Apenkooien.. in mijn herinnering aan de basisschoolperiode ontbreekt deze zeker niet! Ik weet nog hoe het voelde als je omgekleed en wel de gymdeur opendeed. En dan zag hoe de hele gymzaal vol leuke toestellen stond. Iedereen riep dan vol verwachting: yes, apenkooien!! Het uur van de gymles ging dan echt te snel voorbij. Genieten op en top! Apenkooien is nog steeds in trek, merk ik aan de leerlingen uit mijn klas. Ook thuis voor een kinderfeestje of als sportevenement is apenkooi erg leuk. Met ruimte en verschillende hindernissen kun je ook buiten de gymzaal apenkooi in elkaar zetten.

Wat is apenkooien precies?

Dit leuke kinderspel kun je ook wel als tikspel met hindernissen zien. Eén of meerdere kinderen zijn de tikker(s). De andere spelers proberen zich niet te laten tikken. Als de tikker een andere speler aantikt, is hij tikker af en neemt de ander het over. Omdat er attributen in het spel staan, wordt het spel een stuk spannender. Denk aan banken aan de ene kant en daar tussen touwen. Zwaai met het touw naar de andere kant en probeer zo aan de tikker te ontkomen. Of spring van de kast op de trampoline en belandt op de dikke mat.. Door veel met hoepels te werken, lijkt het ook een beetje op de ‘vloer is van lava’-variant.

Er zijn varianten in het spel van apenkooien:

  • Zo kan er in plaats van met de vingers of hand te tikken, gekozen worden voor het aantikken met een zachte bal.
  • Een andere variatie is om meerdere tikkers in te zetten. Dit kunnen twee tikkers zijn, maar het kan ook zijn dat iedere kind wat getikt wordt een lange sliert van tikkers samen vormt. Oftewel: ben je getikt? Dan geef je een hand aan de tikker en diegene die jullie erna tikken, geeft weer een hand aan jou. Zo waaieren het aantal kinderen wat tikken steeds meer over de breedte van de zaal of ruimte uit.
  • Om het voor de tikkers iets lastiger te maken en voor de spelers iets rustiger..is de variant van ‘vrij’ zijn bedacht. Bepaalde plekken zijn aangewezen waar de speler niet getikt kan worden. Op een klein matje bijvoorbeeld. Het is wel fijn om af te spreken dat iemand niet het hele spel op het matje mag blijven staan. Vaak is het aantal tellen een regel die hiermee gepaard gaat.
  • Er zijn variaties op wat er gebeurt als je getikt bent. In het ene spel is het zo dat je de tikbeurt dan overneemt. Een andere variant is dat je als een standbeeld of in een andere houding gaat staan. Andere spelers kunnen je dan vrij tikken door je aan te tikken.
  • Het kan ook dat je kiest voor apenkooien met verlosser. De tikker doet zijn ogen dicht of gaat even naar de kleedkamer. De leerkracht kiest 1 kind aan die de verlosser is. Deze probeert zonder dat de tikker het ziet, kinderen die getikt zijn aan te tikken. Ben je aangetikt door de verlosser? Dan mag je weer meedoen aan het spel. Als de tikker raadt wie de verlosser is, wordt een nieuwe tikker / verlosser aangewezen.
  • Voor oudere kinderen kun je als houding ook als bok gaan staan. Wie over de bok heen springt, maakt de ander weer vrij, zodat deze aan het spel mee kan doen.

Apenkooien is spannend!

Dit tikspel zorgt er ongemerkt voor dat alle kinderen lekker bewegen. Naast rennen, wordt er ook gesprongen, geklommen, gezwaaid en gerold. Meestal heeft de tikker een lintje om. Zo blijft het voor alle spelers goed zichtbaar wie de tikker is.

Wat heb je nodig voor apenkooien?

Allereerst heb je een gymzaal of groot grasveld nodig. Apenkooien heeft diverse hindernissen in het spel.

In de gymzaal kun je denken aan:

  • Een lange mat
  • Een bok
  • Ringen
  • Banken die scheef staan om over heen te klimmen
  • Het klimrek uitzetten
  • Hoepels
  • Kleine matjes
  • Een dikke mat
  • De trampoline
  • De ringen
  • De brug

Het beste kun je het aan de leeftijd van de kinderen aanpassen. Voor kleuters is een brug bijvoorbeeld te moeilijk. Met deze kinderen is het klimrek, matjes, hoepels, een kast en een dikke mat al spannend en uitdagend genoeg!

Apenkooien kinderfeestje

Als je een leuke activiteit voor een kinderfeestje zoekt, is apenkooien ook heel geschikt. Zorg dat je een groot grasveld tot je beschikking hebt.

Wat kun je zoal gebruiken?

  • Diverse teilen om in te stappen. Vooral flexibele emmers of manden in verschillende maten zijn fijn! Je kunt deze ook bij winkels als de IKEA of Action vinden. Ze kunnen goed tegen een stootje en kinderen kunnen er met beide voeten in staan.
  • Tuinstoelen
  • Een stevige tuintafel
  • Heb je een trampoline in de tuin of een losse trampoline? Deze is fijn bij het apenkooien.
  • Oranje pionnen, te koop bij de Action en andere speelgoedwinkels
  • Maak van een droogmolen en lakens bijvoorbeeld een hut
  • Autobanden
  • Hoepels
  • Diverse plankjes

Voorbeelden en inspiratie apenkooien

Voor een plaatje bij bovenstaand praatje.

Hier een voorbeeld van een plattegrond in een gymzaal. Deze afbeelding laat meteen de looproute zien. Het is sowieso slim om voor jezelf een plattegrondje te tekenen. Zo weet je waar alles komt. Ook kun je van tevoren inschatten bij welke hindernissen je het beste kunt staan om kinderen te helpen. De brug, trampoline of het klimrek bijvoorbeeld. Zo verklein je de kans op valpartijen!

Deze plattegrond van apenkooien is erg duidelijk en gedetailleerd. Tip: plaats wat kleine matjes of hoepels extra. Anders wordt er veel om de hindernissen heen gerend.

Dit filmpje hier toont goed aan hoe enthousiast kinderen worden van een potje apenkooien. Dit filmpje is opgenomen ter ere van het kampioenschap apenkooien. Je kunt met meerdere teams spelen, zoals in dit fragment. Dan is het handig als je de teams eenzelfde kleur T-shirt geeft. Met slechts enkele hindernissen ontstaat er toch een actief en bruisend spel!

Heb jij wel eens apenkooien gedaan? En wat was jullie succesverhaal hierbij?

Lees ook

Mirjam de Stigter