Het eerste uur na de geboorte wordt ook wel het ‘gouden uur’ genoemd. De eerste keer je kindje zien, pure emoties, maar misschien ook gehecht worden… En de longen van je kindje hebben nog nooit gefunctioneerd en opeens brult je kleine uit alle macht. Wat gebeurt er eigenlijk allemaal in dat eerste uur na de geboorte?

Hoofdje van baby geboren

Tijdens de persweeën denk je maar één ding: Dat. Kind. Moet. Eruit. Ik snapte opeens pas echt de term ‘verlos-kundige’. Want ja, je moet echt verlost worden, er is gewoon geen andere weg.  En dan toch nog opeens hoor je opeens: ‘Daar is het hoofdje!’. De meeste vrouwen zeggen dat dát het ergste moment van de bevalling is, omdat het hoofdje dan tussen twee weeën blijft ‘staan’. Het zakt niet meer terug in je bekken, maar het is ook nog niet ver genoeg om er al helemaal uit te komen.

De één ervaart dat echt anders dan de ander, dus laat je niet gek maken. Oké, het is niet fijn, maar ik vond dat gedeelte in ieder geval heel erg mee vallen. Het kan dus allebei. Een perswee verder worden de schouders geboren en dan glijdt de rest van je baby erachteraan. Klinkt een beetje gek, maar dat is exact hoe het voelt. Opeens is je buik leeg en klinkt er een schreeuw door de kamer. Je baby! Wat gebeurt er bij hem of haar?

De geboorte- of babyschreeuw; eerste keer ademen

In de baarmoeder krijgt de baby zuurstof via de navelstreng. Hij lift dus mee op het ademen van de mama. Je baby hoeft dus niet direct te ademen na de geboorte. Hij krijgt namelijk nog steeds zuurstof via de navelstreng, ook net na de geboorte. De meeste baby’s beginnen binnen 2 minuten uit zichzelf te huilen: de geboorte- of babyschreeuw. De longen vullen zich voor het eerst met lucht, de longblaasjes klappen open en hij ademt! Zo bijzonder, eerst waren de longen nog helemaal niet in functie, en opeens werken ze op volle kracht. In de baarmoeder waren de longen zelfs gevuld met vocht. In het geboortekanaal had je baby zo weinig ruimte, dat al dat vocht er toen uitgeperst is.

Als een baby niet huilt, wordt er weleens op zijn billen geslagen. Niet om hem pijn te doen, maar om hem te laten schrikken. Soms is een baby zo beduusd van de geboorte dat hij niet op het idee komt om te gaan ademen. Door hem op de billen te slaan, stimuleer je hem om zelf te ademen. Er zijn ook mensen die zeggen dat een baby na de geboorte eigenlijk helemaal niet hoeft te huilen. Zij laten de baby geboren worden in een bijna-donkere ruimte met zo min mogelijk geluid. De baby wordt dan direct zonder iets te zeggen bij de moeder op de linkerborst gelegd, zo horen ze direct de hartslag van de moeder weer. Het blijkt dat de baby dan wel gaat ademen, maar minder vaak gaat huilen. Deze methode staat beschreven in het boek ‘Geboren worden zonder pijn’. Helaas niet makkelijk meer te verkrijgen, maar hij is er wel bij de bibliotheek.

Zelfstandig bloedsomloop

Behalve voor de longen, verandert er ook veel aan de bloedsomloop van je baby. In de baarmoeder was er een bloedsomloop in samenwerking met de placenta, na de geboorte moet je baby het alleen doen. De navelstreng stopt, en daardoor verandert de bloedsomloop. Er gaat geen bloed meer heen en weer door de navelstreng. Door die verandering, klappen er twee ‘luiken’ dicht, die voor de geboorte altijd open stonden. Een luik tussen de longslagader en de aorta was altijd open, maar klapt na de geboorte dicht. Het hart heeft 2 verschillende boezems, die boezems zijn van elkaar gescheiden door een soort vlies. Voor de geboorte is dat vlies niet helemaal gesloten, na de geboorte wel.

Geboorte placenta

Binnen het uur moet de placenta geboren worden. De placenta heeft de baby al die tijd van zuurstof, bloed en bouwstoffen voorzien. Nu je baby zelf ademt en echt een individu is, is dat niet meer nodig. Het lichaam weet dat, de navelstreng klopt langzaam uit. Met de geboorte gaat het lichaam van de baby dus in enkele minuten van het systeem met de navelstreng over op het eigen systeem. Als de navelstreng uitgeklopt is, wordt deze doorgeknipt. Als er medische spoed is, moet dit soms al gebeuren als de navelstreng eigenlijk nog niet helemaal uitgeklopt is. Dat kan ook, maar het is fijner als de baby een paar minuten de tijd heeft om om te schakelen van systeem.

Borstvoeding

Als je borstvoeding wilt geven, is het fijn als de baby binnen een uur aan de borst drinkt. Het bijzondere is, dat je je baby daar niet bij hoeft te helpen. Je legt hem bloot op je borst, en binnen het uur zul je zien dat hij op zoek gaat. Dat hoofdje gaat op en neer en opeens heeft hij de tepel gevonden. Dat komt omdat er rond de tepel een geur afgescheiden wordt, die lijkt op die van het vruchtwater. Daar merk je zelf gelukkig niets van, maar je baby ruikt het en gaat er automatisch naar op zoek. Wil je flesvoeding geven? Dan kun je een newborn-speentje kopen en je baby wel naar de tepel op zoek laten gaan. Zodra hij de tepel heeft gevonden, geef je hem het speentje. Zo is hij wel geslaagd in zijn allereerste zoektocht, en is hij vlakbij die vertrouwde geur.

Hechting met baby

Ja, zodra je baby is geboren ben je een kraamvrouw. In het eerste uur met je baby is het heel erg belangrijk dat je hem of haar lekker op je borst laat liggen. Vertrouwd en veilig voor je baby, maar ook belangrijk voor jouw hechtingsproces. Sommige moeders zijn direct helemaal verliefd, maar het is echt heel normaal als je nog helemaal niet zo veel liefde voelt. Zeker als je een heftige bevalling hebt gehad. Je hoeft je daar dan ook nooit voor te schamen. Heel veel moeders hebben dat, maar er wordt bijna nooit over gepraat. Juist dan is het samen liggen belangrijk. Die band komt echt vanzelf, zo lang je het maar de tijd geeft en bewust naar je kindje kijkt.

Het huid-op-huidcontact heeft veel voordelen:

  • Beter hechtingsproces;
  • Je baby blijft lekker warm door jouw lichaam;
  • De stofwisseling verandert compleet omdat je baby verandert van systeem, door huid-op-huidcontact stabiliseert de stofwisseling en het suikergehalte veel sneller;
  • De kans op een geslaagde borstvoeding neemt toe.

Controle kraamvrouw

Ondertussen word je gecontroleerd door de verloskundige of gyneacoloog. Zij houden in de gaten of de nageboorte wel op gang komt, je moet misschien gehecht worden, ze maken je vast een beetje schoon. En dan laten ze je met rust, als dat medisch gezien kan. Gewoon samen zijn. Kijken naar die vingertjes, de nageltjes. Kijken naar de prachtige blauwe kijkers en voorzichtig een zachte doek over dat lijfje leggen. Je zult zien dat je baby actieve perioden heeft en perioden waarin hij juist tot rust komt. Maar iedere baby is anders: mijn dochter krijste drie kwartier achter elkaar en kwam daarna helemaal tot rust.

Naweeën

Na de bevalling kun je nog wel last hebben van (flinke) naweeën. Je baarmoeder krimpt na de bevalling aanzienlijk, hij moet van die enorme voetbal weer naar dat kleine peertje, en dat gebeurt in enkele dagen. Flinke naweeën kunnen erg pijnlijk zijn, maar het is wel goed dat ze op gang komen. Je andere organen krijgen weer meer ruimte moet je maar denken…

Douchen

Na een uur mag je gaan douchen. Dat vond ik een verademing. Gek genoeg vond ik het ook erg fijn om even niet bij mijn baby te zijn. Ik vond de bevalling en die eerste momenten samen zo intens, dat ik dat ‘even niet bij haar zijn’ echt nodig had om tot mezelf te komen. Na 10 minuten douchen wilde ik ook heel graag weer terug, maar even beseffen dat ik überhaupt nog leefde en dat ik, Martine, broekkie van 24 jaar, dat meisje in de spiegel met al haar haren in de klit, op de een of andere manier echt moeder was. Na het douchen voelde ik me echt weer mezelf: gewoon Martine én mama.

Ik ben in het ziekenhuis bevallen en na een bevalling kun je nog erg duizelig zijn. Daarom mag je niet meteen alleen douchen, een verpleegkundige hielp mij. Er was een grote spiegel in de douche en ik vond het zó raar om mijn ‘platte’ buik te zien. De verpleegkundige lachtte, ze zei dat elke vrouw zich daarover verbaast.

Papa worden

En dan ben je ‘opeens’ papa! Hoe gaaf is dat? Als de vader zich een beetje heeft voorbereid op de geboorte, helpt dat in het eerste uur na de geboorte. Want dat ‘vieze’, schreeuwende wormpje met een nog opgezwollen gezichtje door het nauwe geboortekanaal kan best even schrikken zijn als de papa zich niet zo goed heeft voorbereid. Ook voor hem is het belangrijk om in dat eerste uur stil te zijn, te kijken, een vingertje te voelen en te lachen naar de mama. De papa kan gerust ook op het bed komen liggen, dat kan heel goed helpen om samen een gezinnetje te ‘voelen’.

Als de mama gaat douchen, kan de vader de baby bloot (of met luier) op de borst nemen. Je zult zien hoe rustig de baby wordt, ook van papa’s hartslag. Als je als vader regelmatig hetzelfde liedje zingt in de laatste weken van de zwangerschap, en je zingt dat dan weer, wordt de baby er ook rustig van. Sowieso wordt hij rustig van je stemgeluid, want dat herkent hij. Natuurlijk verstaat hij je nog niet, maar praat toch tegen hem. Het zal hem kalmeren en het is ook goed voor de hechting.

Als het eerste uur na geboorte niet gaat zoals je wilt

Het kan zijn dat het eerste uur met je baby helemaal niet gaat zoals je gewild had. Er moest medisch van alles gedaan worden of je was zo ondersteboven van de bevalling dat de tijd erna als een waas aan je voorbij is gegaan. Dat kan best moeilijk zijn om te verwerken. Het komt helaas vaak voor, praat er dan ook over met je kraamverzorgster of je verloskundige.

Het kan zijn dat je het gevoel hebt de start te hebben gemist. Je kunt er dan voor kiezen om een nieuwe start te maken. Doe het gewoon nog een keer. Ga liggen of zitten zoals je bevallen bent, en laat de kraamverzorgster de baby opnieuw bloot aangeven. Natuurlijk is het niet echt-echt, maar dat hoeft ook niet. Pak je baby aan, leg hem bloot op je borst. Laat hem en kijk: geniet en pak dat gouden uurtje als nog. Al is je baby al 6 weken, wat maakt het uit. Het kan veel wonden helen en nare herinneringen verdringen.

Newborn mama stockphoto from Shutterstock / Gorodenkoff

Martine Pieters-de Wit

Op koningsdag 2018 was het zo ver, ons prinsesje Hadewych Elizabet Alicia is geboren! En ik merkte al snel: wat is het belangrijk om foto's te maken, Hadewych groeit als kool!

Bij een eerste kindje horen duizend en één nieuwe vragen en nieuwe keuzes. Gelukkig is mamaliefde.nl er met alle info, eerlijkheid en een lolletje. Ik vind het super leuk om via deze blog een stukje van mijn zoek- en vindtocht in babywereld met jullie te delen!
Martine Pieters-de Wit

Latest posts by Martine Pieters-de Wit (see all)