Veel van ons hebben ongetwijfeld vroeger met educatief speelgoed gespeeld terwijl wij het niet door hadden. Denk aan Lego, Duplo of K’Nex. Maar wat dacht je van spelen met autootjes of barbies? In principe heeft elke soort speelgoed wel zijn eigen leerdoel. De term educatief speelgoed is op dit moment populairder dan ooit. Zal het komen door de hoge sociale druk die op de ouders ligt en onbewust wordt doorgegeven op hun kinderen? Hoe dan ook, educatief speelgoed kan ook gewoon heel leuk zijn!

Lees ook: Uitdagend STEM speelgoed ook voor hoogbegaafde kinderen om ze bezig te houden thuis

Wat is educatief speelgoed?

Educatief speelgoed is speelgoed wat naast het doel om een kind te vermaken ook een achterliggend leerdoel heeft. Deze leerdoelen kunnen heel erg uiteenlopen en afhankelijk van welke soort speelgoed het is kunnen andere vaardigheden door kinderen worden opgedaan.

In dit artikel zullen wij ingaan op hoe educatief speelgoed jouw kind kan helpen bij het ontwikkelen van belangrijke vaardigheden, welke soort vaardigheden en voor welke leeftijden er speelgoed is. Na het lezen zul jij voor jouw kind de beste keuze kunnen maken.

De impact van educatief speelgoed op een kind

Wij hebben ongetwijfeld wat geleerd van al dat Lego’en, soldaatje spelen en racen, maar leer je zoveel van speelgoed, of hebben wij het allemaal op school geleerd? Kortom, wat is nou precies de impact van educatief speelgoed op kinderen? De Amerikaanse professor Jeffrey Trawick-Smith heeft hier uitvoerig onderzoek naar gedaan. Tijdens dit onderzoek heeft hij gezocht naar causale verbanden tussen het speelgoed en de ontwikkeling van een kind. Hierbij is er getoetst op verschillende vaardigheden waaronder creativiteit, anticipatie, sociale interactie en ruimtelijk inzicht.

Uit het onderzoek is gebleken dat speelgoed wel degelijk een sterke invloed kan hebben op de ontwikkeling van kinderen. Wel is het zo dat het ene soort speelgoed een veel grotere impact heeft dan een ander soort speelgoed. Dit is ook sterk afhankelijk van factoren zoals cultuurverschillen en genen. Wat blijkt is dat tè ingewikkeld speelgoed de leercurve niet bevordert, maar juist vertraagt. Speelgoed dat simpel is, is hierdoor effectiever en kan als het ware als een opstapje naar uitdagender speelgoed gebruikt worden!

Welke competenties kunnen geleerd worden van leerzaam speelgoed?

Met in het achterhoofd dat spelen vrijwel gelijk staat aan leren, kan er ook worden gekeken welke competenties nu precies geleerd kunnen worden van leerzaam speelgoed. Het fijne aan leren terwijl een kind speelt, is omdat het een gevolg van is en geen verplichting. Het korte antwoord op deze vraag is dan eigenlijk ook:

“Welke competenties niet?!”

Wanneer kinderen samen spelen, is het natuurlijk vanzelfsprekend dat ze onder andere leren samenwerken en dat ze nu eenmaal niet altijd kunnen winnen. Hoe lastig dit gevoel is dat we allemaal wel kennen, komt dit wel op een speelse wijze binnen waardoor er toch een positieve associatie aan gekoppeld wordt. Hoe moeilijk dat ook te geloven is wanneer je kind met tranen en gebalde vuisten op je schoot zit.

Het is simpelweg zo dat herhaling vaak de beste leermeester is. Dit leidt namelijk tot beheersing van een competentie. Het beginnen aan een puzzel is spannend, vereist geduld en beheersing. Dit kan leiden tot nieuwe en grappige ervaringen. Om deze puzzel vervolgens op te kunnen lossen is de competentie vereist die al doende wordt aangeleerd en verbeterd.

Als ouders weten we allemaal dat wanneer je kind zo’n puzzel uiteindelijk eenmaal heeft opgelost, het jou deze maar als te graag laat zien. Wat kunnen ze trots zijn, wat natuurlijk eigenlijk niets anders is dan: Kijk hoe goed ik dit nu kan! Et voilà, dit is het resultaat van het op een speelse manier leren van competenties.

Vanaf welke leeftijd is educatief speelgoed geschikt?

Overkoepelend kun je uit dit artikel natuurlijk al opmerken dat er geen harde leeftijd zit aan het gebruik van educatief speelgoed. Wel is het belangrijk om de moeilijkheidsgraad van speelgoed af te stemmen op je kind. Te moeilijk of te makkelijk speelgoed is immers niet optimaal. Zelf kijken wij in eerste instantie naar het advies van de producent. Dit combineren wij vervolgens met de enige ervaring die wij inmiddels hebben, maar uiteindelijk is er een heel goede graadmeter om te kijken of je goed zit. Dat is natuurlijk niets anders dan het gedrag dat je kind er mee vertoont!

Waar koop je educatief speelgoed?

Educatief speelgoed is helemaal niet zo moeilijk te vinden als je zou denken, aangezien bijna elke soort speelgoed een educatieve waarde heeft. De wat meer sociale spellen die samen met vriendjes en vriendinnetjes gespeeld kunnen worden zijn meestal bij de wat meer gangbare winkels te koop zoals de Blokker of de wat grotere speelgoedwinkel.

Ben je wat meer op zoek naar écht uitdagend speelgoed dat je kind vaardigheden leert dat hij van het gemiddelde stukje speelgoed niet kan leren? Dan kun je bijvoorbeeld Robomaker of andere soort technische spellen overwegen. Deze soort spellen vergen wel een stuk meer kennis van je kind en kunnen vaak ook pas vanaf een jaar of 10 gespeeld worden.

Educatief speelgoed is altijd een toegevoegde waarde voor je kind, maar verlies vooral niet uit het oog dat het nog steeds `speelgoed` is wat voor kinderen erg belangrijk is. Het voornaamste doel van speelgoed is simpelweg plezier! Gooi je kind dus niet in het diepe met te ingewikkeld speelgoed en kijk naar het niveau waarop het op dit moment zit en pas het speelgoed daar op aan!