Ik weet het nog super goed, nu ongeveer twee jaar geleden. Ik had al twee zwangerschappen achter de rug, dus ik dacht dat ik inmiddels ervaring had. Ik was 14 weken zwanger van onze derde en ik had een heel onbestemde pijn daar beneden. Ik had me zo voorgenomen om deze zwangerschap sportief door te komen door veel te wandelen en te fietsen. Maar ik merkte toen dat wandelen niet ging. Sterker nog, het einde van de straat haalde ik niet eens lopend. Ik wist niet wat het was, ik herkende het niet van de vorige twee zwangerschappen. Pas toen mijn zusje belde en ik huilend vertelde wat er aan de hand was kon zij mij vertellen dat ik bekkenpijn had. O verrek, dacht ik, dat hebben sommige vrouwen inderdaad tijdens een zwangerschap, en ik dus nu ook. Maar wat is dat eigenlijk precies? En wat kan ik er mee?

Lees ook: Overzicht van zwangerschapskwaaltjes en klachten per week / maand.
Lees ook; Zwangerschapsverlof berekenen hoe lang

Wat is bekkeninstabiliteit?

Je bekken zijn botten die onderin je romp zitten. Het bekken bestaat uit drie delen die in een cirkel liggen en ze worden bij elkaar gehouden door banden. Tijdens de zwangerschap maakt je lichaam het hormoon ‘relaxine’ aan. Dit hormoon zorgt ervoor dat de banden van je gewrichten, en dus ook van het bekken, wat soepeler zijn. De reden hiervoor is dat het kind uiteindelijk door het bekken naar buiten moet. Als de banden weker zijn zal dit beter gaan. Maar het soepel worden van de bekkenbanden kan ook klachten veroorzaken omdat het bekken instabiel kan worden. Bekkeninstabiliteit is een klacht die veel voorkomt bij zwangere of pas bevallen vrouwen, maar het kan ook voorkomen bij mannen of niet zwangere of pas bevallen vrouwen.

Symptomen bekkeninstabiliteit

Bekkeninstabiliteit is per vrouw wel verschillend. De pijn van voorkomen in:

  • de onderrug,
  • het stuitje,
  • de buik,
  • de zij- of achterkanten van de bovenbenen,
  • de liezen of,
  • aan het schaambeen.

Andere symptomen die kunnen horen bij bekkeninstabiliteit zijn:

  • Je kunt je benen niet meer over elkaar doen.
  • Als je op één been probeert te staan dan merk je dat je inzakt.
  • Activiteiten zoals traplopen of draaien in bed zijn extra pijnlijk.
  • Je hebt in de ochtend meer pijn als je de dag er voor wat actiever bent geweest.
  • Schokkerige bewegingen doen pijn, zoals het fietsen over een hobbelige weg.
  • Je bent moe

Luister naar je lichaam

Als je merkt dat je pijn krijgt aan je bekken betekent dat gelukkig niet meteen dat je bekkeninstabiliteit hebt, maar als je niet goed voor je lichaam zorgt kan dat er wel van komen. Het allerbelangrijkste is: luister naar je lichaam en kijk goed wat je wel en wat je niet kan. Ik weet nog dat we op vakantie gingen naar een camping in Frankrijk, toen was ik 18 weken zwanger. We wilden inpakken om naar huis te gaan en ik kon niet hebben dat ik op een stoel moest gaan zitten niks doen. Nee ik moest natuurlijk wel meehelpen. Nou dat heb ik geweten! De drie dagen erna kon ik alleen maar op de bank zitten, mijn bekken zat volledig vast en ik werd gek van de pijn.

Oefentherapeut

Ik ging na een tijdje naar een oefentherapeut. Die kon me vertellen dat ik lichte tot matige bekkeninstabiliteit had en dat als ik goed voor mijn lijf zou zorgen de klachten dan waarschijnlijk niet erger zouden worden. Het nadeel van bekkenpijn is dat de pijn niet direct komt zodra je wat doet. Het komt een uur of 3 erna. Dus je kan op het moment zelf niet altijd goed aanvoelen of je wel of niet over de grens gaat. Mijn oefentherapeut zei dat je daar dus goed over na moet denken en soms wat uit moet proberen. Als je in de ochtend (erge) pijn hebt in je bekken, dan heb je de dag ervoor te veel gedaan. Dat kun je op zich wel een paar keer doen. Maar als je te vaak over je grens gaat dan vergroot je de kans op blijvende schade aan je bekken. En dat wil je echt niet.

Dingen om op te letten bij bekkenpijn

Een aantal dingen zijn verstandig om rekening mee te houden als merkt dat je last krijgt van je bekken:

  • Blijf bewegen. Door te lang achter elkaar dezelfde houding aan te nemen kunnen de klachten juist toenemen. Blijf dus wel in beweging, maar doe het wel rustig aan.
  • Traplopen. Probeer tijdens het traplopen niet bij elke stap een tree hoger te komen. Doe één voet op de trede en zet vervolgens de andere voet ernaast. Daarna kun je door naar de volgende trede. Naar beneden kan het nog makkelijker: op je billen! Als je nog andere kinderen hebt rondlopen kun je hier ook spelletje van maken, goed voor je bekken en grappig om te doen.
  • Zitten. Als je zit, zorg er dan voor dat je benen parallel naast elkaar staan. Oké, dat ziet er niet heel charmant uit, maar ach, het is het voor het goede doel.
  • Stofzuigen. Probeer niet te stofzuigen. Ik weet het, de verleiding is bijna niet te doen, zeker als je een partner hebt die dat niet uit zichzelf doet. Toch is het echt beter als je partner het doet. Nog een tip die misschien kan helpen om het ervoor te zorgen dat je partner het ook echt gaat doen: Bij sommige mannen wil het nog wel eens helpen als je ruim van te voren aangeeft dat je wilt dat er even wordt gestofzuigd. Dus als dat je bijvoorbeeld voordat hij naar het werk gaat aangeeft dat je het fijn zou vinden als hij vanavond even gaat stofzuigen, dan heeft hij dat kunnen meenemen in zijn planning en is de kans groter dat hij het zonder mopperen gaat doen.
  • Opstaan. Als je uit een stoel op wilt staan of bijvoorbeeld vanaf je bed, let er dan op dat je je benen goed naast elkaar hebt staan voordat je omhoog gaat. Dit geldt zeker als je uit een auto wilt stappen. Draai eerst een kwartslag op je billen en zet je beide benen naast elkaar op de straat. Pas dan kom je overeind. Dit geldt overigens ook als je in een auto gaat, eerst gaan zitten, en dan pas draaien en je beide benen in de auto doen.
  • Aankleden. Als je wilt aankleden en je wilt een broek of legging of iets dergelijks aan doen, ga dan niet op één been staan om je broek over de andere voet te doen. Het best is om even op een krukje te gaan zitten tijdens het aankleden.
  • Tillen. Probeer zo weinig mogelijk te tillen, dit is trouwens een algemeen advies tijdens de zwangerschap. Je merkt aan je eigen lichaam op een gegeven moment wel wat je wel of niet kan tillen. Ik kon mijn kinderen absoluut niet meer tillen. Ze moesten dus zelf traplopen en zelf in de fietsstoeltjes klimmen. Als we thuis waren en mijn tweede zoontje moest voor op te fiets dan klom hij eerst op de glijbaan, vervolgens zette ik de fiets naast de glijbaan en zo klom hij op het stoeltje. Op het schoolplein trokken we een andere moeder aan de jas om te vragen of zij hem in het stoeltje wilde tillen. Als jij je kinderen nog op een commode verzorgt dan kun je een krukje bij de commode neerzetten zodat je kind er zelf op kan klimmen.
  • Liggen in bed. Zelfs in bed liggen is soms ook een hele uitdaging. Belangrijk is om je heupen zo recht mogelijk te hebben. Dit kun je doen door bijvoorbeeld een kussen tussen je benen te doen als je op je zij ligt. Als je wilt draaien dan is het verstandig om dat met enig beleid te doen. Ga eerst op je rug liggen en zet je voeten op het bed met je knieën omhoog. Als je dat voor elkaar hebt dan kun je proberen jezelf rustig te laten kantelen naar de andere zij.
  • Fietsen. Sommige vrouwen met bekkenklachten kunnen ook niet meer fietsen. Ik kwam erachter dat ik op de ene fiets wel kon fietsen en op de andere niet. Dat had te maken met de breedte van het zadel. Op de fiets met het smalle zadel kon ik niet fietsen, ik voelde gewoon dat mijn bekken uit elkaar werden geduwd en dat deed zeer, op dat momenten en zeker achteraf. Gelukkig heb ik ook een fiets met een breed zadel en daar kon ik goed op fietsen. Ben jij ook erg afhankelijk van je fiets? Misschien kun je nog proberen om een wat breder zadel op de fiets te zetten.
  • Staan. Probeer ook niet te veel te staan als je bekkenklachten hebt. Ga zoveel mogelijk zitten. Ik zette tijdens het koken een hoge kruk in de keuken en ging daarop zitten. Moet je je kind ophalen van school? Kom niet te vroeg, zo voorkom je dat je te lang op het schoolplein moet staan, en zelfs tijdens het tandenpoetsen kun je even gaan zitten. Gewoon lekker doen.
  • Buikband. Het probleem van bekkenklachten is dat de bekken niet goed op zijn plaats worden gehouden doordat de banden te slap zijn. Dit kun je verlichten door een buikband te gebruiken. Er zijn wel discussies over buikbanden, want het probleem is dan ook dat je je spieren niet meer gebruikt, waardoor die slapper worden en daardoor kunnen de klachten juist toenemen. Maar als je even veel pijn hebt kan af en toe een buikband vast geen kwaad. Ik had geen buikband, maar wat ik nog wel eens deed als ik echt even moest koken ofzo maar ik had erg pijn, dan bond ik een sjaal een strak rondom mijn bekken. Dat hielp wel iets.

Tot slot; vraag hulp. Ik weet het, dit is echt supermoeilijk. Natuurlijk wil je alles zelf kunnen en doen. Toch is het goed om ervoor te kiezen voor bepaalde dingen hulp te vragen. Denk bijvoorbeeld aan wat ik eerder vertelde, je kind op het voorstoeltje tillen, of stofzuigen. Maar ook voor andere dingen heb je soms gewoon hulp nodig.

Meer informatie vind je hier.

Behandeling bekkeninstabiliteit

Als je last van je bekken hebt, is het verstandig om dat te bespreken met je verloskundige of gynaecoloog. Ze kunnen je tips geven en als het nodig is dan kan je doorgestuurd worden naar een (bekken)fysiotherapeut. Een (bekken)fysiotherapeut kan je bijvoorbeeld bepaalde oefenen meegeven die ervoor kunnen zorgen dat je spieren rondom je bekken wat sterker worden zodat die de functie van de bekken over kunnen nemen. Ook kun je daarmee overleggen of een buikband nou wel of niet handig is in jouw situatie. Sommige vrouwen hebben ook heel veel baat bij een paar behandelingen van een osteopaat.

Bekkeninstabiliteit en werken

Als je werkt tijdens je zwangerschap dan hoop je dat het zo lang mogelijk nog lukt. Maar je moet wel reëel blijven. Als je last hebt van bekkeninstabiliteit dan is het goed om na te denken of het werken wel goed is voor je. Heb je een baan waarbij je veel in beweging bent en vaak moet bukken en tillen, zoals in de zorg of in de kinderopvang? Dan is de kans groot dat je dat niet lang volhoudt. Ga niet over je grenzen omdat je je anders schuldig voelt naar je collega’s of je leidinggevende, maar ga op tijd in gesprek met je leidinggevende wat een handig oplossing kan zijn. Het kan zijn dat je dan misschien wat kantoorwerk kunt doen zodat je wat meer zit. Heb je juist een zittende baan, dan is het goed om er op te letten dat je af en toe wel gaat lopen. Lukt het werken echt niet meer? Dan kun je in overleg met je leidinggevende en een bedrijfsarts in de ziektewet.

Bekkeninstabiliteit na de bevalling

Na je bevalling ben je helaas niet meteen van de bekkenklachten af, sommige vrouwen wel maar bij de meesten duurt dat wel eventjes. Het is heel verleidelijk om na je bevalling snel weer van alles te doen, maar ook dan is het verstandig om goed naar je lichaam te luisteren. Hoe snel het herstel gaat is bij iedere vrouw anders, soms kan het wel een jaar duren. En in zeldzame gevallen herstelt het niet of niet volledig. Ik ben zelf vanaf een week na de bevalling elke dag gaan wandelen. Ik begon met een rondje naar het einde van de straat en terug, en elke dag ging ik een paar meter verder. Na een maand of twee kon ik weer lekker stukken wandelen gelukkig. Nog steeds, inmiddels bijna anderhalf jaar na mijn bevalling, voel ik mijn bekken zo af en toe, bijvoorbeeld als ik menstrueer of weer eens iets te fanatiek heb hardgelopen. Maar ik voel me wel dankbaar dat ik er nauwelijks wat aan heb overgehouden. Ook na de bevalling geldt, trek op tijd aan de bel als je je zorgen maakt over je bekken.

Bekkenklachten voorkomen tijdens een volgende zwangerschap

Heb je tijdens een zwangerschap veel last gehad van je bekken en je wilt weer zwanger worden? Ik kreeg van de verloskundige het advies dat, als ik weer zwanger wilde worden, ik ruim van te voren moest beginnen met het versterken van mijn spieren rondom mijn bekken. Dus door sporten, krachttraining. Je spieren kunnen dan de functie van de bandengedeelte overnemen en zo heb je kans dat de klachten enigszins beperkt blijven. Je kunt daarvoor ook begeleiding vragen bij een sportinstructeur of een fysiotherapeut. Maar garantie heb je helaas nooit, je weet nooit hoe een zwangerschap verloopt.

© bron uitgelichte afbeelding 123rf.com

Geke Douw