Tijdens mijn vakantie in Krakau (zomer 2005) heb ik een aantal reisjes gemaakt buiten de stad. Met trein of bus kom je een heel eind. Ook zijn er veel georganiseerde tochten. Maar je kan natuurlijk ook op eigen gelegenheid met de auto ernaartoe. In deze blog vertel ik meer over de stad Katowice. Op dit moment (december 2018) is de stad veel in het nieuws vanwege de klimaattop. Als je dat een beetje hebt gevolgd, dan weet je ook dat dit een beetje dubbel is, omdat deze regio (Opper-Silezië) nog niet zo lang geleden gold als het smerigste industriegebied van Europa. Maar niets is meer zoals vroeger. Veel mijnen moesten sluiten en in plaats van steenkool, wordt er nu cultuur geproduceerd in de mijnen. De stad is hip, een chique, moderne metropool. Maar naast allerlei nieuwe en moderne projecten, is ook het historische centrum opgeknapt en de straten zijn tot voetgangerszone omgevormd. Op terreinen waar eerst niets was, of fabrieken, zijn nu fijne parken en groene zones, waar je kunt picknicken en wandelen en fietsen. Kortom genoeg redenen om hier eens naar toe te gaan.

Lees ook: Stedentrip Krakau; Bezienswaardigheden, tips uitjes en activiteiten. Wat te doen tijdens vakantie in Polen
Lees ook: Auschwitz en Birkenau bezoeken in Polen & Tips voor reis naar Oswiecim en tickets
Lees ook: Tatragebergte & Zakopane; Bezienswaardigheden en tips rondreis
Lees ook: Zoutmijnen Wieliczka en Bochnia (Polen)

Oude binnenstad

Ten oosten van het station, waar je aankomt als je vanuit Krakow met de trein komt, ligt de 19de-eeuwse binnenstad. Tegenwoordig ook wel dé uitgaansbuurt van de stad. Katowice is een studentenstad, dat verhoogt de sfeer, vind ik tenminste. Eén van de belangrijkste straten is de Ulica Mariacki, die naar de lichtgrijze Mariakerk leidt. De hoge, neogotische toren is al van ver zichtbaar. De kerk is gebouwd in 1870. Binnen zie je mooie schilderijen, beelden en glas-in-loodramen.

Marktplein (Rynek)

Het marktplein (Rynek) was vroeger een druk verkeersplein, maar nu is het grote plein ingericht met bomen en banken, glazen paviljoens en terrassen. Rondom het plein staan een aantal bijzondere gebouwen zoals het raadhuis, met glazen façade. Daartegenover het moderne handelshuis Zenit en het toeristenbureau. Tussen de moderne gebouwen liggen oude paleizen zoals het Silezisch Theater uit 1909 en het vroegere Grand Hotel met een rood versierde façade en koepels. De dependance van het Silezisch Museum houdt hier wisselende fototentoonstellingen.

Aleja Korfantego

Vanaf het plein begint er een brede straat, naar een aanvoerder van de Silezische Opstand genoemd; Aleja Korfantego. De laan ontstond in de jaren ’70. Op nr. 6 vind je Galerie BWA met hedendaagse kunst. Het gaat om allerlei beeldende kunst van Poolse en buitenlandse kunstenaars, bekend en minder bekend. Een belangrijk onderdeel van de activiteiten van de galerie zijn ontmoetingen met kunstenaars, filmvertoningen, uitvoeringen, discussies, lezingen workshops etc. Het is één van de grootste galerieën van het land.  Aan de overkant staat een monument voor de Silezische opstandelingen met drie enorme gevleugelde vormen aan de Duits-Poolse gevechten tussen 1919 en 1921.

Cultuurwijk

Bij de Rondo Sztuki (de Kunstrotonde) begint de Cultuurwijk. Aan de overkant van de Rondo zie je de vliegende schotel Spodek. In dit futuristische, ufoachtige gebouw worden er grote concerten en sportevenementen georganiseerd. Vooral tijdens het internationale Rawa Bluesfestival barst de hal uit haar voegen. Spodek is verbonden aan het congrescentrum MCK, een plat gebouw met begaanbaar, met gras begroeid dak. Er kunnen hier zo’n 25.000 personen samen feesten.

Concerthal NOSPR

Een loopbrug leidt naar het NOSPR, een monumentaal gebouw, dat er heel modern uitziet, maar is toch heel traditioneel. De bakstenen façade, met de herhaalde, knalrood omlijste vensters verwijst naar de familoki, de traditionele arbeiderswoningen uit deze regio. Het met veel hout beklede interieur doet denken aan een strijkinstrument, waarbij de toeschouwers rond het toneel zitten. De akoestiek is één van de beste van Europa. Rond de concerthal zijn wandelpaden en waterpartijen aangelegd. Ook is er een heggenlabyrint dat een plattegrond op schaal is van Katowice in de periode tussen de oorlogen.

Silezisch Museum

Het Silezisch Museum vind je op de plek waar ooit een kolenmijn was. Tot 1999 werd hier steenkool naar boven gehaald. De 45m hoge stalen toren behoorde aan deze mijn. Tegenwoordig kun je vanaf een uitkijkplatform over de hele stad uitkijken. Op de grasvelden staan kubusvormige gebouwtjes, bedekt met glas, waarin ijsbloemen gegraveerd zijn. Het contrast met het verleden is hiermee wel duidelijk; staal (zwaar) en de glazen ijsbloemen (elegant, licht). Het museum is zó groot dat je hier rustig een hele dag kunt zijn.

Je gaat diep onder de grond, maar vrees niet, het is geen griezelige, donkere mijngang. Het zijn lichte ruimtes. Een deel van het museum is gewijd aan kunst van de middeleeuwen tot aan de moderne tijd. Er is een afdeling “1800 tot 1945” over Poolse landschappen en mythen. De afdeling kunst na 1945 is geïnspireerd door oorlogservaringen. Tot slot is er nog een afdeling met gotische religieuze kunst uit voormalig Silezische kerken.

Een ander deel gaat over de geschiedenis van de industrialisatie. Een tijdreis begint met een groep mijnwerkers die naar de groeve trekken. Er is een afdeling met historische interieurs, waar je naar binnen kunt en waar multimediapresentaties met voice-overs het tijdperk laten herleven. Puur historisch gezien, is er wel het één en ander mis, maar het is wel leuk gedaan en interessant om te zien.
Ook is er een expositie over de ontwikkeling van het theater in Europa. Je ziet de ontwikkeling in kostuums, decors van oudheid tot nu.

Stedelijk Historisch Museum

Aan de andere kant van het spoor vind je het Stedelijk Historisch Museum in een statig huis uit 1909. Verspreid over drie verdiepingen zie je de ontwikkeling van Katowice van een middeleeuws dorp tot industriecentrum. Je kunt ook zie hoe de welvarende inwoners van de stad vroeger leefden. Je ziet bijvoorbeeld kamers in Biedermaier-stijl.

Christuskathedraal

Verderop in de wijk vind je één van de grootste religieuze bouwwerken van Polen; de Christuskathedraal die in 1955 werd voltooid. Wat best vreemd is, want dat was midden in de socialistische periode. Geloof was min of meer verboden in die periode. Het is een classicistisch gebouw in zandsteen. Het hoofdaltaar is bekroond met de beschermheilige van de mijnwerkers (toepasselijk in steenkool gemetseld). De sacramentskapel is een bezoekje waard. Daar zie je een mozaïek van 1 miljoen goudkleurige steentjes. Dit was een cadeau van kardinaal Ratzinger, de vorige (Duitse) paus. Er is ook een grafkapel van de bisschoppen van Katowice met een moderne muurschildering met het Nieuwe Jeruzalem.

Bij de kathedraal vind je ook het Aartsbisschoppelijk Museum. Hier zijn sacrale schatten uit vier eeuwen te vinden, en vele schilderijen en beeldhouwwerken uit Silezische kerken.

Silezisch Attractiepark

Het Silezisch attractiepark is een pretpark gelegen in het Silezisch Cultuur- en Recreatiepark in de stad Chorzów, ten noorden van Katowice. Het pretpark heeft een oppervlakte van 26 ha. Sinds 2016 heet het park Legendia Silezisch attractiepark. Het ligt in een bosrijke omgeving met vijvers, beken, allerlei soorten bomen en natuur. Er leven allerlei soorten dieren in dit gebied.

Er is een grote afwisseling aan toeristische attracties. Je bezoek aan het park kun je in de showroom van het Silesia Planetarium beginnen. Na een ruimtevlucht tussen de sterren en planeten kom je terug op aarde en maak je een wandeling door het park. Stap terug in de tijd in het etnografische park en de gebieden rond de tentoonstellingshal “Kapelusz”, waar de Silezische architectuur van 60 tot 160 jaar geleden je een echt beeld geeft van het leven in die periode. Als je voor het stadion staat, zie je de kabelbaan Elka. Geniet van het prachtige landschap tijdens de rit 15 meter boven de grond. In de buurt van het pretpark van Elka vind je het Silesia Rope Park, waar je jouw klimtalent kunt tonen.

Meer informatie vind je hier.

Katowice poland stockphoto from Shutterstock / ryszard

Astrid

Hoi, ik ben Astrid, bouwjaar 1983. Ik heb de lerarenopleiding geschiedenis en Mens & Maatschappij gedaan en lesgegeven op middelbare scholen in de vakken geschiedenis en aardrijkskunde. Mijn hobbies zijn lezen, reizen en alles wat met kunst en geschiedenis te maken heeft. Verder volg ik graag sport, zoals tennis, turnen en voetbal.
Ik schrijf voor Mamaliefde een wekelijkse reisblog over reizen en uitstapjes die ik zelf gemaakt heb, met de speciale nadruk op kunst en geschiedenis. Ook verzorg ik de taal van alle blogs die gepubliceerd worden.
Astrid