Augsburg; één van de oudste steden van Duitsland

Augsburg is een wat minder bekende stad in Beieren, in het zuiden van Duitsland. Over München had ik al een blog geschreven, maar Augsburg had ik daarin niet verwerkt, omdat hier veel meer te zien en te doen is dan je denkt. Voor meer dan één dag. Zelf was ik op vakantie in München en ben ik twee dagen op en neer gereisd met de trein (prima verbinding) om deze stad goed te bekijken.

De stad was al belangrijk in de Romeinse Tijd als legerplaats en provinciehoofdstad. Het is daardoor één van de oudste steden van Duitsland. Het is ook de enige Duitse stad met een eigen officiële feestdag: op 8 augustus viert men er het Augsburger Hohes Friedensfest. Augsburg ligt aan de rivieren Lech, Wertach en Singold. Het oudste deel van de stad ligt op een uitloper van een hoogterras. Mede door vele parken en het grote Stadtwald ten zuiden van de stad is het één van de groenste steden van Duitsland. Kortom een bezoekje meer dan waard. Ik neem je mee langs de bezienswaardigheden van de stad en de omgeving.

Lees ook: Populairste vakantiebestemmingen in Europa

Binnenstad

Zelf heb ik deze stad bezocht met de trein vanuit München, dus ik beschrijf hier een rondwandeling vanaf het station gezien.

Eén van de eerste bezienswaardigheden die je dan tegenkomt is het Jüdisches Kulturmuseum. Dit interessante museum is in een deel van de synagoge dat in 1917 gebouwd is. Dit museum was in 1985 één van de eerste Joodse cultuurmusea van het land. De cultuur en geschiedenis van het Jodendom vanaf de Middeleeuwen tot nu wordt er gepresenteerd.

Iets verderop bij het Königsplatz zie je een parkje met de Thormann Brunnen. Deze is in 1880 opgericht. Doorlopend kom je bij het Römisches Museum: Met vondsten van opgravingen uit het stenen tijdperk tot aan de Romeinse tijd, de Middeleeuwen en later is dit een leuk historisch/archeologisch museum. Interessant om op deze manier de oudste geschiedenis van de stad te ontdekken. Er wordt hier uiteraard ook onderzoek gedaan. Ook worden veel stukken vaak uitgeleend aan internationale musea.

Ook het Fuggerhaus (ook wel het stadspaleis van de Fuggers genoemd) is een bezoekje waard. De Fuggers waren belangrijke zakenlieden en bankiers in de 15de en 16de eeuw. Ze worden wel de Bill Gates van hun tijd genoemd vanwege hun rijkdom, maar ook vanwege hun liefdadigheid.

In 1367 verhuisde Hans Fugger, een meesterwever naar Augsburg. Na tien jaar in de stad kwam hij al in de Grote Raad en het bestuur van het weversgilde. In de 15de eeuw werd de familie steeds succesvoller en rijker. Jacob Fugger werd in Venetië opgeleid tot handelaar. Er kwamen fabrieken bij in Nürnberg en Venetië. Door gegoede huwelijken wordt de familie steeds rijker en belangrijker, economisch en politiek gezien.

In de 16de eeuw richtten zij de Fuggerei op, een sociale plek in de stad, waar de arme en behoeftige mens kan wonen en verzorgd wordt. In de 17de eeuw heft het bedrijf zich op en richt de Fuggerfamilie zich vooral op de politiek, de rechtbank en administratie. Ook houden ze zich bezig met behoud van kunst en cultuur. Dit fraaie renaissancepaleis herbergt een indrukwekkende collectie barokschilderijen van Duitse meesters. Het gebouw werd tijdens de Tweede Wereldoorlog verwoest, maar na een omvangrijke restauratie in 1951 straalt het weer als nooit tevoren. De Damenhof, het trappenhuis en de banketzaal zijn de moeite waard.

Een stukje zuidelijker op de Maximilianstrasse vind je het Schaezler Palais: Dit is een fraai barok gebouw uit 1766. Binnen wacht een fraai rococo-interieur, met een prachtige barokke hal en een erg bijzondere festsaal, met onder meer werken vanDürer, van Dyck, Rubens, Rembrandt en Titiaan. Veel 16de tot 18de-eeuwse religieuze schilderijen.

Tegenover het Schaezler Palais staat in het midden van de Maximilianstraße de grote Herculesfontein (Herkulesbrunnen), die tussen 1596 en 1602 gemaakt werd door de Nederlandse kunstenaar Adriaen de Vries. Naast het Scheazler Palais staat de Neue Galerie im Höhmannhaus. Hier vind je tentoonstellingen van hedendaagse kunst.

Lees ook: Stedentrip Keulen; tips en bezienswaardigheden

Aan het einde van de straat verheft zich de St. Ullrich- und St. Afra-kirche, deze kerk werd gebouwd voor de benedictijner orde op het graf van de heilige Afra en oorspronkelijk een kloosterkerk was. Al van ver is dit imposante kerkgebouw met zijn grote uivormige torenbekroning te zien. Terecht vormt het bouwwerk een waardige afsluiting van deze lange straat. De van oorsprong gotische kerk dateert van 1477-1500, maar is in latere eeuwen verscheidene malen ingrijpend verbouwd, zodat bijvoorbeeld ook rococostijlkenmerken te zien zijn.

Het interieur is elke dag te bezichtigen. Bijzonder zijn de grafmonumenten voor de heiligen Ulrich en Afra en diverse altaarstukken. Opvallend zijn de drie kooraltaren uit het begin van de 17de eeuw. Het prachtige houtsnijwerk is van Johann Degler de Oudere. De scène van het middelste altaar stelt de Aanbidding van het Kind voor. Het rechteraltaar is een voorstelling van de Opstanding van Christus. In het linkeraltaar zie je de neerdaling van de Heilige Geest. De benedenkerk bevat twee 15de-eeuwse schilderijen met afbeeldingen uit het leven van de heilige Ullrich, die tussen 923 en 973 bisschop van Augsburg was. De schatkamer is in de Bartholomäuskapelle.

Via de Kirchgasse kom je bij de Kräutergarten am Roten Tor. Deze prachtige kruidentuin is open voor het publiek en je mag er zelfs kruiden plukken voor eigen gebruik (dus niet voor handelsdoeleinden). De tuin is aangelegd vanwege het 2000 jaar bestaan van Augsburg. Je kunt hier fijn wandelen en op een bankje zitten genieten van het uitzicht. kom je tijdens de bloeitijd van de rozen, dan hangt er een heerlijke geur.

Aan de rand van dit park, aan de stadszijde, vind je het Schwäbisches Handwerkermuseum, een leuk, klein museum waar oude ambachten tot leven komen. Je leert gereedschappen en gebruiken kennen van vele generaties ambachtslieden. Het is misschien niet zo makkelijk te vinden. Het museum bevindt zich in de stadsmuur, de watertorens en de Heilig-Geist-Spital.

De watertorens bij de rode Poort zijn mooi om te zien en hebben een lange geschiedenis. De Grote Watertoren werd in 1416 gebouwd om de inwoners van de stad van water te voorzien. Het is de oudste watertoren van Duitsland. Het is niet helemaal duidelijk of de Kleine Watertoren vlak erna gebouwd is of wat later. De St. Jacobswatertoren is in 1609 gebouwd en heeft gefunctioneerd tot 1879. Het zorgde voor water in de Jacobervorstadt inclusief de Fuggerei.

Geen watertoren, maar wel aan het water gebouwd is de Fünfgratturm, door de Augsburgers ook wel de Toren met vijf vingers genoemd. Deze versterkte toren werd in 1454 gebouwd als onderdeel van de oostelijke stadsmuur. Het vierzijdige gebouw heeft vier kleine torentjes, samen met het tentdak van de hoofdtoren zijn dit dus de vijf ruggen. Ze zijn alleen te bezoeken op afspraak.

Ook vlakbij, in het voormalige Heilige Geest ziekenhuis, vind je het Poppentheater en -museum. Meer informatie vind je hier.

Verderop vind je nog de Freilichtbühne, dat is een openluchttheater waar in de zomermaanden theatervoorstellingen worden gehouden en het Aquädukt.

Loop via de Forsterstrasse en de Vogeltor: (toren uit 1445) naar de Jakobervorstadt. Hier vind je de Fuggerei. Over de familie Fugger had ik al verteld en de Fuggerei is dan ook een must-see in Augsburg. Buitengewoon schilderachtig is de Fuggerei, een hofje dat je via één van de toegangspoorten aan de Finstere Gasse bereikt. Het stamt uit 1519 en werd in opdracht van Jacob Fugger gebouwd voor de minst draagkrachtige uit de samenleving. Het is nog steeds bewoond. Het model is afgekeken van de Nederlandse en Vlaamse begijnhofjes en toont daarmee veel overeenkomsten. Het complex is echter beduidend groter van opzet dan die uit Nederland en Vlaanderen. In Augsburg vind je maar liefst 53 okergele huisjes verdeeld in 106 woningen. Er waren ook een school, kerk en een ziekenhuis, zodat de uitspraak “kleine stadt in der stadt” heel logisch klinkt.

Aan weerszijden van zes rechte straatjes liggen met klimop begroeide huisjes, alle voorzien van groene luiken en rode daken. Aan de Mittleregasse 13 zie je nog een huisje in de oorspronkelijke staat. Hier vind je het Fuggereimuseum waar verschillende tentoonstellingen zijn te bezoeken.

Lees ook: Stedentrip Berlijn; Bezienswaardigheden & Interessante plaatsen

Via de Jakoberstrasse en de Barfüserstrasse kom je weer in de binnenstad terecht. Hier vind je het Brechthaus: Dit is het geboortehuis van de schrijver Berthold Brecht. In het museum leer je hem beter kennen.

Op weg naar het Raadhuis kom je langs de St-Peter am Perlach, één van de oudste kerken van de stad. De oorsprong van de kerk gaat terug tot in de 11de eeuw. Daarvan zie je nog steeds de Romaanse Hallenkerk. Vlakbij de ingang vind je de “Pantokrator” uit ongeveer 1200, een klein terracotta figuur. De ingang van de kerk is aan de Vismarkt tegenover het raadhuis en aan de zuidkant van de indrukwekkende Perlachturm. Deze robuuste toren maakte deel uit van de oude stadsmuren. Het gebouw is 70 meter hoog en torent overal bovenuit. De toren kan beklommen worden. Boven heb je een prachtig uitzicht over de stad, haar veelkleurige daken en het landschap rondom.

Het 17de-eeuwse raadhuis werd in de Tweede Wereldoorlog voor een groot deel verwoest. De fraaie Goldener Saal, die na de oorlog werd gerestaureerd, is op werkdagen geopend voor publiek. Het renaissancistische gebouw weerspiegelt de macht van de stad als Freie Reichsstadt. De gevel wordt bekroond door een dennenappel, een vruchtbaarheidssymbool uit de Oudheid. De macht van de burgerij wordt hiermee benadrukt.

Op het Rathausplatz zie je de indrukwekkende Augustusbrunnen, die aan het eind van de 16de eeuw gemaakt is door de Nederlandse kunstenaar Hubert Gerhard. Reizend door Beieren zul je zijn naam als fonteinontwerper vaker tegenkomen. De fontein geldt als de mooiste van Augsburg en werd na de Tweede Wereldoorlog, waarin hij vernield werd, opnieuw opgericht. Hij werd gemaakt ter gelegenheid van het 1600-jarig bestaan van de stad Augsburg en ter ere van keizer Augustus. In het midden zie je de keizer, die omringd wordt door de vier rivieren van Augsburg: Lech, Wertach, Singold en Brunnenbach. Deze zijn als figuren afgebeeld.

Het Weberhaus heeft een rijke geschiedenis. Het was van oorsprong een groot laatgotisch gebouw, dat verschillende keren is herbouwd en kleurrijk is beschilderd. Het gevelontwerp is een belangrijk voorbeeld van het schilderen van gebouwen met iconografische en allegorische thema’s uit de geschiedenis van een stad en daarom van grote betekenis. Hier ontmoetten destijds de wevers van de stad elkaar. Rond 1600 was één op de vijf mensen in Augsburg een wever. Het was dus een zeer belangrijk gilde met dus dit gebouw als resultaat. Er werd hier gehandeld en vergaderd, maar ook de kwaliteitscontrole op de stoffen vond hier plaats. Vervolgens werd de handel verkocht. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het volledig verwoest en in 1961 was het weer opgebouwd en geschilderd. Op de oostgevel zie je Vrouwe Justitia omringd door vier putti en erboven de heilige Afra. Op de tweede verdieping kun je zien hoe het zegevierende leger terugkeert uit de strijd tegen de Hongaren. Op de derde verdieping zie je de veldslag op Lechfeld en in de gevel vind je Minerva. Op de zuidgevel vind je Venetianen die goederen kopen in Turkije en doorverkopen aan de Augsburgse handelaars. Ook zie je onder andere het werk van Romeinse vrouwen, stoffeninspectie en Rome (riviergod Tiber en de wolvin). Op de westgevel vind je de allegorie van de huiselijkheid (schildpad) en fakkeldragers die staan voor de ijver van de wevers. verder zie je de vijf continenten en vijf standbeelden die de weefgereedschappen uitbeelden.

In het Welserhaus vind je een museum over de families Fugger en Welser. Het museum gaat over de economische geschiedenis van Augsburg en Europa tijdens de commerciële revolutie. De handelsroutes in Europa, metropool Venetië, maritiem Europa, handelsroutes naar India en Zuid-Amerika en de Nieuwe Wereld. Het is een interactief museum dat gebruik maakt van nieuwste technologie.

Meer informatie vind je hier.

Ertegenover vind je het Maximilianmuseum. Het is het hoofdkantoor van de kunstcollecties en musea in Augsburg. Hier vind je beeldhouwkunst, kunstnijverheid en stadgeschiedenis. De verzameling beelden en andere werken uit de late Reanissance is werkelijk schitterend. Er waren vele Italiaanse kunstenaars in Augsburg of kunstenaars die er hun opleiding hadden gevolgd. Ook was Augsburg een belangrijke plek voor goudsmederij. Ook de prachtige met glas overdekte binnenplaats moet je zien. Hier zie je de gerestaureerde hoofdpersonages van de Ausgburger Prachtbrunnen: Augustus, Herkules en Merkur.

Aan de overkant van de straat vind je de 14de- en 15de-eeuwse St. Annakirche. Die maakte deel uit van een klooster van de karmelieten. De toren stamt uit 1602. In 1748 werd het gebouw in barokstijl veranderd. Het interieur bevat de beroemde Fuggerkapelle en Goldschmiedekapelle. De eerstgenoemde kapel aan de westzijde van het koor dateert van 1509-1518 en wordt als het eerste renaissancebouwwerk van Duitsland beschouwd. Binnen zijn de grafmonumenten van Jakob Fugger, de stichter van de Fuggerei, en zijn beide broers te zien. De orgelvleugels bevatten fraaie schilderingen. De Goldschmiedekapelle grenst aan de oostkant van het koor en stamt uit 1420-1425. Hier zijn de 15de- en 16de-eeuwse wandschilderingen de moeite waard. Ten slotte kun je het plafondfresco uit 1748 bekijken. Het altaarstuk in het koor aan de oostzijde stamt uit 1540.

Ten noorden van de binnenstad vind je de Domkirche St. Maria. De imposante dom torent boven de omliggende huizen uit en is de oudste kerk van het bisdom Augsburg. De oorsprong van het gebouw moet in de 7de eeuw gezocht worden, maar van de oude fundamenten is niets bewaard gebleven. Romaanse en gotische stijlkenmerken bepalen de huidige architectuur van het gebouw, dat stamt uit de 10de tot en met de 15de eeuw. Via het Zuidportaal met bronzen romaanse deuren uit de 11de eeuw bereik je het interieur. Op de deuren zijn Bijbelse reliëfvoorstellingen aangebracht. Binnen bevinden zich mooie altaarstukken, fresco’s en glas-in-loodvensters. De ramen aan de zuidmuur van het middenschip bevatten voorstellingen van profeten en scènes uit het leven van Maria. Ze dateren van 1130 en zijn de oudste bewaard gebleven glas-in-loodvensters van Duitsland.

Opvallend zijn de vier schilderstukken aan de pijlers aan de oostzijde van het middenschip. Het zijn altaarschilderingen van Hans Holbein de Oudere, die omstreeks 1493 gemaakt zijn voor het klooster Weingarten in Baden-Württemberg. De afbeeldingen stellen scènes voor uit het leven van Maria. In de koorkapellen zijn enkele bisschoppelijke grafmonumenten te zien. Bijzonder is de stenen Löwenthrone uit 1100 in het westelijke koor. Op deze troon zaten de Augsburgse bisschoppen. De crypte dateert van de 10de eeuw. Aan de noordkant van de kerk bevindt zich de kruisgang, waar meer dan 400 grafstenen en monumenten uit de 13de tot en met de 19de eeuw te zien zijn. Aan de zuidwestzijde van de kruisgang ligt de Marienkapelle uit 1721. Hier tref je op het altaar een gotisch Mariabeeld uit omstreeks 1340 aan.

Bezoek ook vooral het Diözesanmuseum St. Afra als je van kerkelijke kunst houdt. Werkelijk een schitterend museum met meer dan 3000 objecten waaronder schilderijen en beeldengroepen uit de middeleeuwen en de renaissance. Ook het klooster is tegenwoordig te bezoeken. Eveneens de moeite waard is de Bisschopsresidenz, die stamt uit de 16de tot en met de 18de eeuw en ten westen van de kerk ligt. Nu zetelt hier de regering van Schwaben. Achter de barokgevel gaat een middeleeuws gebouw schuil, dat je pas bij nadere beschouwing opmerkt. Loop ook even de fraaie, barokke hofgarten met beelden in, aangelegd tussen 1739 en 1744. Het klooster is tegenwoordig te bezoeken.

In de zogenaamde residentiewijk achter het domcomplex liggen parallel aan elkaar in de Hielig-Kreuz-Straße de twee Heilig-Kreuz-Kirchen. In de katholieke kerk aan de zuidkant, die gebouwd werd in de periode van de 16de tot en met de 18de eeuw, hangt een schilderij uit het atelier van Rubens. De afbeelding stelt de Hemelvaart van Maria voor. De protestante kerk aan de noordzijde werd in de 17de eeuw gebouwd. Uitbreiding volgde in 1735. Binnen vallen de bijzondere schilderijen op. Aan weerszijden van de rococopreekstoel uit 1762 zijn werken van Johann Heinrich Schönfeld te zien (1665). De afbeeldingen tonen de Kruisdraging en de Kruisafneming.

Iets verderop vind je het Naturmuseum Augsburg. Hier zie je onder andere opgezette dieren en fossielen en mineralen. Er wordt veel uitleg gegeven over de bodemgeschiedenis rondom Augsburg en wat er allemaal leefde. Ook is er een Planetarium.

Lees ook: Stedentrip Bremen; Bezienswaardigheden en interessante plaatsen

Ten zuiden van Augsburg

De Botanische Tuin van Augsburg is behalve een oase van rust, een gemengde en afwisselende tuin. Zo zijn er een grote Japanse tuin, een Rozentuin, een medicinale kruidentuin en een watertuin. Er zijn vele verschillende soorten planten, bloemen en kruiden te vinden, zoals bijvoorbeeld wel 280 verschillende soorten rozen. Ook zijn de Steppe, de Savanne en de Tropen te bezoeken. In februari en maart vliegen er ook tropische vlinders. Er zijn ook vaak tijdelijke tentoonstellingen te bezoeken en er worden evenementen georganiseerd zoals de “jazz-zomer” en het “kinderfeest”. Er is een kinderspeelplaats en horeca (biertuin) en sanitair is aanwezig.

Om de hoek vind je de dierentuin: Augsburg Zoo. De dierentuin behoort tot de 20 grootste in Duitsland. Er zijn ongeveer 1500 dieren (280 soorten) te zien. Het park doet mee aan Europese fokprogramma’s voor o.a. grevyzebra’s, Aziatische olifanten, springtamarins en onagers. Belangrijk voor het park is het houden en kweken van bedreigde vogels en zoogdieren, maar ook reptielen en insecten zijn er in terraria in de tropenhal. Hier wonen een groot aantal dieren uit het regenwoud. Er is een apenverblijf waar je doorheen kan lopen. Meer informatie vind je hier.

Als je na de botanische tuin en de dierentuin nog meer groen wilt beleven, ga dan heerlijk wandelen in het naastgelegen Stadtwald. Dit is een groot bosgebied en is regionaal gezien erg belangrijk op het gebied van natuurbehoud én als recreatief gebied. Het is het grootste natuurreservaat in de regio. Het kent weidegebieden, dennenbossen en gemengd loofbos. Verder zijn er droge graslanden. Er is een weideproject sinds 2007 met Przewalskipaarden. Er zijn goede wegen aangelegd voor fietsers, wandelaars en joggers. Er worden ook sportcompetities gehouden, zoals de Kuhsee-triatlon. Het bos wordt doorkruist door de rivier de Lech en er zijn twee meren: Kuhsee en Stempflesee. Ook zijn er beekjes en kanalen.

Lees ook: Stedentrip Dresden; Tips, bezienswaardigheden en interessante plaatsen

Ballonmuseum Gersthofen

Ten noorden van Augsburg ligt het stadje Gersthofen. Kwartiertje met de auto, half uurtje met de tram vanaf het centrum van Augsburg. Hier leer en beleef je alles over de luchtballon en het ballonvaren. Geschiedenis, techniek enz. Ook zijn er activiteiten voor (jonge) kinderen.

Meer informatie vind je hier.

Bron uitgelichte afbeelding; Shutterstock

Summary
Review Date
Reviewed Item
Augsburg; een van de oudste steden van Duitsland
Author Rating
51star1star1star1star1star
Astrid

Astrid

Hoi, ik ben Astrid, bouwjaar 1983. Ik heb de lerarenopleiding geschiedenis en Mens & Maatschappij gedaan en lesgegeven op middelbare scholen in de vakken geschiedenis en aardrijkskunde. Mijn hobbies zijn lezen, reizen en alles wat met kunst en geschiedenis te maken heeft. Verder volg ik graag sport, zoals tennis, turnen en voetbal.
Ik schrijf voor Mamaliefde een wekelijkse reisblog over reizen en uitstapjes die ik zelf gemaakt heb, met de speciale nadruk op kunst en geschiedenis. Ook verzorg ik de taal van alle blogs die gepubliceerd worden.
Astrid

Comment ( 1 )

Enroll Your Words

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

To Top