Als Delftenaar is de DSM-fabriek aan de rand van de stad voor mij zeer bekend, ook al staat er een groot hek omheen en mag je niet zomaar het terrein op. De luchten die hier (met name in het verleden) vandaan kwamen kent iedereen wel, vooral toen ik (twintig jaar geleden alweer) als middelbare scholier langs de fabriek moest fietsen naar school, was deze geur zeer herkenbaar. Ook het Agnetapark; een wijk waar aan het einde van de 19e eeuw woningen werden gebouwd voor de arbeiders in deze fabriek, waar ze gist maakten dat gebruikt werd om brood mee te maken, is vaak wel bekend. In het kader van het 150-jarig bestaan van de fabriek openen ze nu de deuren voor bezoekers en hebben ze in samenwerking met ARTIS-micropia een speciale tentoonstelling staan die nog tot het einde van het jaar gratis te bezoeken is. Ook met oudere kinderen is dit absoluut een aanrader bijvoorbeeld tijdens Open Monumentendag of in de herfstvakantie als er in samenwerking met de TU Delft diverse workshops en experimenten worden georganiseerd die je ook prima thuis kan nadoen!

150 Jaar DSM Fabriek

De presentatie bestaat uit twee tentoonstellingen die zijn te vinden in het hoofdgebouw. Deze vind je op het ‘oude terrein’ tussen de spoorlijn en de Schie in. De tentoonstelling op de eerste verdieping gaat over het 150-jarig bestaan van de fabriek en de geschiedenis. Zo is er een kamer waarin de aartsvaders (grondleggers van het Nederlandse bedrijfsleven) centraal staan. Waarbij het opvalt dat Van Marken, de oprichter van de toenmalige Gist- en Spiritusfabriek samen staat afgebeeld met zijn vrouw Agneta omdat zij als echtpaar heel veel hebben betekend. Naast het oprichten van meerdere bedrijven stonden ze ook aan het begin van maatregelen zoals het pensioen of vakantiedagen, zorgden ze voor goede woningen voor de arbeiders met schoon drinkwater, werden er verenigingen opgericht waarvan er een aantal zoals de voetbalclub nog steeds bestaan etc. Ook hadden ze de fabrieksbode, een krant speciaal voor alle medewerkers. Na de filmzaal kom je in een ruimte met alle covers vanaf de eerste tot en met de laatste vlak voor de fusie als DSM. Deze zijn sinds kort ook allemaal gedigitaliseerd.

Tot slot is er een grote hal waarin de diverse bedrijven en laboratoria die een grote rol hebben gespeeld in de geschiedenis van DSM hun eigen ‘kantoortje’ hebben gekregen en staan er voorwerpen die bewaard zijn gebleven in al die jaren tentoongesteld als een soort catwalk. Je eindigt bij een film die geprojecteerd wordt op een wit gordijn waarin de huidige directeur in gesprek gaat met Van Marken destijds en onder andere onderwerpen zoals sociaal / maatschappelijk ondernemen bespreekt en wat de verschillen zijn tussen toen en nu.

ARTIS-micropia experience

Waar je op de eerste verdieping voornamelijk de geschiedenis in duikt, kom je op de tweede verdieping meer te weten over wat gist en microben nu eigenlijk zijn. Bij de start van ARTIS-micropia tien jaar geleden is de samenwerking met DSM begonnen, dus nu zij het 150-jarig bestaan vieren is het voor beide partijen een mooie aangelegenheid om ook zichtbaar iets samen te doen. Deze tentoonstelling is echt een waardevolle toevoeging op de eerste en ook met oudere kinderen heel interessant.

Alleen al vanwege het uitzicht op de hal en de schitterende glazen koepel vanaf de balustrade is een bezoekje aan deze verdieping trouwens de moeite waard! Je loopt een rondje en komt zo meer te weten over wat microben nu eigenlijk zijn en dat je ze overal kan vinden. Wist je bijvoorbeeld dat er in je lijf al meer dan honderdduizend microben aan het werk zijn? Voornamelijk in je buik vind je er heel erg veel en omdat er steeds meer over bekend wordt, merk je ook dat er bepaalde inzichten aan het veranderen zijn. Zo grijpt men steeds meer terug op de oude Chinese filosofie dat je buik het centrum is en als je buik gezond is ook andere plekken aangepakt kunnen worden zoals depressie! Of wat dacht je van de microben in het water, ik heb me laten vertellen dat die meer zuurstof produceren dan de ‘groene longen’ in de Amazone.

Na het rondje kom je bij een aantal kamers met een meer interactieve opstelling. Waarbij je bijvoorbeeld meer komt te weten over de eerste gistcellen die gebruikt werden in het proces om bier te maken en hoe de Egyptenaren vervolgens 3000 jaar geleden al bewust gist gingen toevoegen om bier en brood te maken. Er is een opstelling waarbij je met een tegenstander de strijd aan kan gaan als het gaat om kennis van gist en bioplastic door het beantwoorden van vragen. Als de tentoonstelling is afgelopen zal dit ook een plekje krijgen in ARTIS-micropia in Amsterdam. Of welke rol microben kunnen spelen als het gaat in de toekomst bij het behalen van de VN doelen in 2030.

De tentoonstelling bestaat zowel uit informatie in het Nederlands als Engels als filmpjes en de quiz. Dus ook als je niet van lezen houdt, kan het toch heel interessant zijn. De informatie wordt heel toegankelijk gebracht en duidelijk uitgelegd, en ook zonder voorkennis prima te begrijpen.

Praktische informatie

Het hoofdgebouw zit direct aan een weg en aan die kant is er geen parkeerplaats, als je met de auto komt kan het een stukje lopen zijn. Om dat op te vangen rijden er iedere openingsdag twee pendelshuttels vanaf het Blauwe hart in het centrum van Delft tot aan de voordeur van het hoofdgebouw. Ideaal dus om er een compleet dagje Delft van te maken, want Delft heeft nog veel meer te bieden!

De tentoonstellingen zijn tussen 12 september en 15 december op donderdag, vrijdag en zaterdag geopend. Daarnaast ook tijdens de Open Monumentendagen en doordeweeks in de herfstvakantie.

Meer informatie vind je hier.

Lees ook

Linda van Aken