zijn dat je kind kleurenblind is. Op de leeftijd dat kinderen naar de basisschool gaan (met 4 jaar dus), kan er gescreend worden op kleurblindheid. Dat gebeurt met rode en groene kleurenplaten. Als er sprake is van kleurenblindheid, zijn bepaalde figuren niet zichtbaar. Deze leeftijd hangt samen met het moment dat kinderen kunnen benoemen wat ze zien. Dit komt vrijwel uitsluitend voor bij mannen dus de kans dat dit bij een dochter het geval is is zeer klein.

Hoe peuters en kleuters leren?

Zoals je hierboven al kan zien, leren kinderen in stapjes. Iedere keer komt er weer iets nieuws bij en breiden ze de aanwezige kennis passief of actief uit.  Grofweg kun je de volgende fasen onderscheiden.

  1. Perceptie; Het besef dat er verschillende kleuren zijn en deze kunnen onderscheiden.
  2. Herkenning; Het herkennen dat iets een kleur heeft (met name voorwerpen in een kleur). Maar nog niet altijd goed weten welke kleur.
  3. Categorieën indelen; De namen van kleuren herkennen en in de ‘categorie’ kleur indelen. Hetzelfde geldt voor de voorwerpen in de betreffende kleur.
  4. Geheugen; Het kunnen onthouden van de verschillende kleuren in combinatie met een benaming en deze kunnen benoemen als je het aanwijst.
  5. Probleemoplossend werken; dit klinkt misschien heel raar, maar kinderen kennen de kleuren en kunnen hier mee ‘werken’. Zo weten ze bijvoorbeeld dat als je geel en blauw mengt je groen krijgt.

Praktiche tips om kleuren te lere

Ook al heeft onderzoek bewezen dat het actief oefenen van kleuren er niet voor zorgt dat een kind de kleuren sneller zal herkennen omdat er eerst sprake moet zijn van een basisontwikkeling zijn we hier toch mee bezig. Op een speelse wijze en zoveel mogelijk verwerkt in het alledaags leven zodat er niet teveel aandacht aan wordt besteed. We combineren hierbij het benoemen van de kleuren met het vragen naar welke kleur iets is.

  • Zo hebben we bijvoorbeeld vrolijk gekleurde bordjes, bekers en bestek van de Ikea. Superhandig om de kleuren te oefenen. Iedere keer als we een bord, beker of bestek op tafel leggen, oefenen we even met de kleuren.
  • Als we over straat lopen, oefenen we regelmatig de kleuren, je benoemt dan niet alleen de voorwerpen maar ook de kleur. Zoals de witte auto, de paarse bloem etc.
  • Tijdens het voorlezen lees ik niet alleen de tekst voor maar ‘lees’ ik ook de verhalen voor. Hierbij benoem ik elementen uit de tekeningen, zoals dieren, kleuren en tellen we als er meerdere vogels te zien zijn en dergelijke.

Wat je vooral niet moet doen, is kleuren leren herkennen aan de hand van vaste voorwerpen. Dus bijvoorbeeld de rode tomaat, op de kinderopvang heb ik ooit een kindje gehad die vervolgens de kleuren die namen gaf dus rood was ‘tomaat’ en blauw was ‘beker’. Dat wordt voor je kind dan dubbel aanleren.

Spelletjes om kleuren te leren

1. Kleuren sorteren

Bij het artikel over spelen met duplo, maar dan anders staat het idee van het kleuren sorteren al genoemd. Maar natuurlijk kan je dit met veel meer voorwerpen, denk aan houten blokjes, kralen, gekleurde rijst. Of gewoon een grove notenmix. Al heb je dan vooral de soorten die je sorteert en minder de kleuren.

2. Memorie met kleuren

Maak kaartjes van verschillende kleuren. Van iedere kleur heb je twee kaartjes nodig. Laat je kindje ze nu bij elkaar zoeken. Voor de oudere kindjes kan je er een echt memorie spel van maken door de kleurtjes op bijvoorbeeld een oud kaartenspel te plakken. Zo moet je kindje ze echt omdraaien en dan bij elkaar zoeken.

3. Op kleurenjacht

Dit is mijn persoonlijke favoriet. Download een kleurenschijf en laat je kindje op zoek gaan in de natuur. Zeker in het voorjaar vindt je heel veel kleur. Bij iedere kleur van de cirkel kan je kindje een voorwerp zoeken. Om het voor de oudere kinderen uitdagender te maken zijn er wat meer kleuraccenten toegevoegd. Zo kan je oefenen met het verschil tussen geel, oranje en rood.

Tip: Zeg geen “Nee, dat is niet…” maar “Bijna goed, dat is …” Zo stimuleer je je kindje om het nog een keer te proberen.

4. Toverwater

Een van de bekendste eigenschappen van crêpepapier is natuurlijk dat het snel scheurt. Maar ook dat als het nat wordt kleur afgeeft. Daar kan je natuurlijk handig gebruik van maken door toverwater (of soep) te maken. Je kindje kan eerst lekker scheuren met crêpepapier. Vervolgens mogen een aantal scheursels in een glas water gestopt worden. Even roeren; en tada; het water krijgt die kleur! In een glas kan je dit goed zien. Tip: Gebruik eerst de lichte kleuren zoals geel en oranje en werk dan naar de donkere kleuren toe. Zo hoef je niet iedere keer water te verversen en eindig je met een bruin/paarse soep.

5. Kleuren mengen

Verf is een ideaal middel om kleuren te mengen en nieuwe kleuren te creëren. Dit gaat vaak makkelijker dan klei. Een tijdje geleden heb ik een blog geschreven over verven met droge handjes. Door verf in een boterhamzakje te doen houdt het kindje schone handjes terwijl het toch kleuren kan mengen. Natuurlijk kan het ook gewoon met een kwast.

6. Kleuren parade

Op het moment liggen er heel veel verschillende soorten stickers in de winkel. Je kan hier niet alleen zelf je filofax mee decoreren. Maar ook je kindje mee laten spelen. Hiervoor heb je de eenvoudige gekleurde stip stickers voor nodig. Plak een groot a3 vel op de muur en laat je kindje deze helemaal vol plakken met de verschillende kleuren.

Spelend leren; 7x kleuren leren - mamaliefde

7. Spelen met licht en kleur

Nog een artikel dat ik eerder al had geschreven; spelen met zon en schaduw. Met name in het vo0r- en najaar heb je een laagstaande zon. Daarmee kan je hele leuke dingen doen, door dit te breken in verschillende kleurtjes. Dit kan met een prisma, vliegerpapier, glaskralen voor het raam of een plastic windmolen…

Kleuren leren herkennen met Youtube

Omdat ze filmpjes kijken zo leuk vindt, heb ik op Youtube een playlist gemaakt met diverse animatiefilmpjes waarin de kleuren worden geoefend. Normaal ben ik er geen voorstander van, omdat ik van mening ben dat de interactie belangrijk is om nieuwe dingen aan te leren. Ze vindt dit echter mega interessant en kan heel geconcentreerd kijken. Er zit ook een filmpje tussen waarbij de voorwerpen worden benoemd met kleur, die zegt ze dan na. Heel leuk om te zien. In een aantal filmpjes oefenen ze ook nog eens met tellen, ook weer mooi meegenomen. Alle beetjes helpen toch? En liever deze filmpjes dan de uitpakfilmpjes.

Hoe oud waren jouw kinderen toen ze de kleuren kenden?

Volgende
Vorige

Comments ( 2 )

Enroll Your Words

CommentLuv badge

To Top
// and these part of the code may be inserted in the end of HTML document of your website to exclude delays in loading of your main content.