Toen mijn oudste zoontje geboren was ging alles net even anders dan dat wij hadden verwacht. Hij was te vroeg geboren en moest na de geboorte meteen naar de neonatologie. De bevalling kwam zo plotseling op gang en het ging allemaal zo snel dat ik er geestelijk nog niet helemaal bij was dat ik een baby had die verzorgd moest worden. Na een tijdje kwamen er verpleegkundigen naast mijn bed met een kolfapparaat in hun handen: of ik even wilde kolven. Dus ik aan het apparaat en er kwam wat uit gelukkig, maar ik was licht geschokt van de hoeveelheid. Terwijl ik me nog aan het afvragen was of het echt genoeg was stonden de verpleegkundigen te juichen bij de 5 ml die ik net had geproduceerd. Dat colostrum, dat moet wel bijzonder spul zijn als ze met 5 ml al zo blij waren!

Lees ook: Borstvoeding; moedermelk geven aan je baby. Alles van de eerste colostrum, tot aan aanmaak, problemen en lactatiekundige.
Lees ook: Lactatiekundige; Wat is het, wat doen ze en waar kunnen ze bij helpen?
Lees ook: Moedermelk sieraden; borstvoeding armband, ketting of ring als herinnering voor moeder

Het vloeibare goud

Colostrum wordt ook wel eens het vloeibare goud genoemd. Colostrum is de eerst melk die er uit je borsten komt direct na de geboorte van de baby. Het is bijzonder spul, het is wat gelig en ook een beetje plakkerig. De belangrijkste reden waarom colostrum wel eens het vloeibare goud wordt genoemd is omdat het stampvol zit met goede bouwstoffen en andere stoffen die je baby na de geboorte goed kan gebruiken.

Wanneer maak je colostrum aan?

De eerste dagen na de geboorte van je baby maak je colostrum aan. De eerste melk die je baby dus krijgt als je borstvoeding geeft is dus automatisch colostrum. Dat is heel goed want de maag van de baby is na de geboorte nog heel klein (ter grootte van een knikker) en de baby is dus snel vol. Colostrum is extra geconcentreerde melk. Dus ook met een paar ml colostrum krijgt de baby al wel voldoende binnen. In de loop van de eerste dagen groeit de maag van de baby vrij snel en zal ook de melk van de moeder langzaamaan wat minder geconcentreerd worden. Je zult merken dat na een tijdje de kleur van de melk ook wat verandert en wat witter wordt. Deze melk noem je rijpe melk.

Vitaminen en mineralen in colostrum

In colostrum zitten natuurlijk veel vitaminen en mineralen. Van een aantal hiervan zitten er vrij veel van in en dat heeft ook een functie. Neem bijvoorbeeld vitamine A. Een baby wordt geboren met een vrij lage hoeveelheid vitamine A. Colostrum bevat juist een hoge hoeveelheid vitamine A om het dit bij de baby aan te vullen. Vitamine A heeft de baby nodig om zijn zicht te verbeteren en werkt ter ondersteuning van het immuunsysteem en de huid.

De mineralen die ruim aanwezig zijn in colostrum zijn magnesium, koper en zink. Dit is onder andere ter bevordering voor het ontwikkelen van het immuunsysteem, het hartje, de botten en de hersenontwikkeling die natuurlijk heel snel gaat die eerste periode.

Levende cellen

Moedermelk en dus ook colostrum bevat levende cellen. De baby heeft maandenlang in de buik van de moeder gezeten en was daar beschermd door het immuunsysteem van de moeder. Eenmaal op de wereld wordt de baby blootgesteld aan mogelijke ziekteverwekkers. De meeste van de cellen in de moedermelk zijn witte bloedcellen van de moeder. Deze cellen helpen de baby te beschermen te infecties. Ze maken antistoffen die de gevaarlijke bacteriën en virussen onschadelijk kan maken.

Darmen van de baby

Een baby wordt geboren met eigenlijk nog een onrijp maagdarmkanaal. Moedermelk en dus ook colostrum is daar precies op aangepast. De hierboven genoemde witte bloedcellen gaan antistoffen produceren die voornamelijk effectief zijn tegen spijsverteringsproblemen. Maar colostrum bevat ook veel van een specifieke antistof die de baby beschermt tegen infecties. Die doet dat door in de darmen een beschermend laagje te vormen. Colostrum bevat ook groeifactoren die de slijmvorming in de darmen stimuleert en daarnaast bevat het prebiotica die de goede bacteriën in de darmen onderhoudt en laat ontwikkelen.

Geelzucht

Een baby wordt geboren met een heel grote hoeveelheid rode bloedcellen. Na de geboorte wordt een gedeelte hiervan afgebroken waardoor een de stof bilirubine vrijkomt. De lever heeft de taak om deze stof uit te scheiden, maar werkt de lever van de baby nog niet optimaal dan blijft de bilirubine in het lichaam van de baby. De baby krijgt dan last van geelzucht. Duurt deze geelzucht te lang dan kunnen er problemen ontstaan. Om deze reden kijken kraamverzorgenden of verpleegkundigen altijd goed naar een baby van een paar dagen oud of deze geel gaat zien. Colostrum bevat stoffen die laxerend werken zodat de bilirubine ook via de darmen het lichaam kan verlaten waardoor de baby dus een kleinere kans heeft op geelzucht.

Ondersteuning voor de groei

Natuurlijk draagt colostrum bij aan een goede groei en ontwikkeling van de baby. Het bevat een hoog eiwitgehalte en een relatief laag melksuikergehalte. Ook het vet in colostrum is anders van samenstelling dan het vet uit rijpe moedermelk. Colostrum smaakt ongeveer hetzelfde als vruchtwater. Dit is dus een vertrouwde smaak voor de baby en de kans is dus groter dat hij goed gaat drinken als hij eenmaal uit de buik is.

Overgang naar rijpe melk

De borstvoeding komt binnen de eerste dagen na de bevalling als het goed is op gang. De eerste dagen produceren je borsten colostrum. Na een paar dagen wordt dan overgangsmelk. Deze melk is al een stuk witter dan colostrum, maar het is nog wel heel romig. Na twee weken gaan je borsten rijpe melk produceren. Tegen die tijd is je baby meestal toe aan wat grotere hoeveelheden melk en kan het lekker een tijdje bij je drinken.

Colostrum stockphoto from Shutterstock /Alex Ruhl

Geke Douw

Ik ben Geke, getrouwd met mijn jeugdliefde en mama van twee heerlijk ondernemende jongens (2012 en 2014) en een schattig maar minstens zo ondernemend meisje (2018).
Ik ben bijles docent exacte vakken en blogger. Neem gerust een kijken op www.nietvolgensboekje.nl !
Geke Douw

Latest posts by Geke Douw (see all)