Een Samengesteld Gezin vormen: eerst langs de Stiefplan Coach!

We kennen ze allemaal wel: samengestelde gezinnen, waarbij beide partners kinderen hebben uit hun vorige relatie. Dat betekent een groter huis, bouwen / verbouwen, een grote hypotheek en verhuizingen. Naarmate de tijd verstrijkt kleuren roze wolken vaker grijs. Het kan hevig onweren in het Samengesteld Gezin.

Kinderen hebben invloed op je relatie

Men had niet voorzien dat kinderen zoveel invloed hadden, dat de kinderen van je partner niet met jouw kinderen overweg konden. Dat zij een heel andere geschiedenis hebben dan die van jou, anders zijn opgevoed. Met strakkere of juist veel lossere regels. Met een ander normbesef, met speciale wensen rondom eten, gaan anders om met geld, noem maar op. En dan zijn er nog kinderen met gedragsmoeilijkheden, wel of niet veroorzaakt door de scheiding. En kinderen met een aandoening. Een aandoening die soms grote invloed heeft op de sfeer in huis. Kortom: hadden we nu wel dat dure, grote huis moeten kopen? Hadden we die hypotheek wel op onze gezamenlijke schouders moeten nemen? Hadden we misschien beter kunnen LAT-ten?

Coaching vooraf

Het was waarschijnlijk beter geweest om vooraf een Stiefplan Coach te raadplegen. Bijna standaard worden dezelfde fouten gemaakt in Samengestelde Gezinnen (stiefgezinnen). Maar verliefdheid zorgt voor blinde vlekken en voor zonnige verwachtingen. Dat is mooi maar ook risicovol.

Volgens de schattingen eindigt 60 tot 70% van de Samengestelde Gezinnen in een mislukking (“normaal” scheidingspercentage rond 40%). Coaching zou verwachtingen temperen, gelukzalige verliefdheden in de kiem smoren, maar de ellende van wéér een mislukte relatie is erger. Vaak zijn er verhuizingen, soms naar een ander deel van het land, waardoor de ene partner of diens kinderen benadeeld worden vanwege reisafstanden. Uit praktisch oogpunt dienen dan wijzigingen in de bestaande omgangsregeling te worden aangebracht waardoor de ouder en kind elkaar minder zien. De invulling van het ouderschap verandert.

De omgeving

Maar ook vriendschappen, familie en de baan van de verhuizende partner veranderen nogal eens. En als je dan een Limburger bent en nu met je Samengesteld Gezin in Noord-Holland woont, en dit toch wat minder blijkt te functioneren dan verwacht, ben je als verhuisde partner eigenlijk alles kwijt. Juist wanneer je mensen nodig hebt waar je op kunt terugvallen, zijn die er niet meer (tenminste, niet om de hoek). En soms krijgt men ook niet het begrip waarop men hoopte: “dat had je toch vooraf kunnen bedenken?”

De meeste stiefouders maken het wel mee dat het kind van de partner je niet ziet zitten, of niet wil luisteren, of je het gevoel geeft dat je er niet bij hoort. Zeker pubers kunnen het geduld van stiefouders flink op de proef stellen. Loyaliteit naar de natuurlijke afwezige ouder kan daarin een rol spelen, maar dat hoeft niet zo te zijn. De puber weet vaak precies op welke knoppen hij/zij moet drukken.

Wat betekent het voor de kinderen?

Ook de volwassenen beseffen onvoldoende hoe het voor de kinderen is, om plotseling geconfronteerd te worden met een andere volwassene die zich gaat bemoeien met jouw kinderleven. Om nog maar niet te spreken van specifieke (on)hebbelijkheden van de stiefouder, regels waaraan de kinderen plotseling moeten gehoorzamen en kinderen van de stiefouder die ze minstens moeten dulden en waarmee ze soms totaal niet overweg kunnen.
Een stiefouder wil misschien “bonus-ouder” genoemd worden, terwijl een kind je mogelijk niet als “bonus” ervaart…..

Of telkens een halve volksverhuizing om van papa naar mama te gaan, en omgekeerd. Vriendjes en vriendinnetjes, sportclubs, hobbyclubs minder te kunnen bezoeken omdat ze dit weekend naar papa moeten. Huiswerk dat nog bij papa ligt.

Toch een mooie bonus

Een stiefouder kan soms wel degelijk een bonus zijn. Sommige stiefouders helpen met huiswerk, plakken fietsbanden, zijn goed in het organiseren van feestjes of bakken van taarten. Anderen zijn sterk in communiceren met kinderen. Deze kinderen krijgen betere kansen in het opgroeien tot communicatieve volwassenen. Zij hebben geleerd om rekening te houden met andere mensen. Er zijn genoeg kinderen die gelukkig opgroeien in een Samengesteld Gezin. Zij ervaren hoe prettig het kan zijn om een volwassene in de buurt te hebben die niet direct met (over-)bezorgdheid reageert, maar die hen vertrouwt en stimuleert. Zo kunnen zij ervaringen opdoen waartoe ze misschien door de eigen ouder niet waren gestimuleerd.

Empathie

Een Samengesteld Gezin biedt prachtige kansen, maar het kan kinderen ook beschadigen. Stiefouders hebben meer begrip voor het eigen kind dan voor het kind van de partner. Men moet steeds nadenken over situaties die in kerngezinnen vanzelfsprekend zijn. Bij kinderfeestjes: Waar wordt het gevierd? Wie beslist over cadeaus?

Bij feestelijkheden (maar ook bij een overlijden van een dierbaar familielid) is het steeds weer belangrijk wie er vernoemd wordt op de kaart, wie er gefeliciteerd of gecondoleerd moet worden, wie op welke plaats mag zitten of staan. Dit zijn allemaal oplosbare situaties mits er met empathie wordt gehandeld. Een zoon wiens moeder jaren geleden overleed, gaat trouwen. Stiefmoeder kan nóg zo’n belangrijke rol hebben gespeeld in de opvoeding, zij mag niet automatisch de plek innemen van de moeder. Een gebrek aan empathie in dit soort zaken kan leiden tot gedonder.

Verwachtingen

Zeker wanneer de wolken nog roze gekleurd zijn, zijn de verwachtingen van een verliefd stel hoog gespannen. De consequenties van het vormen van een Samengesteld Gezin zijn groter dan vooraf te overzien waren.

Het grote huis voor het Samengestelde Gezin, die hoge hypotheek, die auto waar we allemaal in kunnen, die verhuizing naar een ander deel van het land…

Maar ook: kinderen die een specifieke aanpak vergen, gedoe met ex-partners, verschillende opvoedingsculturen, andere visies. Een goed begin is het halve werk. Donkere wolken en onweer kun je niet vermijden. Maar graag willen we ook heel veel zon.

Geschreven door: Nellie Timmermans. Gecertificeerd Stiefplan Coach bij praktijk Interpunctie te Veghel. Meer informatie vind je op Stief-Gezin.

Patchwork family stockphoto from Shutterstock / lassedesignen

Comment ( 1 )

  • Wauw wat een interessant artikel. Vrienden van ons zijn niet zo lang geleden gescheiden. Hun jonge kinderen hebben hier enorm moeite mee. Beide ouders inmiddels aan een nieuwe relatie. De vriendin van papa heeft ook 3 kinderen en dat botst enorm. Ik zal ze dit artikel eens doorsturen. Wie weet hebben ze er baat bij.

Enroll Your Words

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

To Top