Bremen is het eindpunt van de Sprookjesroute, die van Hanau noordwaarts kronkelt langs hoofdrolspelers en decors uit de verhalen van de gebroeders Grimm. De Bremer Stadsmuzikanten zijn, met de veel oudere Bremer Roland, een niet te missen symbool van de stad. Maar er is uiteraard meer te zien en te beleven. De onafhankelijke stadstaat Bremen heeft als Hanzestad sinds 1358 voorspoedige tijden meegemaakt. Van groot economisch belang waren vooral katoen, wijn, tabak en koffie. In de drukke Bremershaven vinden tegenwoordig vele auto’s hun weg naar afzetgebieden.

Lees ook: Lijst leuke uitjes net over de grens in Duitsland met kinderen; van attractieparken tot dierentuinen en bezienswaardigheden
Lees ook: Hamburg; wat te doen met kinderen tijdens stedentrip in deze havenstad

Altstadt Bremen

De goede tijden van toen zijn af te zien aan het fraaie, gerestaureerde oude stadshart. Pronkstukken zijn de kathedraal en het stadhuis. Aan de financiële middelen en het hobbyisme van koffiehandelaar Roselius heeft Bremen een bijzondere cultuurschat te danken: schitterende expressionistische panden en een bijzondere schilderijencollectie van Modersohn-Becker en haar tijdgenoten. Overigens was Roselius ook de ontwikkelaar van de cafeïnevrije koffie HAG. Overal in de stad kom je ook muzikanten tegen, het viel me op dat er meerdere het Hallelujah speelden. Van solisten en duo’s tot kleine groepjes en verschillende soorten muziekinstrumenten kom je tegen.

Rathaus

Alle straten van de Altstadt voeren naar het marktplein, het niet te missen hoofddoel van een bezoek aan Bremen. De gevel van het Rathaus, opgenomen op de UNESCO-werelderfgoedlijst, is een mooi voorbeeld van laatgotische baksteengotiek. Neem even de tijd, op een wat rustiger plekje op dit drukke plein, om dit prachtige gebouw te bekijken. Er zijn zeer uiteenlopende figuren te herkennen: Karel de Grote met de zeven keurvorsten sieren de friezen aan de marktkant, de acht beelden zijn profeten uit het oude testament. Aan de oostkant is de beschermheilige Petrus met Mozes en Salomon uitgebeeld. Lüder von Bentheim zorgde voor de weserrenaissance-ombouw die van 1595 tot 1618 werd opgericht.

Behalve de uitbundige versieringen werden elf arcaden aan het toen al 200 jaar oude pand toegevoegd; de fraai uitspringende middengevel heeft een Vlaams karakter. Ook het interieur is erg mooi. De Untere Rathaushalle is nog in vrij oorspronkelijke gotische staat en fungeert als expositieruimte. De Obere Rathaushalle is een lichte, zeer ruime ceremoniële hal. Messing kroonluchters en modelzeilschepen hangen aan het houten plafond en op een van de wandschilderingen staat het Salomonsoordeel, om eraan te herinneren dat niet alleen de raadsleden beslisten, maar ook het Oppergerecht. Er is een mooie wenteltrap te zien van bewerkt hout uit 1620. Zich beraden deed de raad in de Güldenkammer. Het is weelderig bekleed met goudleer en er is een deurklink in de vorm van een reiger.

De eigenaresse van mijn appartement vertelde me dat je rondleidingen kunt volgen in het rathaus. Voor mij kwam die tip helaas te laat, maar doe er je voordeel mee.

Tegenover het stadhuis is de Schütting, het gildehuis, met daarnaast het Kontorhaus, nu een winkelcentrum.

Unser Lieben Frauen Kirche

De bouw van deze kerk begon in 1229. Het interieur is uitermate sober, op de preekstoel uit 1709 na. Kenmerkend is het gewelf met de oorspronkelijke ronde bogen. De vier belangrijkste glas-in-loodramen uit de 20ste eeuw tonen Bijbelse taferelen. Vooral die bij het koor over Pinksteren is mooi. De sobere crypte onder de kerk is nog van de kerk die voor de huidige kerk op deze plaats stond en is daarmee het oudste gebouw in Bremen dat nog behouden is gebleven. Het dateert uit 1020. De kerk is, anders dan de Dom, een rustplek midden in stad.

St. Petri-Dom en Dommuseum

De basis van de kathedraal van Bremen, gewijd aan de apostel Petrus, is 11de-eeuws, maar werkzaamheden tussen de 16de en 19de eeuw hebben het uiterlijk ingrijpend veranderd. Binnen sieren beelden de balustrade van het orgelkoor, met in het midden Karel de Grote en Willehad, de eerste bisschop van Bremen. Hieronder bevindt zich de westelijke crypte uit de 11de eeuw met romaanse kapitelen en een schitterende bronzen doopvont van rond 1220, gedragen door vier mannen, zittend op een leeuw. De zuilen van de oostelijke crypte, uit het begin van de Frankische tijd, worden gekroond door vier kapitelen met ornamenten. Let ook op de eikenhouten koorstoelen.

In het leuke (gratis!) museum liggen voorwerpen uit de graven die onder het schip zijn ontdekt en mooie beelden en schilderijen. Ook bijzondere, zeer oude priestergewaden zijn hier te bekijken.

De toren is (tegen betaling) te beklimmen voor een mooi uitzicht over Bremen en omgeving. Ook wordt hier op zondag een theatervoorstelling gegeven waarbij het sprookje van de Bremer Stadsmuzikanten wordt uitgebeeld. Deze is gratis te bezoeken.

Bremer Roland

De ingang is aan de westkant van het Rathaus. Wie hier de trappen afdaalt wacht eveneens een rijke traditie. Sinds 1405 wordt hier wijn geschonken, tegenwoordig maar liefst 675 soorten, uitsluitend Duitse wijnen. Op het marktplein vind je ook Bremer Roland s een ridderfiguur met zwaard op het marktplein van de Duitse Hanzestad Bremen. Het beeld uit 1404 symboliseert de stedelijke vrijheid.

Bremer Stadsmuzikanten

Deze moderne bronzen beeldengroep vind je tussen de Unser Lieben Frauen Kirche en het stadhuis. Een piramide wordt gevormd door een ezel, een hond, een kat en een haan uit het sprookje van de Gebroeders Grimm, het verhaal van deze vier karakters vind je hier. Het beeld is iets kleiner dan je zou verwachten en is te vinden op de hoek bij het stadhuis. Je herkent het aan de groep toeristen die hieromheen staat. Werkelijk iedereen wil hiermee op de foto, dus het kan even duren voor je jouw eigen foto/selfie kunt maken. Veel mensen raken ook even de poten aan, dat kan je zien aan de verkleuringen van het metaal.

In de stad vind je echter nog veel meer beelden; van grote groepen tot heel kleine karakters. Het loont dus zeker de moeite om goed rond te kijken als je hier bent.

Böttcherstrasse

Dit smalle, drukke middeleeuwse straatje verbindt de Marktplatz met de Weser. Als je hier doorheen loopt heb je echt het gevoel alsof je een reis door de tijd hebt gemaakt. De rijke koffiehandelaar Roselius liet het begin 20ste eeuw grondig aanpassen. Er zijn kenmerken van expressionisme, art deco en jugendstil te vinden. Er zijn hier veel kunstgaleries, winkels en musea te vinden. Tussen twee gevels is een porseleinen klokkenspel te vinden die in de zomer elk uur tussen 12 en 18 uur klinkt, als je goed oplet vind je zelfs twee aquaria in de muur! Het huis Roselius is het oudste huis van de stad.

Muhle Am Wall/ Verdedigingswerken

Als je van het centraal station naar het stadscentrum wandelt, is het eerste wat je tegenkomt de windmolen Mühle am Wall in Wallanlagen Park. Dit is een geweldige plek voor een wandeling, of gewoon om tot rust te komen en te ontspannen. De windmolen is open voor het publiek en herbergt ook een restaurant.

Rondvaart Weser

Als je om deze kerk heen loopt, kom je bij de Schlachte uit, ook wel de Weserpromenade genoemd. Hier kun je heerlijk flaneren langs de Weser, de rivier. Ook kun je vanaf hier een rondvaart beginnen door Bremen en omgeving, naar het havengebied etc. Maar ook zijn dagtochten naar Oldenburg en Bremerhaven.

Meer informatie vind je hier.

Lees ook: Oldenburg; Stad, bezienswaardigheden en kasteel 

Pannekoekschip Admiral Nelson

Als je met kinderen een bezoek brengt aan Bremen is het ook absoluut een aanrader om te gaan eten op dit pannekoekschip, waar ze echte pannenkoeken zoals de ‘appelflap’ serveren. Een soort Nederland, maar dan over de grens. Bij binnenkomst kun je kiezen of je binnen wilt eten in het ruim of buiten op het dek. Aangezien het zonnetje scheen gingen wij natuurlijk voor buiten, dit is afgedekt zodat je niet heel veel last hebt van de zon of mocht er toch een miezerbuitje vallen. Al snel werd de bestelling opgenomen voor drankjes en kregen we de kaart met heel veel soorten pannenkoeken. Voor de kinderen is er speciaal een uitgebreid kindermenu met onder andere de Hans-en-Grietjepannenkoek met ham en kaas die echt heel erg lekker is. Of gewoon een pannenkoek met poedersuiker. Zelf gingen we voor de wat ‘exotischer’ ubersee pannenkoeken zoals de Italiaanse pannenkoek en de Indische pannenkoek. Vooral die Indische pannenkoek was ook echt heerlijk en zeer goed gevuld. Het beslag dat ze hier gebruiken is wel iets dikker dan dat je in Nederland ziet, dus het kan wel even wennen zijn.

Meer informatie vind je hier.

Visserswijk/Schnoorviertel

Dit is de oude visserswijk, het best bewaarde gedeelte van de Altstadt. Het is een klein gebied, bestaande uit de smalle, kronkelende Schnoor zelf en een paar dwarsstraten en binnenplaatsjes. Het is een heel andere wijk dan de rest van de Altstadt. Het is er heel druk, maar gezellig. Met allerlei terrasjes, cafés en restaurantjes, maar ook verschillende soorten winkeltjes met handgemaakte producten, zoals bijvoorbeeld sieraden en houtsnijwerk. Erg leuk om gewoon een beetje doorheen te dwalen, wat winkeltjes te bekijken of neer te ploffen op zo’n terrasje en lekker mensen te kijken.

Bremer Geschichtenhaus

Midden in de wijk vind je het Bremer Geschichtenhaus. Hier worden gebeurtenissen uit de geschiedenis van Bremen nagespeeld en verteld. Acteurs verkleden zich als personen uit die tijd en beelden het verhaal uit. Je moet wel goed Duits verstaan, want andere talen doen ze alleen voor groepen en op afspraak.

Musea in Bremen

Museum im Roselius-Haus

Er zijn hier twee musea:

  1. Paula-Modersohn-Becker; een kunstenares uit eind 19de eeuw die schilderijen, schetsen en gravures maakte.
  2. Het Roselius-Haus is een oud koopmanshuis uit de 16de eeuw (oudste huis van de stad) en hier zijn kostbare meubelen, schilderijen en kunstvoorwerpen te zien uit de 12de-19de eeuw. (er is een combikaartje voor de twee musea).

Antikenmuseum Schnoor

Dit is een privémuseum met antieke opgravingen. Helaas alleen op afspraak te bezoeken. Dat was mij niet helemaal duidelijk geworden via de website, maar bij aankomst, stond het op de deur.

Hier vind je de website waar ook hun telefoonnummer staat.

Kunsthalle Bremen

Tussen Wallanlagen en Schnoor vind je de Kunsthalle Bremen. Dit in 2011 gerenoveerde museum bezit een belangrijke collectie van de Duitse en Franse scholen uit de 19de en 20ste eeuw: werken van Courbet, Renoir, Van Gogh, Menzel, Beckmann en Modersohn-Becker. Verder zijn werken te zien van 15de-eeuwse meester als Rubens, Rembrandt, Tiepolo en Picasso. Ook is er een collectie kopergravures uit de tijd van Dürer tot nu. Op zaterdag en zondag kun je gratis naar binnen (wijzigingen voorbehouden; juni 2018)

Iets verderop is ook het Gerhard-Marcks-Haus: een museum voor moderne en hedendaagse beeldhouwkunst.

Historisch Museum Bremen; Focke Museum

Niet heel ver van Botanika vandaan vind je ook nog het Focke Museum, het historisch museum van Bremen. Er is een modern hoofdgebouw en een aantal bijgebouwen uit de 16de tot 19de eeuw. In het hoofdgebouw zie je 1200 jaar oude geschiedenis van de stad langskomen. Vanaf het ontstaan (met een mooie maquette), langs de middeleeuwen, de reformatie, de bloeitijd, de Franse tijd, de oorlogen, de haven, de industrie (zoals auto’s) enz. Voor ieder wat wils. Ook is er een zee-reddingsboot te bekijken. In Huis Riensberg vind je een speelgoedmuseum en een tentoonstelling over glaskunst. In de Eichenhof vind je de prehistorie met vondsten uit Steen-, Brons- en IJzertijd.

Übersee-museum

Vlakbij het station vind je één van de best bezochte musea van Duitsland: het Übersee-Museum. Hier vind je een tentoonstelling over natuur, cultuur en handel en presenteert aspecten van overzeese habitats met permanente tentoonstellingen over Azië, Zuid-Pacific / Oceanië, Amerika, Afrika en globaliseringkwesties. Het is een interactief museum, maar wel vooral teksten in het Duits.

Meer informatie vind je hier.

Overige kerken in Bremen

Sint Martinikerk

De St. Martini is een hallenkerk uit 13de-14de eeuw. Het behoort tot de oudste kerken van stad. Het laatgotische kerkgebouw leed in 1944 zware schade en werd na de Tweede Wereldoorlog weer herbouwd.

Propsteikirche St. Johann

Dit is een mooie, modern aandoende Rooms-katholieke kerk uit de 14de eeuw. Het is een kerk van de Franciscaner orde. Het is de enige Rooms-katholieke kerk in het centrum van Bremen. De meeste andere kerken in deze stad en omgeving zijn van de Evangelische gemeente.

Bürgerpark

Groot park ten noorden van het station. Je kunt hier wandelen, maar er is ook een soort dierentuintje met o.a. wat herten, schapen, geiten en varkentjes. Je kunt roeiboten huren, minigolf doen, er zijn speelplaatsen (met activiteiten in de zomermaanden) en een natuurervaringspad.

Meer informatie vind je hier.

Universum

Universum Bremen is een science center waar natuur, techniek en de mens centraal staat. Alles is heel interactief opgesteld zodat je zelf kan ervaren hoe dingen werken; zoals hoe een aardbeving voelt. Speciaal voor kinderen tussen de 3 en 8 jaar is er een kindertentoonstelling; de Melkweg. Deze is in 2019 opnieuw geopend nadat het grondig is gerenoveerd. Er zijn meer dan 20 installaties waar kinderen aan de slag kunnen gaan om te ontdekken en experimenteren. Zo is er een kleine windtunnel, een knikkerbaan, een weegschaal en kunnen ze zelf aan de slag om huizen, torens, papieren rakketten en nog veel meer te bouwen! Ook buiten is er genoeg te zien en doen. Zo is er een waterspeeltuin, uitkijktoren en schommels.

Meer informatie vind je hier.

Botanika

Botanika is een verrassend en interactief ontdekkingscentrum dat uitnodigt tot een tuinenreis rond de wereld. Ingedeeld op landen zie je wat daar leeft. Aangekleed met bijvoorbeeld een Boeddhabeeld of Nepalese gebedslinten en een hoekje om thee te drinken in het Japans-Chinese deel. Er is een tentoonstellingsruimte waar je vissen en reptielen van heel dichtbij kunt zien en je van alles kunt leren over planten en kruiden. Je kunt van alles ruiken en horen en uitproberen. Ik vond dit ook erg leuk voor kinderen. Alles is in het Duits en Engels aangegeven. Het Botanika is niet goedkoop, maar als je op maandag gaat, krijg je een paar euro korting. Op maandagen zijn musea gesloten, dus kan dit een mooie vervanger zijn. Botanika ligt midden in een mooi park met onder andere een Japanse tuin, een rozentuin, een botanische tuin en een rododendronpark. Toen ik er was, was dat helaas allemaal al uitgebloeid vanwege de zeer warme meimaand. Normaal kun je ze bewonderen tussen april en juni. De rozen bloeien juist weer wat later, meer in de zomermaanden. In het park zijn ook een aantal leuke speeltuinen te vinden voor de kinderen.

Meer informatie vind je hier.

Bremerhaven

Zo’n 58 km ten noorden van Bremen ligt Bremerhaven aan de monding van de Weser. Hier ligt de helft van de Duitse vissersvloot en het is een grote containerhaven. Je kunt met de trein vanaf het hoofdstation van Bremen in ongeveer een half uur naar Bremerhaven. (12,50 enkele reis, juni 2018)

Alter Hafen

De oude haven van Bremen/Bremerhaven is in de 18de eeuw door Nederlanders aangelegd.

Klimahaus Bremerhaven

Een wetenschappelijk tentoonstellingscentrum in Bremerhaven biedt haar bezoekers de mogelijkheid van een virtuele reis rond de wereld langs de verschillende klimaten in de wereld. Het is gelegen aan de oude haven en maakt deel uit van de Havenwelten. De vorm lijkt op een boot. In de 18,800 m² grote wereld van kennis en ervaring gaat het vooral over klimaat en klimaatverandering.

Deutsches Schiffahrtsmuseum

De vaste tentoonstelling geeft een beeld van de technische ontwikkelingen van de middeleeuwen tot nu. Het buitenmuseum toont een unieke verzameling schepen uit de geschiedenis van de Duitse scheepvaart. Van april tot en met oktober kun je de Wilhelm Bauer bezoeken, een duikboot uit de Tweede Wereldoorlog.

Deutsches Auswandererhaus

Dit is een bijzonder museum over de emigratie van miljoenen mensen vanuit Bremerhaven naar Amerika. Door middel van interactieve installaties, documenten en reconstructies schetst het museum een beeld van hun uittocht.

A&O Hostel Bremen Hauptbahnhof

Tijdens ons bezoek aan Bremen verbleven we in A&O Hostel Bremen Hauptbahnhof. Bij aankomst was het wel even zoeken, omdat de locatie die in Google maps staat niet de juiste is en je aan de andere kant van de Altstadt moet zijn vlakbij het station. Logisch gezien de naam. Toen ik met de jongste binnen kwam lopen zag hij meteen de kids corner en vloog daarop af. Het inchecken ging heel vlug; we kregen pasjes voor de hotelkamer en moesten borg achterlaten voor een sleutel van de garage. Deze vind je op de tweede etage ‘in’ het hostel en biedt ruimte aan 7 auto’s. We sliepen in een familiekamer; deze zijn niet heel ruim maar prima als je, zoals wij, op doorreis bent en hier alleen bent om te slapen. Er stonden twee eenpersoonsbedden en een stapelbed voor de kinderen. Onze bedden waren opgemaakt, maar het stapelbed moesten we zelf even opmaken. Alle bedden hebben ook een eigen ledverlichting dat mooi is weggewerkt en een stopcontact of usb-aansluiting om je telefoon op te laden.

Je beschikt ook over een eigen badkamer met toilet en douche, heel basic maar wel voorzien van handzeep en douchegel etc. In de kamer is er ook nog een tv en een zitje met drie krukjes. Wel viel het me ’s avonds op dat de muren niet al te dik zijn en we konden meegenieten van het gezin in de kamer naast ons.

Bij de bar kun je terecht voor een eenvoudig hapje of drankje. Wil je iets meer eten dan zit je binnen een kwartier loopafstand van het centrum met een uitgebreid aanbod van diverse horecagelegenheden. Een aanrader is om door te lopen naar de boulevard van de rivier de Weser waar het heerlijk toeven is. Wij hadden een overnachting inclusief ontbijt; ’s ochtends staat deze klaar in het restaurantgedeelte en is prima om daarna verder te reizen of een nieuwe dag op pad te gaan.

Meer informatie vind je hier.

Lees ook: A&O Hotel; Goedkoop en betaalbaar hotel met familiekamers ook met klein budget 

Bremen musicians stock photo from Shutterstock / Joacquin

Linda

Publisher at Mamaliefde
Linda is oprichter van Mamaliefde.nl, getrouwd en moeder van een koningskoppel bestaande uit een self-proclaimed prinses en een nieuwsgierige zoon. Met een achtergrond als pedagoge is ze op de hoogte van de theorie, maar weet ze ook dat dat in de praktijk als moeder soms net iets anders kan zitten. Het liefste reist ze de hele wereld over, ze heeft een zwak voor kwalitatief speelgoed en probeert de vele uurtjes werken te compenseren met quality time doorbrengen met het gezin. Daarom ook dat dat haar favoriete onderwerpen zijn om over te schrijven. Altijd in voor een spontane actie.
mamaliefde@gmail.com'