We hebben ze allemaal wel eens. Kinderen die niet luisteren. En ze bestaan ook nog eens in alle soorten en maten. Wat moet je er mee? ‘Achter het behang plakken’ is een antwoord wat daar vaak op volgt. Alleen kunnen we denk ik op één hand tellen hoe vaak dit nou echt is gedaan door ouders. Enfin, soms kunnen kinderen je echt tot waanzin drijven en daar moeten wij als ouders ook maar mee om zien te gaan. Dus kom maar op met die gebruiksaanwijzing.

Gebruiksaanwijzing voor als je kind opstandig of moeilijk gedrag vertoont

Je had het waarschijnlijk al verwacht: ik kan je geen kant-en-klare gebruiksaanwijzing geven. Als ik dat wel zou kunnen, dan was ik miljonair geweest. Serieus, misschien wel miljardair.

Leeftijd

In welke leeftijdsfase begint het niet luisteren van kinderen?

Baby’s

Baby’s luisteren juist heel erg goed. Ze zijn vaak op zoek naar je stem, omdat ze die in de buik van hun moeder zo veel gehoord hebben. Jouw stem is een heerlijk vertrouwd gevoel.

Dreumes & peuter

Het niet luisteren is iets waar een dreumes en peuter heel goed in zijn. Ze vinden het maar wat leuk om linksaf te gaan wanneer jij zegt dat ze rechtsaf moeten. Spreekwoordelijk gezien dan hè, want je kunt niet van alle kleintjes verwachten dat zij het verschil tussen links en rechts al weten. Er zijn zat momenten wanneer je kind niet luistert. Een paar glorieuze momenten bij ons thuis:

  • Onze zoon tuft zijn eten uit wat hij niet lekker vindt.
  • Hij gooit zijn houten treintje door de woonkamer, wanneer hij moet opruimen.
  • Meneer gaat op de grond liggen, nadat hem is gevraagd of hij zijn schoenen wil uittrekken.
  • Hij slaat zijn zus wanneer hij met haar speelgoed wil spelen.

Het is niet zo dat hij dit maar één keer heeft gedaan. Ik vind namelijk dat een kind niet in één keer het goede gedrag hoeft te laten zien. Hij moet een keer gecorrigeerd worden om te weten wat het wenselijke gedrag is. Het kan gebeuren dat hij een week later weer dat treintje door de woonkamer gooit als hij geen zin heeft om op te ruimen. Bij ons volgt er dan een waarschuwing in de trant van: “Jongeman, leg de trein in de bak. We gaan opruimen.” Ik vermijd expres: “Niet gooien met de trein.” Het is namelijk belangrijk om te vertellen wat hij WEL moet doen. In dit geval de trein opruimen.

Lees ook: positief opvoeden 

Basisschoolkinderen

Ook basisschoolkinderen luisteren niet altijd. En dat is maar goed ook, want kinderen zijn hun grenzen aan het opzoeken. En die krijgen ze alleen wanneer ze doorgaan tot het niet meer mag. Rond groep 4 gaat de mening van hun leeftijdsgenoten zwaarder wegen dan die van een volwassene. Bijvoorbeeld hun ouders of leerkracht. Dit betekent ook dat er discussies zullen ontstaan.
Bijvoorbeeld over buiten spelen. Jij vindt dat ze om 19:30 uur thuis moeten zijn, maar Emma hoeft pas om 20:00 uur thuis te zijn. Emma zegt namelijk: “Oh, moet jij al om 19:30 uur thuis zijn. Jij bent echt een baby.” Kinderen zijn daar gevoelig voor. Als ouder moet je dan hard werken om uit te leggen dat je deze tijd niet zomaar gekozen hebt.

Pubers

Pubers gaan zich losmaken van hun ouders en dat is een fase wat bij het leven hoort. Een fase die niet zonder horten of stoten voorbij zal gaan. Niet luisteren gaat hierbij ook een stuk verder en is als ouder ook een stuk lastiger te behappen, omdat het over heel andere zaken gaat. Je zou willen dat het zou gaan om ‘het niet willen opeten van zijn eten’. Ruzies om huiswerk behoort tot de reële onderwerpen. Of pas laat in de nacht thuiskomen. Waar jij je als moeder druk om maakt, omdat de wereld van tegenwoordig niet meer veilig aanvoelt. Drugs en alcohol komen ook om de hoek kijken. Zaken die niet zo snel zijn op te lossen door dan maar een broodje kaas te smeren als de boerenkool door de lucht vliegt.

Hulp aan andere ouders

We staan er niet alleen voor. Om ons heen leven miljarden andere ouders. Dus vraag om hulp als je er niet uitkomt. Er zijn zoveel ervaringsdeskundige. En geloof mij er zitten best veel ouders tussen die hetzelfde meemaken als dat jij op dit moment doet.
Naast ontvangen kun je ook advies geven. En doe dit alsjeblieft niet ongevraagd. Daar zit geen één ouder op te wachten. Stel dat je een moeder ziet ‘struggelen’, stap dan eens een andere keer op haar af en vraag hoe het met haar gaat.

Overleg met je kinderen

Luister jij eigenlijk wel naar je kinderen? Want wij kunnen heel hard zeggen dat onze kinderen naar ons moeten luisteren, maar luister jij eigenlijk wel naar wat jouw kinderen zeggen? We willen er met zijn allen nog weleens overheen praten. Ik heb er soms ook een handje van in de waan van alle dag. Bedenk dat jij hun rolmodel bent. Wanneer je laat zien dat je naar hen luistert, zullen ze ook sneller naar jou luisteren. Respect werkt beide kanten op.

Geef ze de ruimte

Kinderen hebben ruimte nodig. Ze zullen niet meteen in gesprek kunnen gaan en hebben de tijd nodig om even af te koelen wanneer je ze hebt aangesproken op hun gedrag. En soms gaat dit gepaard met het weglopen naar hun kamer en/of het smijten van hun deur. Probeer dit op dat moment even te laten gaan, want water op het vuur gooien is zo gebeurd. Kom erop terug wanneer je het gesprek aangaat over het gedrag wat je graag anders ziet en neem het deuren gooien erin mee.

Wil je de regie houden. Benoem dan als je ziet dat ze weglopen: “Ik zie dat je wegloopt. Ik geef je nu even de ruimte om tot rust te komen.” Daar achteraan kun je eventueel zeggen: “Ik kom over een kwartier even kijken hoe het met je gaat.”

Excuses

Boos zijn hoort erbij. Het is een emotie die ons in stressvolle situaties een boost adrenaline geeft. Wat we hard nodig hebben als we worden ‘aangevallen’ (vroeger in het stenen tijdperk ?). Daarna is het belangrijk om te vragen of je kind zijn excuses wil aanbieden. En andersom geldt dit hetzelfde. Want soms is het ook nodig dat jij als ouder ‘sorry’ zegt. Je kunt niet altijd perfect opvoeden en het laten zien dat jij ook fouten maakt en je excuses hiervoor aanbiedt. Dat maakt jou een perfect voorbeeld.

Luistert je kind nou echt nooit?!

Luisteren ze ook niet wanneer je zegt: “Wil je vanavond paprikachips eten tijdens het avondeten?” Dan zou ik als ik jou was even samen met je zoon langs de huisarts voor een gehoortest.

Mother and daughter stockphoto from Shutterstock / yuganov konstantin

Anita Schokker

Blogger at Mama in de val
Ik mag mijzelf mama noemen van drie ongelooflijk leuke kindertjes. Op het moment van schrijven zijn ze 7,4 en 1 jaar. Over een jaar zal dat weer anders zijn :-)

Ik ben sinds 2017 gaan schrijven. Over vele belevenissen rondom mijn leven als mama met epilepsie. Op een inspirerende, gekke, eerlijke en flap-uitige manier.
Een jaar later mag ik ook bloggen voor Mamaliefde. Ben ik dan nu een 'freelance blogger'? Tja, het maakt mij eigenlijk niet uit welk naampje ik draag. Als ik maar mag schrijven.
Lieve groet,
Anita
anita.schokker@gmail.com'