Misschien heb je dé naam voor je baby al jaren in je hoofd of ben je juist in de weer met lijstjes en namen-app’s. Vergeet in ieder geval niet dat er ook nog een achternaam achteraan komt. Lijkt simpel, maar kan nog best ingewikkeld zijn.

Lees ook; De populairste voornamen van 2019
Lees ook: Bijbelse namen; Van betekenis voornaam tot zeldzame babynamen

Keuze achternaam baby ook voor broertjes en zusjes

Je kunt de achternaam alleen kiezen bij jullie eerste kindje. Daarna kun je niet meer wijzigen. Daarom is het belangrijk om hier goed over na te denken. Latere broertjes of zusjes krijgen altijd dezelfde achternaam als het eerste kindje in het gezin. Dit is zo geregeld omdat het de broertjes en zusjes samenbindt als ze dezelfde achternaam hebben én om het overzichtelijk te houden. Al hangt een goede broer- of zussenband natuurlijk niet alleen samen met het hebben van dezelfde achternaam.

De overzichtelijkheid is wel belangrijk: Als je twee kinderen hebt met de achternaam van de vader en één met de achternaam van de moeder, terwijl ze dezelfde vader en moeder hebben, zouden er misverstanden kunnen ontstaan en worden familielijnen niet meer duidelijk. Dit wordt ook wel ‘eenheid van familienaam’ genoemd.

Welke achternaam krijgt baby automatisch of na erkenning?

Een baby kreeg in het verleden altijd de achternaam van de vader. Sinds 1998 is de wetgeving veranderd en kan je niet alleen bij het huwelijk kiezen of je voor de achternaam van de man, vrouw of dubbel en welke dan eerst gaat, maar mogen ouders ook zelf kiezen welke achternaam ze willen geven aan hun baby, die van de vader of die van de moeder.

Welke achternaam je kind automatisch krijgt, dat wil zeggen: als je niet speciaal een aantekening in het gemeentehuis laat maken, ligt eraan of je getrouwd bent/geregistreerd partnerschap hebt of niet.

  • Ben je getrouwd of heb je een geregistreerd partnerschap? Dan krijgt je baby automatisch de achternaam van de vader.
  • Ben je niet getrouwd en heb je geen geregistreerd partnerschap, dan krijgt de baby automatisch de achternaam van de moeder.
  • Naamskeuze kan ook bij adoptie en bij de gerechtelijke vaststelling van het ouderschap.

Wil je dit niet? Dan kun je een tijdens de erkenning een aantekening in het gemeentehuis laten maken en de achternaam van uw kind vast laten leggen.

Lees ook: Checklist: Wat moet je regelen voor de bevalling van je kind?
Lees ook: Erkenning kind; waarom, hoe en kosten gezag bij geregistreerd partnerschap of twee vaders / moeders.

Hoe kies je achternaam baby?

Hoe beslis je welke achternaam je je kind(eren) gaat geven?

Sowieso is het belangrijk hoe de naam is. Heet de ene ouder ‘De Vries’ en heeft de andere ouder een iets minder mooie, of onhandige naam, dan kan dat een reden zijn om voor de mooie of makkelijke naam te kiezen.

Worden er alleen maar dochters in je familie geboren en is de halve familie al in zak en as omdat de familienaam aan het uitsterven is, dan kun je dat uitsterven dus voorkomen door jouw naam door te geven aan jullie kind(eren).

Als de ouders twee verschillende nationaliteiten hebben, moeten zij kiezen wat ze doorgeven. Natuurlijk komen beide culturen in de opvoeding terug, maar aan de achternaam zal je kind herkend worden. Welke cultuur en nationaliteit wil je wat de naam betreft doorgeven?

Achternaam ouders zelfde geslacht

Ook ouders van hetzelfde geslacht moeten bij de burgerlijke stand aangeven welke achternaam het wordt.

  • In het algemeen geldt voor twee vaders: de vrouw die het kind gebaard heeft, staat het kind af ter adoptie. Het stel adopteert de baby en tijdens de rechtszaak wordt de achternaam door het stel vastgelegd. Eventuele volgende kinderen zullen ook deze achternaam krijgen.
  • Voor twee moeders geldt: is de ene vrouw zwanger van een onbekende donor, dan krijgt het kind bij geboorte de naam van de duomoeder, de duomoeder moet dan wel juridisch gezien ouder zijn van het kind. Is de ene vrouw zwanger van een bekende donor, dan krijgt het kind automatisch de naam van de geboortemoeder, de duomoeder erkent het kind vervolgens bij het gemeentehuis. Ook dit kun je voor of na de geboorte wijzigen bij het gemeentehuis.

Lees hier meer informatie over het geven van een achternaam aan je baby bij same-seks-couples.

Wanneer keuze achternaam baby vastleggen?

Willen jullie de naam van de moeder terwijl jullie getrouwd zijn of een geregistreerd partnerschap hebben? Of willen jullie de naam van de vader terwijl je niet getrouwd bent en ook geen geregistreerd partnerschap hebt? Dan kan, maar dan moet je het laten registreren bij de burgerlijke stand van het gemeentehuis. Je kunt dit voor of na de geboorte doen. Het handigste is om het voor de geboorte te doen zodat je het niet meer kunt vergeten. En klein detail: anders moet de moeder binnen 3 werkdagen na de bevalling al present staan op het gemeentehuis. Je moet namelijk beiden tekenen voor de keuze van de achternaam.

Bedenk je nu tijdens de bevalling opeens dat je toch een andere achternaam wilt voor je kind én lukt het je echt niet om binnen drie dagen op het gemeentehuis te verschijnen, zoals bijvoorbeeld na een keizersnede, dan kun je een aanvraag doen om de geboorte-aangifte uit te stellen. Dat is wel een heel gedoe, veel stress en veel werk in de eerste paar uren en dagen met je baby; en niet elke aanvraag wordt goedgekeurd. Je kunt zo’n situatie dus beter voorkomen, maar mocht je er al middenin zitten: dan is er dus een strohalmpje wat uitstel van geboorte-aangifte heet, of later de achternaam veranderen, zie verder in deze blog.

Achternaam kind veranderen naar moeder na scheiding

Lig je tijdens je zwangerschap in een scheiding, dan is het extra lastig om na te denken over de achternaam van je baby. Kies je de achternaam van de vader, of die van de moeder? Sommige stellen kijken naar wie het kind het meest bij zich zal hebben, en kiezen dan die achternaam omdat het kind daar het meest is. Of ze kiezen juist de achternaam van de ouder die het kind het minst om zich heen zal hebben, om te laten zien dat die band er wel degelijk is. Bemoeit de vader zich helaas helemaal niet (meer) met de zwangerschap en geeft hij aan zich ook niet met de opvoeding te willen bemoeien, dan wordt vaak voor de achternaam van de moeder gekozen.

Na een scheiding hebben veel vrouwen spijt dat ze niet zo diep nagedacht hebben over de achternaam van hun kind(eren). De vader is dan soms helemaal verdwenen, en toch dragen de kinderen zijn naam. De één vindt dat een troostende gedachte, de ander vindt dat geen recht doen aan alle moeite die zij in hun eentje in de opvoeding steken.

Lees ook: Samengesteld gezin Nederland; tips van een stiefplan coach

Achternaam kind wijzigen

Een kleine troost: je kunt de achternaam van je kind(eren) wijzigen. Dit is wel een hoop geregel: niet alleen met het gemeentehuis, maar overal moet je de naamswijziging doorgeven. Pasjes moeten aangepast, en dergelijke.

Ook zijn er kosten aan verbonden. Voor 1 tot 2 minderjarige kinderen kost een achternaamswijziging €835, voor 3 of meer kinderen kost het €1670. Wil je als volwassene je achternaam wijzigen, dan kost dit ook €835.

Lees hier meer informatie over het wijzigen van de achternaam van je kind(eren).

Welke achternaam baby uit nieuwe relatie?

Voor kinderen geboren uit een nieuwe relatie gelden dezelfde regels. Getrouwd of geregistreerd partnerschap? Dan achternaam vader als je niets aangeeft bij het gemeentehuis. Niet getrouwd en geen geregistreerd partnerschap? Dan achternaam moeder als je niets aangeeft bij het gemeentehuis. De regel dat broertjes en zusjes dezelfde achternaam moeten hebben geldt dus niet voor halfbroertjes en -zusjes.

Dubbele achternaam baby

In sommige landen, zoals Spanje, krijgen alle kinderen een dubbele achternaam. Die van de vader én de moeder. Zo is het altijd duidelijk hoe de familielijnen lopen en hoef je je niet druk te maken over welke achternaam je kiest. Sommige ouders willen dit ook voor hun baby, maar in Nederland is dat niet toegestaan. Behalve… als één of beide ouders een (dubbele) nationaliteit heeft, waarbij het andere land wél dubbele achternamen voert. Dus heb je een Nederlandse vader met een Spaanse moeder, dan mogen zij hun kindje een dubbele achternaam geven omdat het in Spanje is toegestaan.

Zeldzame achternamen sterven uit

Goed om te weten als jij of je partner een zeldzame achternaam heeft: zeldzame achternamen sterven uit. Veelvoorkomende achternamen, zoals ‘De Jong’, nemen juist sterk toe. Voor de diversiteit aan namen is het dus goed als je voor de zeldzame achternaam kiest. En… een beetje familie-eer kan natuurlijk nooit kwaad!

Hoe hebben jullie de achternaam van je kind gekozen?

Newborn baby names stockphoto from Shutterstock / 5 second studio

Martine Pieters-de Wit

Op koningsdag 2018 was het zo ver, ons prinsesje Hadewych Elizabet Alicia is geboren! En ik merkte al snel: wat is het belangrijk om foto's te maken, Hadewych groeit als kool!

Bij een eerste kindje horen duizend en één nieuwe vragen en nieuwe keuzes. Gelukkig is mamaliefde.nl er met alle info, eerlijkheid en een lolletje. Ik vind het super leuk om via deze blog een stukje van mijn zoek- en vindtocht in babywereld met jullie te delen!
Martine Pieters-de Wit

Latest posts by Martine Pieters-de Wit (see all)