Een ongeluk zit in een klein hoekje. Zeker bij kinderen. Je aandacht verslapt maar heel even en BOEM! Je kind valt van de bank, heeft zijn vingers tussen de deur gekregen of een tand door de lip. Met kinderen in huis maak je heel wat mee. Zo lang het bij butsen, builen en een schaafwondje blijft is het nog te doen. Maar wat moet je doen als het ernstiger is?

Lees ook: Reisapotheek voor baby’s en kinderen; Wat neem je mee op vakantie / reis zoals medicijnen? 
Lees ook: Inhoud EHBO pakket vakantie; welke set neem je mee op reis? 

EHBO in de praktijk

Laatst was onze dochter gevallen op de stoeptegels buiten, resultaat haar eerste echte schaafwond. Stiekem wel een beetje trots. Nadat ik haar weer had laten opstaan en een dikke knuffel gegeven heb ik geprobeerd haar af te leiden en verder te laten spelen. Op een gegeven moment kwam er toch wel een mooie rode vlek op de knie van haar maillot. Oeps. We zijn geen fan van pleisters, aan de lucht drogen is beter. Van vroeger weet ik echter nog dat het extra pijn doet als de korst vast groeit aan de stof. Ze mocht dus een mooie pleister uitzoeken ;-)

Een week later was het echter mijn beurt, na een lange (saaie) vergadering, was het erg laat geworden en moest ik nog een 100 km naar huis rijden. Zat stiekem een beetje te balen en dus niet op te letten; en boem, daar lag ik languit op de weg. Na een vermanend opstaan en verdergaan, en de omstanders er van verzekerd dat er niets aan de hand was. Terwijl mijn knie steken gaf van de pijn ben ik lachend de auto in gestapt. Dat deed echt wel even pijn, dan ben ik weer blij met cruise control. Zo kon ik de knie ontlasten. Maar, poeh, dat is niet niets. De volgende keer misschien toch maar iets minder hard tegen dreumes zijn.

Maar wat doe je er aan? Natuurlijk is de eerste en allerbeste oplossing; een dikke knuffel en een kusje er op! En dan?

Goed voorbereid op pad

Het gekke van het ouderschap vind ik altijd dat het een heel belangrijke taak is in je leven, maar je hoeft er geen studie voor te doen. Als moeder ben je kok, manager, huishoudster, opvoedster en verpleegkundige in één. Ergens is het fijn om toch wat aan voorbereiding te kunnen doen vind ik. Eén van de dingen die je kunt doen is het volgen van een EHBO-cursus voor kinderen. Er kunnen de meest gekke dingen gebeuren. Dan is het toch fijn als je zelf weet of je à la minute 112 moet bellen of dat een pleister genoeg is.

Eerste Hulp regels

  1. Let op gevaar zowel voor jezelf als voor het kind of de volwassene. Zorg ervoor dat er niet meer ongelukken gebeuren. Trek bij bloederige karweitjes wegwerphandschoenen aan om jezelf tegen infecties te beschermen.Let ook op gevaar voor de omstanders en het slachtoffer.
  2. Ga na wat er is gebeurd en wat het kind of de volwassene mankeert vraag aan het slachtoffer of de omstanders wat er is gebeurd. Vraag het slachtoffer waar het pijn heeft of wijs het aan. Vraag het slachtoffer het getroffen lichaamsdeel te bewegen.
  3. Stel het kind of de volwassene gerust en zorg voor beschutting. Blijf zelf rustig, ook als de verwonding ernstig lijkt. Probeer het slachtoffer te kalmeren, dan kun je ook makkelijker het slachtoffer behandelen. Zorg altijd voor beschutting van het slachtoffer. (Bescherming tegen regen, koude en zon)
  4. Zorg voor deskundige hulp. Laat iemand zo snel mogelijk een arts of ambulance bellen. Laat doorgeven wat er is gebeurd, hoeveel slachtoffers er zijn, wat ze mankeren en waar de hulpverleners naar toe moeten.Als je mobiel belt vraag dan naar de hulpverleningsdienst in de plaats waar je bent. Bedenk in ieder geval welke grote plaats in de buurt ligt.(Vooral bij kampen is dit belangrijk). Van belang is te noemen;
    de naam van de melder
    de provincie en plaats en straat waar de hulp moet komen
    wat er is gebeurd
    het aantal slachtoffers (let op: als het slachtoffer een kind is geef dan ook de leeftijd door)
    Wat het slachtoffer mankeert
  5. Help het slachtoffer op de plaatswaar het ligt of zit. Til een gevallen kind nooit op, maar laat hem zelf aangeven wanneer hij op wil staan. Verplaats een slachtoffer alleen als dit met het oog op zijn veiligheid noodzakelijk is (b.v. bij brand).Gebruik bij het verplaatsen de noodvervoersgreep van rautel of het ondersteunend verplaatsen.

Beademen en reanimeren

Om maar meteen met de deur in huis te vallen. Er is een verschil tussen beademen van een kind en van een volwassene. Natuurlijk zijn er ook overeenkomsten. Je moet controleren of de luchtweg vrij is, dus als het slachtoffer iets in zijn mond heeft moet je dat er uit scheppen. En nadat je het slachtoffer en jezelf in de juiste positie geplaatst hebt moet je je eigen lucht in het slachtoffer blazen. Bij een volwassene doe je dat over de mond en doe je de neus dicht. Maar bij kleine kinderen zet je je mond over zowel het neusje als het mondje. Ook moet je bij kinderen minder hard blazen en korter blazen.

Als je gaat reanimeren moet dat bij volwassene met twee handen. Bij kleine kinderen moet dat met twee vingers en bij wat grotere kinderen met één hand. Ook reanimeer je bij kinderen wat sneller dan bij volwassene. Allemaal dingen die je dus beter een keer geoefend kunt hebben.

Verslikking

Bij kinderen komt verslikking natuurlijk een stuk vaker voor dan bij volwassene. Denk maar eens aan dat stukje appel die je dreumes in zijn mondje deed en net op de verkeerde manier achterin zijn keeltje terechtkwam. Als dat bij een klein kind gebeurt moet je het kind over je arm leggen met het hoofdje naar beneden. Vervolgens sla je met je handpalm tussen zijn schouderbladen omhoog. Dan leg je het kind op de rug en duw je met twee vingers op zijn borstkasje. Is het kind wat groter dan kun je eerst proberen tussen zijn schouderbladen omhoog te slaan. Lukt dan niet dan moet je achter het kind gaan staan, je beide handen op de buik op de luier/onderbroekrand, en dan naar binnen en naar boven duwen.

Vergiftiging

Ik heb zelf een soort (verkorte versie van een) EHBO-cursus voor kinderen gedaan. Toen we het kregen over vergiftiging was de docent vrij duidelijk: bij vergiftiging moet je gewoon meteen 112 bellen. Lekker makkelijk. Vroeger moest je onthouden wat voor soort stof het was en of je juist wel of juist geen water moest laten drinken. Maar dat weten ze bij 112 waarschijnlijk beter, dus die kunnen je dat haarfijn uitleggen.

Wondjes

Ach je kindje is gevallen en heeft een wond. Het eerste wat het huilend zegt is waarschijnlijk: ik wil een pleister! Eigenlijk is het voor veel wonden beter om geen pleister te doen maar het aan de lucht te laten drogen. Maar ja, een psychische werking is ook een werking dus dan toch maar een pleister. Is de wond ernstiger dan alleen een schaafwondje dan kan er beter een gaasje met een verbandje om. Is de wond vies dan doe je er goed aan om het eerst even goed schoon te spoelen onder de stromende kraan. Stopt het bloeden niet, dan moet je in elk geval even een dokter bellen en je kunt een drukverbandje aanleggen.

Heeft een kindje bloed in zijn mondje dan kun je het kindje wat suikerwater geven. Dat stelpt en kalmeert het kindje. Een wondje in de mond ziet er vaak ernstiger uit dan dat het is, omdat het bloed vermengd wordt met speeksel lijkt het meer dan dat het is.

Nog een tip: gebruik je een theedoek om het bloed op te vangen, gebruik dan geen witte. Een kind schrikt vaak zelf van de kleur van bloed en kan daardoor nog meer overstuur raken.

Brandwonden

Brandenwonden komen bij kinderen nog wel geregeld voor helaas. Het kan iedereen overkomen. Kinderen zijn onderzoekend aangelegd. Je bent druk bezig en ineens pakt je kindje de pan van het vuur waarvan je niet wist dat hij erbij kon. Bij brandwonden is het altijd, eerst koelen! Het beste kun je je kindje onder de lauwe douche zetten. Voor 2018 was het advies om de kleren aan te houden als je het kind onder de douche zette, de luier moest wel uit. Maar er zijn nieuwe inzichten, en het nieuwe advies is dus: zet je kind onder de douche en verwijder zo snel mogelijk de kleren, luier en sierranden. Als het kind onder de vijf is doe je er verstandig aan om altijd even een arts te bellen. En eigenlijk kan het geen kwaad als je sowieso een arts even belt voor advies als het echt ernstig is.

Hoofd- of nekletsel

Ook dit is een veel voorkomend iets bij vooral jonge kinderen. Ze willen lekker spelen, klimmen en klauteren. Maar ze missen nog een stukje motoriek om dat goed ten uitvoer te brengen. Zo kan het gebeuren dat je kind van de trap van een glijbaan valt en met zijn hoofd op de stenen belandt.

Als je kind op zijn hoofd of nek is gevallen is je reflex waarschijnlijk om naar je kind toe te rennen en het op te pakken. Toch kun je dat beter niet doen. Laat je kind liggen en kijk of het zelf gaat zitten en staan. Doet het dan niet, ga dan je kind ook niet optillen maar laat het liggen, stel het kind gerust, en bel een dokter. Ook als je kind bewusteloos is, suf is, verward is, hoofdpijn heeft en/of overgeeft moet je ook even een dokter bellen.

Kinder EHBO Cursus

Maar ja, moet je dan speciaal een EHBO-cursus voor kinderen doen? Of is een normale cursus ook goed? Nou ja, een normale EHBO-cursus is natuurlijk beter dan helemaal geen weet hebben van EHBO. Maar bij kinderen zijn soms andere dingen van belang dan bij volwassenen. Hun lijfje is natuurlijk kleiner maar met kinderen heb je bijvoorbeeld ook te maken met hoe het kind reageert op de situatie. De bovenstaande dingen zijn handig om te weten. Maar dat is natuurlijk lang niet alles. Een EHBO-cursus EHBO voor kinderen is daarom fijn. Je krijgt uitleg, je kunt oefenen, je kunt vragen stellen en je krijgt een boekje mee naar huis die je thuis nog eens rustig door kan lezen. Natuurlijk hoop je dat je zonder al te veel kleerscheuren door de kindertijd heen gaat. Maar als dat niet het geval is dan is het toch fijn om te weten wat je moet doen. Andere relevante cursussen, ook speciaal voor gastouders bijvoorbeeld, vind je op de home page.

Online cursus

Tegenwoordig is er de mogelijkheid om online een EHBO cursus te volgen. Handig voor de basisbeginselen. Helaas niet meer voor niets zoals een paar jaar geleden. Maar toch de moeite waard. Tip: let er wel op of ze aangesloten zijn bij het oranje kruis, dan heb je gelijk een geldig certificaat na een praktijkavond.

De EHBO app van het rode kruis kan ik ook zeker aanbevelen. Niet alleen geven zij instructies voor de eerste hulp verlening. Via deze app vind je ook de snelste route naar het dichtstbijzijnde ziekenhuis en kan je gelijk 112 bellen.

Ervaringen kinder EHBO cursus

Vanaf je zestiende mag je de ‘volwassen’ ehbo cursus volgen. Aangezien mijn examenjaar nog niet druk genoeg was, had ik me hiervoor aangemeld. Handig voor de scouting. Dan zit je samen met twee van je docenten in de groep die zich afvragen waarom je niet aan het leren bent… Maar goed, na het behalen van mijn diploma kwam ik in een situatie waarin ik het kon toepassen. Op weg naar school fietste ik langs iemand die van de fiets gevallen was en niet meer kon bewegen. Er waren wel een paar omstanders die aan elkaar vroegen of iemand ehbo had. Ik stap af en geef aan dat ik dit heb. Vervolgens wordt ik weggewuifd, ja ik was pas 16. Maar toch? Aangezien je tijdens de cursus ook leert dat teveel mensen om het ongeval heen ook niet helpt ben ik een stukje doorgefietst en het van een afstandje bekeken. De ambulance werd gebeld en het slachtoffer kwam weer overeind. Toen besloot ik toch maar naar school te fietsen. Na dit voorval heb ik er ook niets meer mee gedaan en mijn certificaat laten verlopen. Vorig jaar heb ik wel ehbo voor kinderen gehaald.

First aid stockphoto from Shutterstock / dmitri ma

Geke Douw

Ik ben Geke, getrouwd met mijn jeugdliefde en mama van twee heerlijk ondernemende jongens (2012 en 2014) en een schattig maar minstens zo ondernemend meisje (2018).
Ik ben bijles docent exacte vakken en blogger. Neem gerust een kijken op www.nietvolgensboekje.nl !
Geke Douw